بانک اطلاعات وکلا وکیل وکیل پایه یک دادگستری وکیل دادگستری وکیل با سابقه موسسات حقوقی کارشناس دادگستری دفاتر اسناد رسمی
رضا خوشیاران
آدرس : تهران، ضلع غربي چهارراه وليعصر، خ برادران مظفر (صباي شمالي)، ساختمان صبا، پلاك ١٠١، طبقه ٨، واحد ٣٩
تلفن تماس : 02188287796
تلفن همراه : 09122208184
وب سایت |وکــــیـــــل پایه یک|وکیل|وکالت| وکیل دادگستری|سایت حقوقی|وکلای دادگستری|مشاوره حقوقی
موسسه حقوقی عدالتخواه
آدرس : بابلسر بلوار پاسداران - نبش پاسداران 23 - مجتمع سامان طبقه پنجم واحد15
وب سایت موسسه حقوقی عدالتخواه
سرور ثانی نژاد
آدرس : سعادت آباد ، میدان کاج ،سرو غربی،پلاک 11 ،ساختمان پزشکان سینا ، طبقه دو نیم ، واحد 17
تلفن تماس : 22350512 - 09124357415
وب سایت سرور ثانی نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
محمد رضا مهرجو
آدرس : تهران سید خندان ابتدای خیابان دبستان کوچه شهید صفا فردوسی بلاک 24واحد 10
تلفن تماس : 02188463970 - 09123347471
وب سایت محمد رضا مهرجو وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
سید میثم حاجی سیدی
آدرس : تهران-کارگر شمالی ، پایین تر از مرکز قلب ، جنب کوچه آراسته ،پلاک 1765، واحد4
وب سایت سید میثم حاجی سیدی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
احمد حیدری
آدرس : تهران - خیابان میردامادغربی-نرسیده به ولی عصر-ساختمان 349-طبقه 2 شمالی
وب سایت احمد حیدری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی
فاطمه موذن
آدرس : تهران - انتهای حکیم غرب بلوار جوانمردان (تعاون) پلاک 18 ساخنمان نوبهار ط 6 واحد 19
تلفن تماس : 02144172650 - 09123255200
وب سایت فاطمه موذن وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
احسان عابدین
آدرس : سعادت آباد ، میدان کاج ،سرو غربی،پلاک 11 ،ساختمان پزشکان سینا ، طبقه دو نیم ، واحد 17
تلفن تماس : 22350512 - 09123956043
وب سایت احسان عابدین وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
طیبه برزگر
آدرس : تهران - فلکه دوم صادقیه- ایتدای خیابان آیت الله کاشانی -بعد از بانک مسکن - پلاک 80-طبقه 3 واحد سوم
تلفن تماس : - 09122249601
وب سایت طیبه برزگر وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز ،با بیش از 10 سال سابقه کار و وکیل بانکها و موسسات مالی و اعتباری و وکیل شرکتهای خصوصی
دکتر سهیل طاهری
آدرس : تهران-سعادت آباد- نبش خیابان 32- پلاک 116- طبقه 4 - واحد 9
تلفن تماس : 88689911-13 - 09122505985
وب سایت دکتر سهیل طاهری وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز و استاد دانشگاه
عباس بشیری
آدرس : تهران-بلوارکشاورز - خیابان فلسطین جنوبی - کوچه شهیدذاکری - بن بست اول -پلاک یک واحدشماره 10
وب سایت عباس بشیری و همکاران وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
مرتضی دستوری
آدرس : تهران-فلکه دوم صادقیه،بلوار آیت الله کاشانی-ایستگاه مهران ساختمان آرمیتا - پلاک77-طبقه اول-واحد8
تلفن تماس : 44007642 -44049071 - 09122546782
وب سایت مرتضی دستوری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری و کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل
علی جاوید
آدرس : تبریز ، 17 شهریور جدید ،جنب بانک ملی ، ساختمان ایران ، واحد A14
تلفن تماس : 04135572731 - 09141193504
وب سایت علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
مطالب پربازدید
جدیدترین مطالب
 

بسته حقوقی برای کسانی که به هنگام اقامه دعوا توان پرداخت هزینه های دادرسی را ندارند

ارسال شده توسط : رضا خوشیاران وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی قوه قضائیه در تاریخ : 18-02-1392
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.
بسته حقوقی برای کسانی که به هنگام اقامه دعوا توان پرداخت هزینه های دادرسی را ندارند

اعسار، دمیدن انصاف در کالبد قوانین

در نظام‌های مختلف حقوقی هزینه‌های دادرسی از جمله حقوق عمومی است که توسط دولت از مردم گرفته می‌شود؛ البته این حق در مقابل وظیفه‌ای بسیار خطیر و مهم در نظر گرفته شده است که همانا رسیدگی به دادخواهی مردم است و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قوه قضاییه را مسئول این کار مقرر کرده است.
 
در قوانین عادی با توجه به ماهیت پرونده و مالی یا غیرمالی بودن آن هزینه‌هایی را برای طرح آنها در محاکم در نظر گرفته‌اند که در برخی اوقات این هزینه‌ها خودشان موضوعی برای طرح پرونده و آرای قضایی می‌شوند.
 
گاهی اوضاع مالی شخصی چنان وخیم است که حتی نمی‌تواند هزینه‌های شروع یک دعوا را پرداخت کند؛ در چنین حالتی قانونگذار برای آنکه انصاف رعایت شود و کسی به دلیل ناتوانی مالی از طرح دعوا بازنماند، برای فرد ناتوان امتیازاتی در نظر گرفته شده است که از آن به مقررات «اعسار» یاد می‌شود. یکی از پرونده‌هایی که در آن یکی از طرفین دعوا، دعوای اعسار را مطرح کرده است را بررسی می‌کنیم تا بیشتر با این دسته از مقررات آشنا شوید.
 
ماجرا از این قرار بوده است که سید‌داوود علیه مسعود دعوایی مطرح می‌کند . چون نشانی از خوانده دعوا (مسعود) وجود نداشته است از طریق انتشار در روزنامه وجود چنین دعوایی به اطلاع او می‌رسد. سرانجام رسیدگی بدون حضور خوانده که از ماجرا بی‌اطلاع بوده ادامه می‌یابد و دادگاه او را محکوم می‌کند. در چنین مواقعی شخصی که از دعوا بی‌خبر بوده و محکوم شده است می‌تواند دوباره در همان دادگاه رسیدگی به موضوع را بخواهد یا به اصطلاح «واخواهی» کند. مسعود (خوانده پرونده اول) نیز از این حق خود استفاده می‌کند و افزون بر اینکه رسیدگی مجدد به موضوع را از دادگاه خواستار می‌شود با ادعای اینکه توانایی مالی کافی ندارد، دعوای اعسار را نیز مطرح می‌کند که ما قصد داریم این بخش از خواسته او را بررسی کنیم. 
 
خواسته کسی که واخواهی کرده است به این شرح است:
 
واخواهی از دادنامه شماره... مورخ 3/8/89 موضوع کلاسه پرونده...

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی 

دلایل اعسار

دلایل مسعود برای ادعای اعسار شهادت شهود بوده است؛ به این ترتیب که سه گواه شهادت داده‌اند که مسعود (خوانده دعوای نخستین و واخواه) فعلا دارای شغل و وسیله امرار معاش نیست و درآمد ماهانه ناچیزی دارد؛ بنابراین اکنون معسر است. پس از تعیین وقت برای رسیدگی به خواسته از سوی دادگاه و صدور دستور ابلاغ، رییس شعبه دادگاه عمومی حقوقی تاکید کرد: «به وکیل خواهان اخطار شود تا شهود خود را در جلسه دادرسی حاضر کند.» بنابراین علاوه بر شهادت کتبی شاهدان، دادگاه حضور آنان را در جلسه دادگاه هم لازم دانسته است تا به موضوع اعسار رسیدگی کند.
اما زمانی که جلسه دادرسی شروع می‌شود وکیل مسعود نمی‌تواند شاهدان خود را در دادگاه حاضر کند. او ادعا می‌کند که شاهدان خارج از تهران ساکن‌اند و حضور آنها ممکن نبوده است. وکیل برای اینکه شاهدان را حاضر کند تقاضای تجدید جلسه رسیدگی را می‌کند. در مقابل سیدداوود هم دفاع می‌کند که چطور کسی که ادعای ناتوانی مالی و معسر بودن دارد می‌تواند هزینه‌های وکیل را پرداخت کند؟ با شنیدن نظر دو طرف دعوا، قاضی بدون اینکه دستور تجدید جلسه دادرسی را بدهد، ختم مذاکرات را اعلام می‌کند. 

رای دادگاه

در دادنامه‌ای که از سوی قاضی تنظیم می‌شود نظر قاضی به این شرح منعکس شده است: دادگاه با نگرش به محتویات پرونده و با توجه به اینکه وکیل مدعی اعسار، با اوصاف اخطاریه و استحضار از وقت، ضمن حضور در جلسه دادرسی نسبت به معرفی شهود ادعایی خود اقدامی انجام نداده است و محتویات پرونده هم مثبت ادعای اعساری که از سوی واخواه مطرح‌شده، نیست؛ بنابراین دعوای مورد قیام غیرثابت تشخیص و مستند به ماد 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان آن صادر می‌شود. رای حضوری و قابل تجدیدنظر است.

مفهوم اعسار

موضوع اصلی که در این پرونده مورد توجه ماست، دعوای اعسار است؛ در اوراق قضایی هرگاه واژه اعسار را دیدید، منظور صفت کسی است که تاجر نباشد و به دلیل کافی نبودن دارایی یا دسترسی نداشتن به آن، قدرت دادن بدهی‌های خود یا هزینه‌های دادرسی را نداشته باشد. با توجه به مقررات فعلی کشور انواع اعسار از حیث موضوع آن به سه دسته تقسیم می‌شوند:
 
1. اعسار از هزینه دادرسی؛
2. اعسار از پرداخت محکوم به؛
3. اعسار از هزینه دین یا اجرائیه ثبتی.
 
در پرونده‌ای که به بررسی آن پرداخته‌ایم اعسار از هزینه دادرسی مطرح شده است. هر جا که یک دعوای واقعی و قابل طرح، به علت ناتوانی شخص در پرداخت هزینه دادرسی نمی‌تواند عنوان ‌شود، دولت باید با شخص ناتوان همکاری کند و مانعی را که در برابر مجانی بودن دادگستری به وجود آورده است، بردارد؛ به همین دلیل است که مساله اعسار و معافیت از هزینه دادرسی در قوانین جای داده شده است. طبق ماده 504 قانون آیین دادرسی مدنی معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود به طور موقت قادر به تادیه نیست؛ بنابراین در دو صورت اعسار از هزینه دادرسی ممکن است به وجود بیاید:
 
1. وقتی که دارایی شخص برای پرداخت هزینه دادرسی کافی نیست.
2. وقتی که شخص به دلیل دسترسی نداشتن به مال خود قادر نیست هزینه دادرسی را پرداخت کند.

طرح دادخواست اعسار

اما اگر شخصی در این شرایط قرار گرفته باشد؛ چگونه باید درخواست استفاده از این امتیاز را مطرح کند؟ همان طور که در پرونده‌ای که به بررسی آن پرداختیم، مشخص است، مسعود این درخواست را در ضمن دادخواست مربوط به دعوای اصلی مطرح کرده است. البته اگر شرایط دادخواست اعسار وجود ندارد، آن را مطرح نکنید؛ چون رد خواهد شد. شرایط طرح این نوع دادخواست به این شرح است:
 
1. تاجر نبودن شخص 2. حقیقی بودن شخص: در ماده یک قانون اعسار آمده است: «معسر کسی است...» و واژه «کسی» برای اشخاص حقیقی به کار می رود.3. اثبات اعسار از تادیه هزینه دادرسی: کسی که قصد دارد از این امتیاز استفاده کند باید ثابت کند که توانایی مالی ندارد. در پرونده‌ای که به بررسی آن پرداختیم، مسعود نتوانسته بود اعسار خود را ثابت کند به همین دلیل دادگاه درخواست او را رد کرده بود.4. ایرانی بودن خواهان: اگر کسی که مدعی اعسار است، ایرانی نباشد، نمی‌تواند از این امتیاز استفاده کند.
 
همان طور که گفتیم مسعود درخواست اعسار خود را در ضمن دعوای اصلی مطرح کرده بود؛ اما راه‌های دیگری هم برای طرح دعوای اعسار وجود دارد. دادخواست اعسار به دو صورت ممکن است مطرح شود: یکی به صورت دعوای مستقل و دیگری به شکل دعوای پیوسته به دعوای اصلی یعنی همان کاری که در پرونده مورد بحث ما اتفاق افتاده است. اگر مسعود از رایی که صادر شده است تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی کند باز هم می‌تواند ضمن همان درخواست تجدیدنظر یا فرجام، دعوای معسر بودن از هزینه دادرسی را مطرح سازد.
 
سوال دیگری که پیش می‌آید این است که درخواست اعسار را باید به کدام دادگاه تقدیم کنیم؟ پاسخ به این سوال بعد از بررسی پرونده مورد نظر این گزارش ساده‌تر است؛ چون همان طور که دیدیم واخواه درخواست اعسار خود را به دادگاهی تقدیم کرد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را داشت؛ بنابراین صلاحیت رسیدگی با دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را دارد یا در اصل دعوی حکم صادر کرده است. اما اظهارنظر در مورد اعسار از هزینه تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی با دادگاه نخستین است که رای تجدیدنظرخواسته یا فرجامخواسته را صادر کرده است، نه خود دادگاه تجدیدنظر یا مرجع فرجام.

آثار حکم اعسار

در پرونده مورد بررسی، مسعود نتوانست دادگاه را مجاب کند که رای اعسار صادر کند؛ اما اگر می‌توانست چنین رایی بگیرد هم از پرداخت هزینه دادرسی به مفهوم اعم و هم از پرداخت هزینه آگهی‌های ابلاغ در روزنامه معاف می‌شد. به عبارت دیگر، می‌توان آثار حکم قبول اعسار را به این شرح بیان کرد: 

1) معافیت موقت از هزینه دادرسی

شخصی که دادگاه او را معسر اعلام کرده است از پرداخت تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی در مورد دعوایی که برای معافیت از هزینه آن ادعای اعسار کرده، معاف است. طبق ماده 511 قانون آیین دادرسی مدنی «اگر مدعی اعسار در دعوای اصلی محکوم له واقع شود و از اعسار خارج شود هزینه از او دریافت خواهد شد». مفهوم مخالف ماده آن است که اگر مدعی اعسار محکوم علیه واقع شود هزینه دادرسی از او دریافت نمی‌شود؛ اما این مفهوم منطقی نیست و در این حالت نیز چنانچه معسر از حالت اعسار خارج شود باید هزینه دادرسی را بپردازد؛ زیرا حکم اعسار حکمی موقتی است.

2) حق داشتن وکیل معاضدتی

صدور حکم اعسار به این معنی است که او می‌تواند از وکیل معاضدتی استفاده کند. یکی از مواردی که کانون وکلا را مکلف به معرفی وکیل (برای معاضدت قضایی) می‌کند همین صدور حکم اعسار از هزینه دادرسی است که معسر معافیت موقت از پراخت حق‌الوکاله وکیل پیدا می‌کند. 
با توجه به آنچه گفته شد، اعسار باید توسط شهود عادل به اثبات برسد؛ در غیر این صورت متقاضی اعسار نمی‌تواند از این امتیاز استفاده کند. در پایان ذکر این موضوع مفید به نظر می‌رسد که برای دریافت استشهادیه اعسار می‌توانید به پایگاه اینترنتی «adliran.ir» مراجعه و از بخش مستندات این مدارک را برای خود بارگذاری کنید.
بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط

قانون ، چه کسانی را از پرداخت یکجای بدهی به طلبکاران معاف می کند ؟ معسر کیست؟
شوهر ناتوان از پرداخت مهریه، چطور از حبس شدن در امان بماند؟
استشهادیه محلی ( اعسار از پرداخت یکجای محکوم به و تقسیط آن )
شرایط پذیرش اعسار از پرداخت مهریه
قرار قبولی اعسار محکوم علیه از پرداخت ضرر و زیان ناشی از جرم
دادخواست اعسار از پرداخت مهریه، نفقه
دادخواست اعسار از پرداخت مهریه، نفقه
دادخواست اعسار از پرداخت مهریه
قواعد درخواست اعسار از هزینه دادرسی
رئیس مرکز آمار و انفورماتیک قوه قضائیه خبر داد، آغاز فاز دوم ارائه خدمات الکترونیک قضایی-مطالبات مربوط به اعسار و درخواست مهریه

دیدگاه های شما

نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
نظر :
اختصاصی برای مدیر سایت ( درصورت انتخاب این گزینه نظر شما در وب سایت دیده نخواهد شد )
 
لطفا از ارسال سوالات حقوقی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات حقوقی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
 
 
کد امنیتی :
 
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

 
کاهش آمار طلاق توافقی کشور در سال 95 ، ارسال 39 برنامه پیشگیرانه به شورای اجتماعی شیوه های وصول چک چگونه است ؟ تعارض شهادت شهود با اسناد مکتوب حکم قاضی گنبدی برای راننده بدون گواهینامه ایجاد آرشیو ملی اسناد حقوق شهروندی یکی از جنب های مغفول اجرا و تحقق حقوق شهروندی مشارکت نهادهای غیر دولتی است ضرورت بازبینی جایگاه سالمندان و یافته های علمی مربوط به اختلالات آنها در نظام حقوقی کشور تولیت پیشگیری از وقوع جرم با قوه قضاییه است ، اما هر نهادی ساز خودش را می زند مصدومیت شدید دختر بچه ده ساله به دلیل ضرب و جرح عمدی ، مادر کودک در مظان اتهام کودک آزاری است اگر شوهر مالی را بنام همسرش کند در صورت جدایی می تواند آن را پس بگیرد؟ آزادی 20 زندانی غیرعمد در حاشیه همایش های پیاده روی رای شماره های 273 الی 277 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع:وضع عوارض حق الارض شوراهای اسلامی نفقه زنان شاغل چگونه محاسبه می شود ؟ رای شماره های 268 الی 270 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع:ابطال تبصره یک بند یک از ماده 3 آیین نامه اجرایی رای شماره 272 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع:اعمال امتیاز ارزشیابی سالانه برای ایام بعد از اجرایی شدن فصل دهم رای شماره 267 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع:ابطال بند 2 بخشنامه شماره 2-92/ 7 دایره صیانت پیشگیری بازرسی پلیس راهنمایی رای شماره 279 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بند 2 و 3 مصوبه شماره 88123/ت48773ھ-1392/4/15 هیات وزیران تهدید به انتشار عکس های شخصی ، قابل تعقیب است اما و اگرهای عضویت در شبکه های اجتماعی عدم اجرای برخی مفاد حقوق شهروندی نباید منجر به سردی فعالان این عرصه شود