موسسه حقوقی سفیر منشور آریا با مدیریت خانم ناهید صابری وکیل پایه یک دادگستری
مسعود ارونقی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز - داور مرکز داوری اتاق ایران - کارشناس رسمی دادگستری
بهزاد قوامی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
مهدی قرائتی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
مهدی مطلبی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی
علیرضا هادیان وکیل پایه یک دادگستری و مشاوره حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
حسین احمدی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
سیدتقی پیرو نذیری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای گیلان

جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره09128304909 در تماس باشید.

انتشار عکس اجساد جرم است

ارسالی توسط شیرزاد حیدری شهباز وکیل پایه یک دادگستری
انتشار عکس اجساد جرم است

انتشار عکس‌های سلفی دانشجویان پزشکی با اجساد سالن‌های تشریح دانشکده پزشکی در فضای مجازی باعث شد تا موضوع توجه به حفظ حریم افراد اعم از بیماران و متوفیان بار دیگر در محافل رسانه‌ای کشور مطرح شود اما واقعا بیمارانی که به پزشکان مراجعه می‌کنند یا متوفیانی که اجسادشان به دست پزشکان می‌افتد چه حقوقی دارند؟

انتشار عکس‌های سلفی دانشجویان پزشکی با اجساد سالن‌های تشریح دانشکده پزشکی در فضای مجازی باعث شد تا موضوع توجه به حفظ حریم افراد اعم از بیماران و متوفیان بار دیگر در محافل رسانه‌ای کشور مطرح شود اما واقعا بیمارانی که به پزشکان مراجعه می‌کنند یا متوفیانی که اجسادشان به دست پزشکان می‌افتد چه حقوقی دارند؟

پدیده نوظهور فیلم های بیمارستانی ترس مشترک بیماران - وضعیت حقوقی تصرفات اشخاص بیمار - حقوق بیماران در برخورداری از خدمات فوریت های پزشکی 

موضوع انتشار عکس‌ها و فیلم‌ها در مراکز درمانی یا تحت نظر پزشکان موضوع جدیدی نیست، کما اینکه انتشار فیلم کوتاه از اتاق عمل یکی از بیماران و فیلم لحظات آخر زندگی مرتضی پاشایی در سال گذشته نیز توجه به حریم خصوصی افرادی که به پزشکان مراجعه می‌کنند را بیش از پیش نمایان کرد. به طور اصولی تمامی بیماران دوست دارند تا در اتاق عمل یا سایر مراحل درمانی از نظر دیگران به دور بوده و با اطمینان از پزشک و تیم درمانی خود، با آرامش درمان خود را ادامه دهند. بعد از مرگ هم اگرچه متوفی خودش در این دنیا نیست اما بستگانی دارد که آنها هم به صورت عرفی انتظار دارند تا واحدهای درمانی یا وابسته به پزشکان با فراهم آوردن بستر مناسب، زمینه را برای حفظ حقوق این افراد را فراهم آورد اما این حق بیماران چه مستندی دارد؟

   تجاوز به حقوق متوفیان

اگر بیماری فوت شده باشد، یا جسد شخصی برای توسعه علم پزشکی در اختیار واحدهای تشریح دانشکده‌های پزشکی قرار بگیرد،  حفظ حریم خصوصی متوفی برای کسانی که جسد وی یا اطلاعاتی از وی را در اختیار دارند لازم و ضروری است.

حقوق بیمار از واقعیت تا عمل - قوانین حوزه خطاهای پزشکی و حقوق بیمار

انتشار عکس‌های سلفی دانشجویان با اجساد سالن‌های تشریح در حالی صورت گرفته است که این اجساد به دلیل قرار گرفتن در مجاورت فورمالین دیگر شکل طبیعی انسانی نداشته اما همچنان قابل شناسایی هستند. از سوی دیگر انتشار عکس از بدن انسان به خصوص نقاطی که هتک حیثیت افراد تلقی می‌شود، جزو اسرار بوده و افرادی که جسد را در اختیار دارند نباید اجازه انتشار این عکس‌ها را بدهند. علاوه بر اینها اگر پزشکی که جسد در اختیار او قرار گرفته، اقدامی انجام دهد که هتک حرمت میت تلقی شود، از منظر قانونی جرم بوده، و قابل تعقیب است. ماده 727 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 در این خصوص و در باب جنایت بر میت مقرر کرده است: «هرگاه شخصی به‌طور عمدی، جنایتی بر میت وارد سازد یا وی را هتک نماید، علاوه ‌بر پرداخت دیه یا ارش جنایت، به سی‌و یک تا هفتاد و چهارضربه شلاق تعزیری درجه شش محکوم می‌شود.»

علاوه بر این، اگرچه متوفیان دیگر در این دنیا نیستند، اما بیمارانی که هم به پزشکان مراجعه می‌کنند و هنوز جان دارند هم حقوقی دارند که رعایت حقوق آنها از سوی پزشکان ضروری است.

حقوق بیمار در منشور جهانی

در منشور حقوق بیمار که توسط سازمان بهداشت جهانی تهیه شده است، بر رازداری و حفظ حریم خصوصی بیماران تاکید ویژه‌ای شده است.

در بند 6 این منشور آمده است که «بیمار حق دارد از رازداری پزشک و دیگر اعضای تیم معالج خود اطمینان حاصل کند.» در ادامه این بند، با تاکید ویژه برای حفظ آرامش بیماران تاکید کرده است که «حضور افرادی که مستقیما بر روند درمان شرکت ندارند، موکول به کسب اجازه بیمار خواهد بود.»
بر اساس این بند از منشور حقوق بیمار، نه تنها بیمار باید به پزشک و تیم درمان بالینی اطمینان داشته باشد بلکه مرکز درمانی و تیم پزشکی نیز باید در این راستا، از حضور افرادی که نقشی در درمان بیمار ندارند جلوگیری کرده و از این راه ضمن حمایت از حریم شخصی بیمار، در جهت آرامش وی تلاش کنند. همچنین در بند 5 منشور حقوق بیمار نیز آمده است که «بیمار حق دارد جهت حفظ حریم شخصی خود از محرمانه ماندن محتوای پرونده پزشکی، نتایج معاینات و مشاوره‌های بالینی اطمینان حاصل نماید.»

قوانین دال بر حمایت حقوق بیمار در ایران نداریم 

با توجه به این توضیحات، به نظر می‌رسد که روح کلی حاکم بر بندهای مختلف منشور حقوق بیمار تاکید ویژه‌ای برای حفظ و حراست از اطلاعات بیماران داشته و انتقال اطلاعات بیمار چه به صورت نتایج آزمایش‌ها و چه انتشار فیلم از وضعیت بیمار می‌تواند نقض حقوق اساسی بیماران تلقی شود.

   حقوق بیمار در ایران

در فرهنگ اسلامی حفظ و احترام به کرامت انسان‌ها یک اصل اساسی تلقی شده و بر تعهد همه افراد جامعه به این موضوع تاکید شده است. بر این اساس ارائه خدمات سلامت باید عادلانه و مبتنی بر احترام به حقوق و رعایت کرامت انسانی بیماران صورت گیرد. در منشور حقوق بیماران که توسط وزارت بهداشت تهیه و در تمامی مراکز درمانی نصب و در معرض دید عموم قرار گرفته است بر حفظ رازداری بیماران تاکید ویژه‌ای شده است.

در بند 4 منشور حقوق بیماران در ایران آمده است: «ارائه خدمات سلامت باید مبتنی بر احترام به حریم خصوصی بیمار(حق خلوت) و رعایت اصل رازداری باشد. » همچنین در بند 2-4 منشور تاکید شده است که «در کلیه‌ی مراحل مراقبت اعم از تشخیصی و درمانی باید به حریم خصوصی بیمار احترام گذاشته شود. ضروری است بدین منظورکلیه‌ی امکانات لازم جهت تضمین حریم خصوصی بیمار فراهم گردد.»

تاکید ویژه منشور بر حفظ حریم خصوصی بیماران و ایجاد شرایطی برای حفظ اسرار بیماران از اصول مهم در رازداری بیماران است.

   افشای اسرار بیماران

پزشکان، کادر درمانی و مسئولین بیمارستان‌ها و مراکز درمانی موظفند در حفظ اسرار بیماران کوشا باشند و در صورت تخلف از این مسئولیت قانونی، طبق قانون قابل تعقیب و مجازات هستند. براساس ماده 648 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375، «اطبا، جراحان، ماماها، داروفروشان و تمامی کسانی که به مناسبت شغل یا حرفه خود محرم اسرار می‌شوند هرگاه در غیر از موارد قانونی، اسرار مردم را افشا کنند به سه ماه و یک روز تا یک سال حبس یا به یک میلیون و پانصد هزار ریال تا شش میلیون ریال جزای نقدی محکوم می‌شوند.» همچنین در ماده 4 آیین‌نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‌ای شاغلان حرفه‌های پزشکی و وابسته مصوب 1374 مقرر شده است: «شاغلان حرفه‌های پزشکی و وابسته حق افشای اسرار و نوع بیماری بیمار، مگر به موجب قانون را ندارند.»

همانطور که در این مواد قانونی بر ضرورت حفظ اسرار بیماران تاکید شده است، به طور قطع افشای وضعیت بیماران در شرایط بیماری بجز با رضایت بیمار یا همراهان بیمار دارای منع قانونی بوده و قرار گرفتن فرد بر تخت بیماری نیز یک موضوع شخصی محسوب می‌شود که فیلمبرداری از این وضعیت، مشمول همان شرایط ماده 648 خواهد بود.

از سوی دیگر قانونگذار در ماده 648 قانون مجازات اسلامی به شکل دقیقی به اطبا و جراحان اشاره داشته و شامل کسانی می‌شود که در یکی از مراکز تحقیقاتی، درمانی، آموزشی، بهداشتی اعم از خصوصی، دولتی و تعاونی پزشکی، وابسته به دولتی خیریه یا حسب مورد مطب یا دفتر کار اشتغال دارند و در صورتی که به طور مثال پزشکی یا جراحی اقدام به انتشار فیلم یا عکس یک بیمار نماید به دلیل اینکه به مناسبت حرفه خود «محرم اسرار» بوده عمل وی مخالف قانون بوده و در صورتی که این اقدام به عمد یا به علت بی‌احتیاطی صورت گرفته باشد مشمول مجازات جزایی و یا انتظامی است.

منبع : روزنامه حمایت

مطالب مرتبط

تسریع در کاهش مجازات حبس با اصلاح قوانین

نام نویسنده
تسریع در کاهش مجازات حبس با اصلاح قوانین

تسریع در کاهش مجازات حبس با اصلاح قوانین

ادامه مطلب ...

راهکار کاهش جمعیت زندانها

نام نویسنده
راهکار کاهش جمعیت زندانها

راهکار کاهش جمعیت زندانها

ادامه مطلب ...

آزادی مشروط

نام نویسنده
آزادی مشروط

آزادی مشروط فرصت و مجالی است که پیش از پایان دوره محکومیت به محکومان دربند داده می شود تا چنانچه درطول مدتی که دادگاه تعیین می کند از خودرفتاری پسندیده نشان دهد و دستورهای دادگاه رابه موقع اجراگذارند ازآزادی مطلق برخوردارشوند.

ادامه مطلب ...

پیامدهای منفی مجازات سلب آزادی

نام نویسنده
پیامدهای منفی مجازات سلب آزادی

گروه حقوقی - قرن‌هاست که نظام‌های کیفری از زندان به عنوان مجازات سالب آزادی استفاده می‌کنند. اما مدتی است آنها به پیامدهای منفی زیاده‌روی استفاده از مجازات زندان پی‌برده‌اند. این موضوع باعث طرح سیاست‌های حبس‌زدایی شده است که در کشور ما هم مورد توجه وی‍ژه قرار گرفته است.

ادامه مطلب ...

افزایش مبلغ بازداشت بدل از جزای نقدی به ازای روزانه 30 هزار تومان

نام نویسنده
افزایش مبلغ بازداشت بدل از جزای نقدی به ازای روزانه 30 هزار تومان

افزایش مبلغ بازداشت بدل از جزای نقدی به ازای روزانه 30 هزار تومان

ادامه مطلب ...

لزوم محاسبه انفرادی معادل 10 روز حبس عادی به ‌خاطر تنوع جرم و میزان مجازات

نام نویسنده
لزوم محاسبه انفرادی معادل 10 روز حبس عادی به ‌خاطر تنوع جرم و میزان مجازات

یکی از مجازات های قدیمی بشر برای کیفر و عقوبت اعمال افراد جامعه، حبس و زندان با هدف تنبیه فرد و حفظ نظم و امنیت عمومی در جامعه بوده است.

ادامه مطلب ...

قانون و مجازات های جایگزین حبس

نام نویسنده
قانون و مجازات های جایگزین حبس

اصولاً فلسفۀ مجازات اصلاح بزهکار است ولی با نگاهی به زندان ها متوجه می شویم که نه تنها اصلاحی صورت نمی گیرد بلکه انواع راهکارهای جدید برای جرائم آینده و جرائم جنسی و معتاد شدن در زندان‌ها و... بر روابط زندانیان حاکم است.

ادامه مطلب ...

حرکت به سوی مجازات های جایگزین حبس امری اجتناب ناپذیر است

نام نویسنده
حرکت به سوی مجازات های جایگزین حبس امری اجتناب ناپذیر است

یک جامعه شناس و مدرس دانشگاه با تاکید بر لزوم هماهنگی قوانین جزائی با حرکت رو به رشد جامعه گفت: جامعه امروز نیازمند قوانین و مجازات‌هایی مدرن برای جایگزینی حبس است. مجازات‌هایی که علاوه بر جهات تنبیهی و تنبهی، از آسیب‌های حبس و زندان پیشگیری نماید.

ادامه مطلب ...

زندان محلی برای تامل در گذشته و بازسازی آینده است

نام نویسنده
زندان محلی برای تامل در گذشته و بازسازی آینده است

معــاون فرهنگی قوه قضاییه بر توسعه هرچه بیشــتر فعــالیت‎های فرهنگی در زندان‎های کشور تاکید کرد.

ادامه مطلب ...

با استفاده از جایگزین های حبس، تفکیک زندانیان به آسانی انجام می شود

نام نویسنده
با استفاده از جایگزین های حبس، تفکیک زندانیان به آسانی انجام می شود

رییس سازمان زندان‌ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور گفت: رییس قوه قضاییه و مقامات دستگاه قضایی به کاهش جمعیت کیفری تاکید دارند.

ادامه مطلب ...
مشاهده کلیه مطالب مرتبط
1 دیدگاه
تصویر کاربر نسرین

نسرین

1394-05-13
همه اینها که نوشتید درست خوب حالا چه اقدامی صورت گرفته اون اجساد که جان ندارند و به احتمال زیاد کس و کاری هم نداشتند که جسدشون به دانشگاه تحویل داده شده - عکس در اختیار هست و چهره تمام دانشجویانی که مثلا در اینده قراره پزشک باشند کامل قابل شناسایی هست بفرمائید چه اقدامی صورت گرفته - چه کسی باید اقدام کنه حالا اگر برعکس بود از طرف غیر پزشک به پزشکی توهین شده بود زمین و اسمان به هم میریخت یعنی فقط لازمه سریال درحاشیه پخش نشه که به پزشکی توهین نشه ؟؟؟ پس این عکسها چی که پزشکها ی اینده منتشر کردند چرا کسی جوابگو نیست

دیدگاه خودتان را ارسال کنید