بانک اطلاعات وکلا وکیل وکیل پایه یک دادگستری وکیل دادگستری وکیل با سابقه موسسات حقوقی کارشناس دادگستری دفاتر اسناد رسمی
محمد رضا مهرجو
آدرس : تهران سید خندان ابتدای خیابان دبستان کوچه شهید صفا فردوسی بلاک 24واحد 10
تلفن تماس : 02188463970 - 09123347471
وب سایت محمد رضا مهرجو وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
حمیده رزمی
آدرس : تهران - شریعتی بالاتر از سیدخندان نرسیده به سه راه ضرابخانه ساختمان پاستور پ 1009ط 3 واحد 45
وب سایت حمیده رزمی وكيل پايه يك دادگستري، مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
فاطمه موذن
آدرس : تهران - انتهای حکیم غرب بلوار جوانمردان (تعاون) پلاک 18 ساخنمان نوبهار ط 6 واحد 19
تلفن تماس : 02144172650 - 09123255200
وب سایت فاطمه موذن وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
طیبه برزگر
آدرس : تهران - فلکه دوم صادقیه- ایتدای خیابان آیت الله کاشانی -بعد از بانک مسکن - پلاک 80-طبقه 3 واحد سوم
تلفن تماس : - 09122249601
وب سایت طیبه برزگر وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز ،با بیش از 10 سال سابقه کار و وکیل بانکها و موسسات مالی و اعتباری و وکیل شرکتهای خصوصی
سرور ثانی نژاد
آدرس : سعادت آباد ، میدان کاج ،سرو غربی،پلاک 11 ،ساختمان پزشکان سینا ، طبقه دو نیم ، واحد 17
تلفن تماس : 22350512 - 09124357415
وب سایت سرور ثانی نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
فرانک وکیلی
آدرس : اصفهان - سه راه حکیم نظامی -ابتدای خیابان ارتش - دست چپ - پلاک 64
وب سایت فرانک وکیلی وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری منطقه اصفهان
عباس بشیری
آدرس : تهران-بلوارکشاورز - خیابان فلسطین جنوبی - کوچه شهیدذاکری - بن بست اول -پلاک یک واحدشماره 10
وب سایت عباس بشیری و همکاران وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
احسان عابدین
آدرس : سعادت آباد ، میدان کاج ،سرو غربی،پلاک 11 ،ساختمان پزشکان سینا ، طبقه دو نیم ، واحد 17
تلفن تماس : 22350512 - 09123956043
وب سایت احسان عابدین وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
مرتضی دستوری
آدرس : تهران-فلکه دوم صادقیه،بلوار آیت الله کاشانی-ایستگاه مهران ساختمان آرمیتا - پلاک77-طبقه اول-واحد8
تلفن تماس : 44007642 -44049071 - 09122546782
وب سایت مرتضی دستوری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری و کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل
علی جاوید
آدرس : تبریز ، 17 شهریور جدید ،جنب بانک ملی ، ساختمان ایران ، واحد A14
تلفن تماس : 04135572731 - 09141193504
وب سایت علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
دکتر سهیل طاهری
آدرس : تهران-سعادت آباد- نبش خیابان 32- پلاک 116- طبقه 4 - واحد 9
تلفن تماس : 88689911-13 - 09122505985
وب سایت دکتر سهیل طاهری وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز و استاد دانشگاه
کامران میرزایی و همکاران
آدرس : تهران اشرفی اصفهانی شمال بالاتر از نیایش ایستگاه طالقانی نبش دربندی ساختمان 55 طبقه 2 واحد5
وب سایت موسسه حقوقی کامران میرزایی و همکاران (موسسه حقوقی حامیان عدالت مطلق)
مطالب پربازدید
جدیدترین مطالب
 

شناخت شناسی تفسیر قضائی قرارداد

ارسال شده توسط : مريم صانعي خوانساري وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی در تاریخ : 07-12-1391
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.
شناخت شناسی تفسیر قضائی قرارداد

منت خدای را عز وجل که طاعتش موجب قربت است و به شکراندرش مزید نعمت

به نام خداوند جان و خرد    کزین برتر اندیشه بر نگذرد

شناخت شناسی تفسیر قضایی قرار داد:

فصل نخست

پیشگفتار:

در کتابهای حقوق مدنی اساتید محترم آقایان دکتر صفایی و دکتر کاتوزیان و مرحوم دکتر شهیدی در خصوص تفسیر قضایی قرار داد مطالبی بیان داشته اند. آنچه ایشان در خصوص این مورد نوشته اند، در کلیات تشابه و هماهنگی دارد و در پاره ای از قسمتهای جزئی نیز بین مطالب تفاوتهایی دیده میشود که در اصل قضیه تاثیر ندارد. لذا تصمیم گرفته شد تفسیر قضایی قرار داد از دیدگاه دیگری مورد بحث و بررسی قرار گیرد که ظاهراً از این نگاه تا کنون در کتابهای حقوق مدنی و آیین دادرسی مدنی بحثی صورت نگرفته و اگر صورت گرفته باشد نگارنده از آن بی اطلاع است. سابقه تفسیر متن از نظر تاریخی به تفسیر کتابهای مقدس و آسمانی و حیاتی از تورات و انجیل و قرآن کریم مربوط است البته در خصوص تفسیر راجع به کتابهای آسمانی بعضاً تاویل و تفسیر به یک معنا استعمال شده در حالیکه در واقع امر بین تاویل و تفسیر تفاوت ماهوی وجود دارد. در خصوص تفاوت تاویل و تفسیر، قرآن پروژه بزرگ معاصر استاد بهاء الدین خرمشاهی در حاشیه ترجمه خود از قران مجید و در مقالاتی که از ایشان به چاپ رسیده است .اشتراکات و اختلافات ( تفاوتها) بین مفاهیم تفسیر و تاویل را متذکر گردیده و توضیحات لازم داده اند.

ضرورت تفسیر قرآن کریم تقریباً از سالهای اولیه پس از رحلت رسول اکرم احزار گردید. آنچه در طول تاریخ اسلام از ناحیه متکلمین و فلاسفه اسلامی و مفسرین قرآن مجید مورد طرح و بررسی قرار گرفته است این بزرگان نوعاً و غالباً بر دو امر توافق نظر داشته اند که آنچه در قرآن آمده است مشتمل بر محکمات و متشابهات بوده. به محکمات اصطلاحاً نص گفته شده که نیازی به تفسیر و تبیین و تاویل ندارد و به اصطلاح اهل علم (قطعی الدلاله) است و آنچه در زمره متشابهات قرار می گیرد بنا به مناسبت نیازمند تبیین و یا تاویل و یا تفسیر است. از جمله دقیق ترین و مفصل ترین تفاسیر قرآن کریم تفسیر المیزان حضرت آیت الله علامه طباطبایی رحمت الله علیه است.

چگونگی و روش و مبانی تفسیر قران در پاره ای از تفاسیر یکسان و در تعدادی از آنها با یکدیگر متفاوت است. در تعدادی از تفاسیر قرآن ، این کتاب با استناد بر احادیث و روایات ائمه معصومین و خلفای راشدین تفسیر شده در پاره ای از طریق استدلالهای عقلی و منطقی و فلسفی و یا تفسیر قران با خود قران تفسیر صورت گرفته است. البته این جهات و روشها فی الواقع در کلیه تفسیرها با شدت و ضعف نسبت به یکدیگر مورد عمل و نظر قرار داشته است.

در خصوص فهم و درک معنای متن گفته اند «فهمیدن گونه ای شناختن است» . خواندن یک متن و یا شنیدن یک گفتار غیر از فهمیدن آن است زیرا ممکن است شخص سخنی را بشنود یا متنی را بخواند اما آنرا نفهمد در نتیجه پس از رویایی با یک متن ویا گفتار می توان با آن دو گونه برخورد کرد.

یکی آنکه تبیین متن و گفتار بعنوان یک پدیده است در روش تبیین ارتباطی را که پدیده(متن) از آنها ناشی شده را با قواعد مربوط توضیح میدهند و معلوم می گردد که این پدیده چگونه بوجود آمده است.

نوع دیگر برخورد با متن تفسیر آن و فهمیدن آن از طریق تفسیر است که از این طریق متن یا گفتار شفاف میشود معنای واقعی خود را نشان میدهد. تفسیر بر این پیش فرض مبتنی است که خواندن و شنیدن متن یا گفتار گرچه مدلول کلمات و جملات معلوم باشد در عین حال آنچه را متن و گفتار در خود پنهان دارد آشکار سازد.

در غرب بحث و بررسی موضوع و فهمیدن به مثابه گونه ای از شناختن که باید تئوری و روش خود را داشته باشد از قرن نوزدهم آغاز شده است تا قبل از این زمان تفسیر متون دینی و فلسفی و حقوقی و آثار هنری از قواعدی از قبیل لزوم آشنایی با زبان متن و قواعد دستوری آن و یا توجه به زبانهای نشانه و سمبل استفاده می گردید. به هر حال فهمیدن متن به تفسیر موقوف است که تفسیر در معنای جدید در سالهای پس از پایان قرن هجدهم از طریق روشهای جدید ادامه یافته در طول این زمان تا به امرزو در آن تحول و تطور و تکامل صورت گرفته است.

آخرین روش پذیرفته شده در دنیای غرب تفسیر متن برمبنای فلسفه تحلیلی زبان و تفسیر هرمنوتیک صورت می گیرد. حضرت آیت الله مهدی حائری یزدی فرزند بنیانگذار حوزه علمیه قم رحمت الله علیه از جمله علمای بزرگ اسلامی معاصر تفسیر از طریق فلسفه تحلیلی زبان و تفسیر هرمنوتیک را در تفسیر قرآن مورد عمل قرار داده و مبانی و روشهای آن را در کتابها و سخنرانیها و مصاحبه های خود بارها مورد تاکید قرار داده اند.

فصل دوم

تفسیر قضایی قرار داد

بخش نخست) کلیات تفسیر قضایی متن:

در جریان رسیدگی به دعاوی هر گاه بین طرفین دعوا در خصوص مبنای تنظیم سند و یا مدلول آن اختلاف و مناقشه بروز کند و یاآن که دادگاه راسا درک مدلول سند و توافق طرفین را مورد تردید قرار دهد دادگاه ناچار و مکلف به تفسیر سند است. بدیهی است بروز اختلاف در موارد فوق تنها شامل اسناد تنظیمی طرفین دعوا نیست زیرا چه بسا اسنادی که در روند دادرس مورد استناد قرار می گیرد طرفین فعلی دعوا در تنظیم و نگارش آن دخالت و حضور نداشته اند از قبیل اسنادی که طرفین دعوا قائم مقام تنظیم کننده سند باشند یا آنکه سند و نوشته از ناحیه اشخاص ثالث یا مقامات رسمی تحریر و تنظیم یافته باشد از قبیل شرح معاینه جسد و نظریات کارشناسان در پرونده های قضایی از جمله شرح حوادث رانندگی و اظهار نظر در خصوص حادثه از جهت مقدمه استدلال و استنتاج نیاز به تفسیر داشته باشد در جریان رسیدگی به پرونده های قضایی به کرات دیده شده فرضا شرح معاینه جسد با نتیجه گیری آن و تعیین علت مرگ ارتباطات علمی و منطقی نداردو یا آنکه استنتاج کارشناس و کاردان تصادفات با کروکی و شرح واقعه همخوانی نداشته باشد و یا آن که دلایل دیگری در پرونده بروز اشتباه ویا خطا را در نظریات کارشناسان و پزشک قانونی نشان دهد.

بخش دوم) مصادیق تفسیر قضایی از جهات شکلی و ماهوی:

1 – از نظر شکلی: هر چند تفکیک دقیق شکل و ماهیت در اغلب موارد امکان پذیر نیست و یا آنکه مسئله بصورتی است که موضوع از نظر شکلی و ماهوی متضمن هر دو وصف می باشد با اینحال هر گاه امکان تفکیک هریک از اوصاف شکلی و ماهوی مقدور و میسر باشد دادگاه قانوناً مکلف و موظف است سند را از حیث شکل تنظیم مورد بررسی قرارداده تا قابلیت و یا عدم قابلیت استناد آن را مشخص نماید بطور مثال هر گاه نقل و انتقال اجباراً باید رسمی و ثبتی باشد و سند غیر رسمی قابلیت استناد را نداشته ویا آن که در زمان و موقع قانونی آن طبق ایین دادرسی اقامه و ابراز نشده باشد این سند به لحاظ فقدان قابلیت استناد موثر در اثبات امر و یا عدم اثبات آن شناخته نمیشود نحوه بررسی دادگاه نسبت به این موارد هر چند مربوط به متن و مندرجات سند نیست در حقیقت چون متضمن نوعی از شناخت و فهمیدن متن است می تواند از مصادیق تفسیر متن از نظر شکلی به حساب آید.

2 – از نظر ماهوی: در مواردی که در مفاد سند و مندرجات آن تناقض و یا تعارض اجمال یا ابهام وجود داشته باشد و یا آن که متن و مندرجات یک سند در مقایسه با سند دیگر متهافت به نظر آید و یا آن که اصولا متن سندی با سایر دلایل و قرائن و امارات قطعیه متفاوت یا متخالف و یا معارض و متناقض به نظر برسد در این گونه موارد نیز دادگاه ناگریز از تفسیراست که در نهایت منجر به ارزیابی دلایل و اتخاذ تصمیم نهایی خواهد شد.

نوع دیگر برخورد ماهوی و یا تفسیر ماهوی قرار داد زمانی است که سند و یا متن استنادی با توجه به قوانین موضوعه متناقض و یا دچار دو گانگی یا چند گانگی باشد و یا آن که درک وصف موضوعی از موضوعات مندرج در سند قابلیت بحث و جدل را داشته باشد مانند آن که آیا شرط مندرج در سند شرط فعل است یا نتیجه و امثال آن که در این موارد نیز عمل دادگاه در راستای شناخت وصف قانونی شرط مورد نظر از مصادیق تفسیر است

3 – از نظر شکلی و ماهوی بصورت توامان: بطوریکه فوقاً اشاره شده در پاره ای از موارد شکل و ماهیت قابلیت تفکیک را نداشته و هر دو جنبه همزمان قابلیت بررسی و تفسیر وشناخت را دارد که دادگاه در این گونه موارد با توجه قرائن و امارات مبادرت به تفسیر خواهد کرد. توضیح بیشتر در این خصوص لازم است که در این مقال فرصت آن وجود ندارد.

بخش سوم

موقع و مقام و محل تفسیر از نظر قوانین شکلی و ماهوی

در کتابهایی که به تفسیر و لزوم آن در روند دادرسی توجه شده چون این کتابها از جمله کتابهای حقوق مدنی است احتمالاً از نظر نویسندگان آنها تفسیر قضایی منحصر به مسائل ماهوی قضیه است و چه بسا به نظر آنها منحصر به امور حقوقی باشد. در حالکیه اولاً به شرحی که گذشت: تفسیر قضایی قرار داد و سند صرفاً ماهوی و موضوعی نیست و ثانیاً به مسائل صرفاً حقوقی مربوط نیست بلکه درجریان رسیدگی به پرونده های کیفری نیز بحث تفسیر می تواند مطرح شده و موضوعیت داشته باشد. دراین مورد مطالب بسیاری قابل طرح و گفت و گو است که متاسفانه در این مقال فرصت آن وجود ندارد. ان شاء الله در صورت توفیق در تکمیل این نوشته در این مورد نیز کاملتر صحبت خواهد شد. آنچه فعلا و بطور خلاصه می توان ذکر کرد آنست که : تفسیر قضایی قرار داد در جریان رسیدگی به ادله اثبات دعوا صورت می گیردلذا طرح مسئله در کتب حقوق مدنی شاید چندان با موازین علمی سازگار نباشد شایسته است مولفین کتابهای آیین دادرسی مدنی در ادامه بحث ادله اثبات دعوا در خصوص تفسیر قضایی قرار داد نسبت به موضوع اظهار نظر نموده روشهای آن را بیان نمایند. در هر صورت اطلاع و آگاهی از زبان نوشته از جهات ادبی و دستوری و لغوی و هم چنین آگاهی به مبانی فلسفی تحلیلی زبان و روشهای تفسیر هرمنوتیک و نشانه شناسی و امثال آن لازمه امکان تفسیر است.

بخش چهارم

روشهای تفسیر

به طور خلاصه به نظر می رسد: روشهای تفسیر متون و اسناد مورد اختلاف با استفاده از وحدت ملاک باید با توجه به قواعد علم اصول و همچنین نظریات جدید در فلسفه تحلیلی زبان و نحوه تفسیر به نحو هرمنوتیک صورت پذیرد و اگر تفسیر بر اساس قواعد علمی یاد شده و موازین عقلی و نقلی نباشد چنین تفاسیری تفسیر قضایی به معنای دقیق کلمه نخواهد بود که نتیجه آن انحراف پرونده از جریان رسیدگی صحیح و سقوط آن به ورطه بی نظمی است . که با شان و منزلت و رسالت دستگاه قضا مغایرت تام خواهد داشت. استفاده از قدرت ظاهری مسند قضا بجای استدلال عقلی و منطقی و اصولی کار قضایی را مسخ کرده عدالت و حقوق را بی معنا و فاقد مصداق معرفی خواهد کرد. تفسیر به شرحی که گذشت مستلزم دانش قضایی ذوق سلیم و شم قضایی است. فقدان هر یک رسیدگی به دعاوی را عموماً و بررسی دلایل را خصوصا در مخاطره قرار میدهد.

مریم و مهشید صانعی خوانساری

وکلای پایه یک دادگستری

منابع

1 – روش تحقیق در علم حقوق دکتر جعفری لنگرودی کتابخانه گنج دانش چاپ اول، 1382
2 – فرهنگ ماهیت شناسی دکتر جعفری لنگرودی
3 – مقدمه علم حقوق دکتر جعفری لنگرودی
4 – مقدمه علم حقوق دکتر ناصر کاتوزیان
5 – توجیه و نقد رویه قضایی دکتر ناصر کاتوزیان نشر دادگستر چاپ اول، 1377
6 – عدالت قضایی گزیده آرا دکتر ناصر کاتوزیان نشر دادگستر چاپ اول 1378
7 – قولنامه و ماهیت حقوقی و آثار آن حسین لطفیان چاپ روزنامه رسمی چاپ اول، 1370
8 – مبانی فلسفی تفسیر حقوقی دکتر حسین جعفری تبار شرکت سهامی انتشار چاپ اول 1383
9 – هرمنوتیک کتاب و سنت محمد مجتهد شبستری انتشارات طرح نو چاپ اول 1375
10 – ساختار و هرمنوتیک بابک احمدی نشر گام نو دانشگاه صنعتی شریف 1380
11 – ذهن فصلنامه تخصصی معرفت شناسی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی سال اول شماره 3 پاییز 79 و شماره چهارم زمستان 79
12 – آفاق فلسفه از عقل ناب تا حکمت اسلام گفت و گوهایی با دکتر مهدی حائری یزدی زیر نظر مسعود رضوی نشر فرزان چاپ اول ، 1379
13 – فلسفه تحلیلی و نظریه شناخت در فلسفه اسلامی تقریرات استاد مهدی حاجر ی یزدی نشر علم چاپ اول 1358
14 – معنای متن – نصر حامد ابوزید به ترجمه مرتضی کریمی نیا انتشارات طرح نو – چاپ اول 1380

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط

آنچه در مورد وجه الترام در قراردادها باید بدانید
38 نکته کلیدی که در تنظیم قرارداد باید رعایت کرد
نکات مهم و ضروری در تنظیم قرارداد اجاره
انواع قراردادهای تحویل کالا در مقررات اتاق بازرگانی بین المللی
مزایای قرارداد ارفاقی در توسعه فضای کسب و کار
خداحافظی با قراردادهای دائم در ایران
رای شماره 309 الی 313 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال مصوبات شورای اسلامی شهرهای کرمانشاه
قراردادهایی که پیش از خواندن امضاء می شوند!
قرارداد رحم جایگزین یا مادر واسطه
رای شماره 31 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع قرارداد کار مدت معین مشمول قانون کار نبوده و خارج از مقررات قانون کار میباشد
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

 
رای شماره 317 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع:ماده28 آیین نامه مالی و معاملاتی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی رای شماره 316 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع:بندهای الف و ب تعرفه عوارض سال 1390 شهرداری یونسی نحوه رسیدگی به دعوای اعسار چگونه است ؟ زندگی با طعم خشونت به دنبال تغییر در بحث کودک همسری هستیم بررسی جرم شناختی آزار و اذیت کودکان در گفت و گوی ایسنا با حقوقدانان دستگاه قضایی از سرمایه گذاری مشروع و قانونی به جد حمایت می کند نقایض قانون رسیدگی به دارایی مقامات و مسئولان از نگاه یک وکیل دادگستری اعطای حق تابعیت ایران به فرزندان مادران ایرانی کاهش آمار طلاق توافقی کشور در سال 95 ، ارسال 39 برنامه پیشگیرانه به شورای اجتماعی شیوه های وصول چک چگونه است ؟ تعرض شهادت شهود با اسناد مکتوب حکم قاضی گنبدی برای راننده بدون گواهینامه ایجاد آرشیو ملی اسناد حقوق شهروندی یکی از جنب های مغفول اجرا و تحقق حقوق شهروندی مشارکت نهادهای غیر دولتی است ضرورت بازبینی جایگاه سالمندان و یافته های علمی مربوط به اختلالات آنها در نظام حقوقی کشور تولیت پیشگیری از وقوع جرم با قوه قضاییه است ، اما هر نهادی ساز خودش را می زند مصدومیت شدید دختر بچه ده ساله به دلیل ضرب و جرح عمدی ، مادر کودک در مظان اتهام کودک آزاری است اگر شوهر مالی را بنام همسرش کند در صورت جدایی می تواند آن را پس بگیرد؟ آزادی 20 زندانی غیرعمد در حاشیه همایش های پیاده روی