بانک اطلاعات وکلا وکیل وکیل پایه یک دادگستری وکیل دادگستری وکیل با سابقه موسسات حقوقی کارشناس دادگستری دفاتر اسناد رسمی
علیرضا شریفی
آدرس : سقز، خ امام، روبروی داروخانه مرکزی ، ساختمان پزشکان میلاد ، طبقه دوم
تلفن تماس : 08743228301
تلفن همراه : 09183741932
وب سایت وب سايت دکتر علیرضا شریفی وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری کردستان
علی محمدی
آدرس : تهران - میدان ونک -خیابان گاندی شمالی -کوچه صانعی غربی -پلاک ۲۳ -واحد۱۵
وب سایت علی محمدی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
محمد رضا مهرجو
آدرس : تهران سید خندان ابتدای خیابان دبستان کوچه شهید صفا فردوسی بلاک 24واحد 10
تلفن تماس : 02188463970 - 09123347471
وب سایت محمد رضا مهرجو وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
علی جاوید
آدرس : تبریز ، 17 شهریور جدید ،جنب بانک ملی ، ساختمان ایران ، واحد A14
تلفن تماس : 04135572731 - 09141193504
وب سایت علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
سنجر فخری
آدرس : تهران - خیابان استاد مطهری - خیابان میرعماد - نبش کوچه چهارم - ساختمان 280 - طبقه 3 واحد 16
وب سایت سنجر فخری وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
طیبه برزگر
آدرس : تهران - فلکه دوم صادقیه- ایتدای خیابان آیت الله کاشانی -بعد از بانک مسکن - پلاک 80-طبقه 3 واحد سوم
تلفن تماس : - 09122249601
وب سایت طیبه برزگر وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز ،با بیش از 10 سال سابقه کار و وکیل بانکها و موسسات مالی و اعتباری و وکیل شرکتهای خصوصی
بنیاد وکالت ایرانیان
آدرس : سعادت آباد، نبش خیابان سی و دوم، پلاک 116، طبقه 4 واحد 9
تلفن تماس : 02188681856 - 09120834912
وب سایت بنیاد وکالت ایرانیان
مرتضی دستوری
آدرس : تهران-فلکه دوم صادقیه،بلوار آیت الله کاشانی-ایستگاه مهران ساختمان آرمیتا - پلاک77-طبقه اول-واحد8
تلفن تماس : 44007642 -44049071 - 09122546782
وب سایت مرتضی دستوری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری و کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل
سلمان محمدی آگاه
آدرس : اصفهان - خیابان شیخ مفید - خدفاصل چهارراه رکن الملک و چهارراه دهش ساختمان پندار طبقه 2 واحد 4
وب سایت سلمان محمدی آگاه وکیل پایه یک و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری منطقه اصفهان
فاطمه موذن
آدرس : تهران - انتهای حکیم غرب بلوار جوانمردان (تعاون) پلاک 18 ساخنمان نوبهار ط 6 واحد 19
تلفن تماس : 02144172650 - 09123255200
وب سایت فاطمه موذن وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
مطالب پربازدید
جدیدترین مطالب
 

دفاع مشروع چیست؟

ارسال شده توسط : علیرضا شریفی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی در تاریخ : 16-10-1394
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.
دفاع مشروع چیست؟

مروری بر صفحات حوادث روزنامه‌ها نشان می‌دهد که متهمان جرایم سنگینی مثل قتل، بعدازآن که وقوع جرم به دست آن‌ها محرز شد، تنها راه چاره برای فرار از مجازات را ادعای جنون یا دفاع مشروع از خود می‌بینند.

این دو مورد، در ردیف «عوامل موجهه جرم» قرار می‌گیرند که به عمل مجرمانه صورتی موجه می‌دهند یا آن را مباح می‌کنند. به عبارتی، هدف از قرار دادن دفاع مشروع در گروه علل موجهه جرم، جلوگیری از مجازات کسانی است که هیچ تمایلی به ارتکاب جرم نداشتند اما در زمان و مکان نامناسب مجبور به ارتکاب آن شده‌اند. بنابراین متهم حق دارد که به این دفاع استناد کند اما در مقابل باید رنج ثابت کردن آن را هم به جان بخرد. بر این اساس اگر مرتکب جرم بتواند ثابت کند که شرایط متعدد دفاع مشروع را که در قانون مجازات اسلامی بیان‌شده است، دارد، مجازات نخواهد شد اما اثبات این شرایط اصلاً کار آسانی نیست.

معاونت در قتل

فردی در حال رفتن در جاده تهران به‌طرف همدان مسافری سوار می‌کند مسافر سیگاری به راننده تعارف

می‌کند و موجب خواب رفتن راننده می‌شود و اشخاص دیگری می‌آیند با شلیک 3 گلوله راننده را به قتل می‌رسانند. هنوز هم قاتلان شناسایی نشده‌اند عنوان مجرمی که سیگار تعارف کرده، معاونت در قتل عمد است یا مشارکت در قتل عمد؟

درصورتی‌که در سیگار مواد مخدر وجود داشته و باعث خواب‌آلودگی شده باشد و همدستی این فرد با قاتلان مسجل شود می‌توان گفت معاونت در جرم است.

دفاع مشروع

قاعدتاً دفاع از خود در صورت وجود شرایط قانونی، دفاع مشروع خواهد بود؛ اما دفاع از دیگری نیز ممکن است در شرایطی داخل در این مفهوم باشد و مرتکب جرم را از مجازات رهایی بخشد.

دفاع از دیگری در صورتی جایز است که یکی از شرایط زیر وجود داشته باشد: 1- از نزدیکان دفاع کننده باشد.

2 – مسؤولیت دفاع از وی بر عهده دفاع کننده باشد.

3- خود فرد ناتوان باشد.

4 – فرد تقاضای کمک کرده باشد.

5- در وضعیتی باشد که امکان استمداد نداشته باشد.

قانون مدنی در بیان مفهوم «اکراه» مقرر کرده است: «اکراه با اعمالی حاصل می‌شود که مؤثر در شخص با شعوری بوده و او را نسبت به جان یا مال یا آبرو خود تهدید کند، به‌نحوی‌که عادتاً قابل‌تحمل نباشد. در مورد اعمال اکراه آمیز، سن و شخصیت و اخلاق و مرد یا زن بودن شخص باید در نظر گرفته شود» اگر شخصی برای دفاع و رهایی از اکراه با رعایت شرایط مقرر در دفاع مشروع، مرتکب قتل اکراه کننده شود یا آسیبی به او وارد کند، به قصاص، دیه و تعزیر محکوم نمی‌شود.

دفاع غیر مشروع

 درصورتی‌که هریک از شرایط دفاع وجود نداشته باشد، دفاع نامشروع است و استناد به آن هیچ نتیجه مثبتی برای متهم نخواهد داشت. یکی از این موارد، دفاع در مقابل قوای انتظامی و دیگر ضابطان دادگستری است. البته در صورتی این دفاع غیر مشروع خواهد بود که آن‌ها مشغول انجام‌وظیفه باشند ولی هرگاه قوای مزبور از حدود وظیفه خود خارج شوند و با توجه به ادله و قرائن موجود، خوف آن باشد که عملیات آنان موجب قتل، جرح و تعرض به عرض یا ناموس یا مال شود، دفاع جایز است.

مشروعیت بخشیدن به تلاش انسان

دفاع مشروع، مشروعیت بخشیدن به تلاش انسان برای دفاع از موضوعاتی است که برای وی ارزشمند محسوب می‌شود.

نفس و جان، عرض و آبرو، ناموس، مال و آزادی تن موضوعاتی ارزشمند هستند که مطابق قانون، تلاش انسان برای دفاع از آن‌ها، در صورت وجود شرایط دیگر، اگر منتهی به ارتکاب جرمی شود، بازهم مجازات نخواهد داشت. خطری که هر یک از این پنج موضوع را تهدید کند، حتی اگر فعلیت پیدا نکرده باشد، به‌شرط اینکه قریب‌الوقوع محسوب شود، به انسان حق می‌دهد که به دفاع از آن‌ها بپردازد حتی اگر منتهی به ارتکاب جرمی شود، بدون نگرانی از مجازات، آن را انجام دهد.

بعد از ارتکاب جرم

همان‌طور که گفته شد، بعدازاینکه ارتکاب جرم از سوی متهم محرز می‌شود، بسیاری از متهمان ممکن است به‌عنوان آخرین راه به ادعای جنون یا دفاع مشروع متوسل شوند. قانون این حق را برای متهمان به رسمیت شناخته است اما دلیلی که باعث می‌شود این ادعای متهمان در بسیاری مواقع به نتیجه‌ای نرسد، دشواری اثبات شرایط دفاع مشروع است. برای اینکه متهمی به استناد دفاع مشروع از مجازات رها شود، باید وجود همه شرایط زیر را ثابت کند:

1- رفتار ارتکابی برای دفع تجاوز یا خطر ضرورت داشته باشد.

2- دفاع، مستند به قرائن معقول یا خوف عقلایی باشد.

3- خطر و تجاوز به سبب اقدام آگاهانه یا تجاوز خود فرد و دفاع دیگری صورت نگرفته باشد.

4- توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت عملاً ممکن نباشد یا مداخله آنان در دفع تجاوز و خطر مؤثر واقع نشود. مطابق تبصره یک ماده 156 قانون مجازات اسلامی، هرگاه اصل دفاع محرز باشد ولی رعایت شرایط آن محرز نباشد، اثبات رعایت نشدن شرایط دفاع، بر عهده مهاجم است.

تکلیف دیه در دفاع مشروع

درصورتی‌که متهم بتواند دفاع مشروع را ثابت کند، دیه نیز ساقط می‌شود؛ اما اگر کسی در مقام دفاع در برابر دیوانه‌ای به وی ضرب یا جرحی وارد کند که منجر به نقص عضو شود یا او را به قتل برساند، دیه ساقط نمی‌شود اما از بیت‌المال پرداخت می‌شود. بنابراین درصورتی‌که قربانی جرم، متجاوز یا شخصی باشد که تجاوز او قریب‌الوقوع بوده است و درنتیجه‌ی دفاع مشروع، جنایتی بر او وارد شود، مرتکب، به قصاص و پرداخت دیه محکوم نمی‌شود؛ اما در همین فرض، چنانچه نفس دفاع صدق کند ولی از مراتب آن تجاوز شود، قصاص منتفی است؛ گرچه مرتکب به شرح مقرر در قانون به دیه و مجازات تعزیری محکوم می‌شود. دفاع مشروع، مسئولیت پرداخت خسارات ناشی از جنایت را هم از بین می‌برد. ماده 525 قانون مجازات اسلامی دراین‌باره مقرر کرده است: «هرگاه شخصی عملی انجام دهد که موجب تحریک یا وحشت حیوان گردد، ضامن جنایت‌هایی است که حیوان در اثر تحریک یا وحشت وارد می‌کند، مگر آن‌که عمل مزبور مصداق دفاع مشروع باشد.»

 ماده 15 قانون مسئولیت مدنی نیز بیان کرده است: «کسی که در مقام دفاع مشروع موجب خسارات بدنی یا مالی شخص متعددی شود، مسئول خسارت نیست، مشروط بر اینکه خسارت وارده برحسب متعارف متناسب با دفاع باشد.»

منبع : سازمان قضایی نیروهای مسلح
بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط

قتل برادر زن هنگام انتقال به کمپ ترک اعتیاد
80 درصد قتل ها به خاطر عصبانیت لحظه ای و عدم گذشت است
اگر پدر برای مخالفت با ازدواج دختر تهدید به قتل وی کرد، تکلیف چیست؟
قتل مرد دلار فروش به تنهایی گلوله ها را از بازویش در آورد
مرد همسر کش: زنم داخل شکم من GPS کار گذاشته بود
قاتل رهایی یافته از قصاص دوباره مرتکب قتل شد
قتل در مهمانی شبانه ، قاتل مرد وکیل دستگیر شد
مردی همسرش را بعد از 28 سال زندگی ، از بالکن به کوچه پرتاپ کرد ، دلیل قتل ، ولخرجی زن بود ؟
2 انگیزه برای ارتکاب قتل 6 شهروند اراکی
خبر تجاوز و قتل کودک کار پردیسی کذب است

دیدگاه های شما

نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
نظر :
اختصاصی برای مدیر سایت ( درصورت انتخاب این گزینه نظر شما در وب سایت دیده نخواهد شد )
 
لطفا از ارسال سوالات حقوقی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات حقوقی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
 
 
کد امنیتی :
 
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

 
رای وحدت رویه شماره 756 هیات عمومی دیوان عالی کشور وضعیت پرونده قتل آتنا به نقل از رییس دادگستری اردبیل وجود کودکان مطلقه 15 ساله در کشور ، کودکان ازدواج نمیکنند ، معامله می شوند ! شگرد 2 عروس برای سرقت از بنکدارهای بازار تهران اصلاح طرح مجازات اعدام محکومین مواد مخدر در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس ابلاغ شیوه نامه پیشگیری از تصرف غیرقانونی اراضی به استان ها آری قلع و قمع را قاطعانه اجرا می کنیم توضیحات دانشور در خصوص حادثه کیمیا ، پرونده کودک آزاری موجود است 6 کودک در کمتر از 2 سال قربانی شیاطین شدند ، کودک آزاری ، زخم پنهانی که با قتل آتنا سرباز کرد تعیین تکلیف مجازات آسیب اطفال در اثر سهل انگاری ، والدین به حداقل مجازات حبس یا شلاق یا جزای نقدی محکوم می شوند بیش از 80 درصد قربانیان خشونت خانگی ، زنان هستند مرگ بیش از 18 هزار نفر بر اثر غرق شدگی در 15 سال گذشته ، سیر نزولی تلفات چه کسی سوت پایان رقابت پلیس و کانون سردفتران را می زند ؟ قتل برادر زن هنگام انتقال به کمپ ترک اعتیاد کودک آزاری رکوردار تماس با اورژانس اجتماعی تجهیز لباس های عوامل انتظامی به دوربین در راستای اجرای حقوق شهروندی رویکرد سیاست جنایی و کیفری افتراقی ایران نسبت به کودکان بزهکار - بخش ششم رویکرد سیاست جنایی و کیفری افتراقی ایران نسبت به کودکان بزهکار- بخش پنجم قاتل آتنا چگونه خود را لو داد ، جسد دوم هنوز کشف نشده است کشف جسد چاقو خورده در بیابانهای تلو