بانک اطلاعات وکلا وکیل وکیل پایه یک دادگستری وکیل دادگستری وکیل با سابقه موسسات حقوقی کارشناس دادگستری دفاتر اسناد رسمی
رضا خوشیاران
آدرس : تهران، ضلع غربي چهارراه وليعصر، خ برادران مظفر (صباي شمالي)، ساختمان صبا، پلاك ١٠١، طبقه ٨، واحد ٣٩
تلفن تماس : 02188287796
تلفن همراه : 09122208184
وب سایت |وکــــیـــــل پایه یک|وکیل|وکالت| وکیل دادگستری|سایت حقوقی|وکلای دادگستری|مشاوره حقوقی
احسان زررخ
آدرس : کرمانشاه، پارکینگ شهرداری، جنب هتل راه کربلا؛ کوی5، ساختمان مرجان، طبقه1، واحد2
وب سایت احسان زررخ وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری کرمانشاه و ایلام
محمد رضا مهرجو
آدرس : تهران سید خندان ابتدای خیابان دبستان کوچه شهید صفا فردوسی بلاک 24واحد 10
تلفن تماس : 02188463970 - 09123347471
وب سایت محمد رضا مهرجو وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
عباس بشیری
آدرس : تهران-بلوارکشاورز - خیابان فلسطین جنوبی - کوچه شهیدذاکری - بن بست اول -پلاک یک واحدشماره 10
وب سایت عباس بشیری و همکاران وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
سرور ثانی نژاد
آدرس : پاسداران، خیابان عابدینی زاده، پلاک 34، طبقه همکف
تلفن تماس : 22779314 - 09124357415
وب سایت سرور ثانی نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
امیر طریقی
آدرس : تهران خ شریعتی ابتدای میرداماد خ رودبار شرقی شمالی پلاک 41 واحد 4
وب سایت امیر طریقی وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
عباس گودرزی
آدرس : تهران خیابان آزادی جنب خیابان بهبودی خیابان حیدری کوچه تیریزی پور پلاک4 واحد 2
وب سایت عباس گودرزی وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
سیدجلال میرکاظمی
آدرس : تهران - خیابان انقلاب - پیچ شمیران - روبروی تجدید نظر دیوان عدالت اداری ساختمان تنکابن - ط 6- واحد 28
تلفن تماس : 02177684200 - 09122406368
وب سایت سیدجلال میرکاظمی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی پذیرش کلیه دعاوی حقوقی ، کیفری ، خانواده دیوان عدالت اداری دادگاه انقلاب و دادگاه نظامی
علی جاوید
آدرس : تبریز ، 17 شهریور جدید ،جنب بانک ملی ، ساختمان ایران ، واحد A14
تلفن تماس : 04135572731 - 09141193504
وب سایت علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
مطالب پربازدید
جدیدترین مطالب
 

بسته حقوقی برای کسانی که به هنگام اقامه دعوا توان پرداخت هزینه های دادرسی را ندارند

ارسال شده توسط : رضا خوشیاران وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی قوه قضائیه در تاریخ : 18-02-1392
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.
بسته حقوقی برای کسانی که به هنگام اقامه دعوا توان پرداخت هزینه های دادرسی را ندارند

اعسار، دمیدن انصاف در کالبد قوانین

در نظام‌های مختلف حقوقی هزینه‌های دادرسی از جمله حقوق عمومی است که توسط دولت از مردم گرفته می‌شود؛ البته این حق در مقابل وظیفه‌ای بسیار خطیر و مهم در نظر گرفته شده است که همانا رسیدگی به دادخواهی مردم است و قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران قوه قضاییه را مسئول این کار مقرر کرده است.
 
در قوانین عادی با توجه به ماهیت پرونده و مالی یا غیرمالی بودن آن هزینه‌هایی را برای طرح آنها در محاکم در نظر گرفته‌اند که در برخی اوقات این هزینه‌ها خودشان موضوعی برای طرح پرونده و آرای قضایی می‌شوند.
 
گاهی اوضاع مالی شخصی چنان وخیم است که حتی نمی‌تواند هزینه‌های شروع یک دعوا را پرداخت کند؛ در چنین حالتی قانونگذار برای آنکه انصاف رعایت شود و کسی به دلیل ناتوانی مالی از طرح دعوا بازنماند، برای فرد ناتوان امتیازاتی در نظر گرفته شده است که از آن به مقررات «اعسار» یاد می‌شود. یکی از پرونده‌هایی که در آن یکی از طرفین دعوا، دعوای اعسار را مطرح کرده است را بررسی می‌کنیم تا بیشتر با این دسته از مقررات آشنا شوید.
 
ماجرا از این قرار بوده است که سید‌داوود علیه مسعود دعوایی مطرح می‌کند . چون نشانی از خوانده دعوا (مسعود) وجود نداشته است از طریق انتشار در روزنامه وجود چنین دعوایی به اطلاع او می‌رسد. سرانجام رسیدگی بدون حضور خوانده که از ماجرا بی‌اطلاع بوده ادامه می‌یابد و دادگاه او را محکوم می‌کند. در چنین مواقعی شخصی که از دعوا بی‌خبر بوده و محکوم شده است می‌تواند دوباره در همان دادگاه رسیدگی به موضوع را بخواهد یا به اصطلاح «واخواهی» کند. مسعود (خوانده پرونده اول) نیز از این حق خود استفاده می‌کند و افزون بر اینکه رسیدگی مجدد به موضوع را از دادگاه خواستار می‌شود با ادعای اینکه توانایی مالی کافی ندارد، دعوای اعسار را نیز مطرح می‌کند که ما قصد داریم این بخش از خواسته او را بررسی کنیم. 
 
خواسته کسی که واخواهی کرده است به این شرح است:
 
واخواهی از دادنامه شماره... مورخ 3/8/89 موضوع کلاسه پرونده...

اعسار از پرداخت هزینه دادرسی 

دلایل اعسار

دلایل مسعود برای ادعای اعسار شهادت شهود بوده است؛ به این ترتیب که سه گواه شهادت داده‌اند که مسعود (خوانده دعوای نخستین و واخواه) فعلا دارای شغل و وسیله امرار معاش نیست و درآمد ماهانه ناچیزی دارد؛ بنابراین اکنون معسر است. پس از تعیین وقت برای رسیدگی به خواسته از سوی دادگاه و صدور دستور ابلاغ، رییس شعبه دادگاه عمومی حقوقی تاکید کرد: «به وکیل خواهان اخطار شود تا شهود خود را در جلسه دادرسی حاضر کند.» بنابراین علاوه بر شهادت کتبی شاهدان، دادگاه حضور آنان را در جلسه دادگاه هم لازم دانسته است تا به موضوع اعسار رسیدگی کند.
اما زمانی که جلسه دادرسی شروع می‌شود وکیل مسعود نمی‌تواند شاهدان خود را در دادگاه حاضر کند. او ادعا می‌کند که شاهدان خارج از تهران ساکن‌اند و حضور آنها ممکن نبوده است. وکیل برای اینکه شاهدان را حاضر کند تقاضای تجدید جلسه رسیدگی را می‌کند. در مقابل سیدداوود هم دفاع می‌کند که چطور کسی که ادعای ناتوانی مالی و معسر بودن دارد می‌تواند هزینه‌های وکیل را پرداخت کند؟ با شنیدن نظر دو طرف دعوا، قاضی بدون اینکه دستور تجدید جلسه دادرسی را بدهد، ختم مذاکرات را اعلام می‌کند. 

رای دادگاه

در دادنامه‌ای که از سوی قاضی تنظیم می‌شود نظر قاضی به این شرح منعکس شده است: دادگاه با نگرش به محتویات پرونده و با توجه به اینکه وکیل مدعی اعسار، با اوصاف اخطاریه و استحضار از وقت، ضمن حضور در جلسه دادرسی نسبت به معرفی شهود ادعایی خود اقدامی انجام نداده است و محتویات پرونده هم مثبت ادعای اعساری که از سوی واخواه مطرح‌شده، نیست؛ بنابراین دعوای مورد قیام غیرثابت تشخیص و مستند به ماد 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان آن صادر می‌شود. رای حضوری و قابل تجدیدنظر است.

مفهوم اعسار

موضوع اصلی که در این پرونده مورد توجه ماست، دعوای اعسار است؛ در اوراق قضایی هرگاه واژه اعسار را دیدید، منظور صفت کسی است که تاجر نباشد و به دلیل کافی نبودن دارایی یا دسترسی نداشتن به آن، قدرت دادن بدهی‌های خود یا هزینه‌های دادرسی را نداشته باشد. با توجه به مقررات فعلی کشور انواع اعسار از حیث موضوع آن به سه دسته تقسیم می‌شوند:
 
1. اعسار از هزینه دادرسی؛
2. اعسار از پرداخت محکوم به؛
3. اعسار از هزینه دین یا اجرائیه ثبتی.
 
در پرونده‌ای که به بررسی آن پرداخته‌ایم اعسار از هزینه دادرسی مطرح شده است. هر جا که یک دعوای واقعی و قابل طرح، به علت ناتوانی شخص در پرداخت هزینه دادرسی نمی‌تواند عنوان ‌شود، دولت باید با شخص ناتوان همکاری کند و مانعی را که در برابر مجانی بودن دادگستری به وجود آورده است، بردارد؛ به همین دلیل است که مساله اعسار و معافیت از هزینه دادرسی در قوانین جای داده شده است. طبق ماده 504 قانون آیین دادرسی مدنی معسر از هزینه دادرسی کسی است که به واسطه عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود به طور موقت قادر به تادیه نیست؛ بنابراین در دو صورت اعسار از هزینه دادرسی ممکن است به وجود بیاید:
 
1. وقتی که دارایی شخص برای پرداخت هزینه دادرسی کافی نیست.
2. وقتی که شخص به دلیل دسترسی نداشتن به مال خود قادر نیست هزینه دادرسی را پرداخت کند.

طرح دادخواست اعسار

اما اگر شخصی در این شرایط قرار گرفته باشد؛ چگونه باید درخواست استفاده از این امتیاز را مطرح کند؟ همان طور که در پرونده‌ای که به بررسی آن پرداختیم، مشخص است، مسعود این درخواست را در ضمن دادخواست مربوط به دعوای اصلی مطرح کرده است. البته اگر شرایط دادخواست اعسار وجود ندارد، آن را مطرح نکنید؛ چون رد خواهد شد. شرایط طرح این نوع دادخواست به این شرح است:
 
1. تاجر نبودن شخص 2. حقیقی بودن شخص: در ماده یک قانون اعسار آمده است: «معسر کسی است...» و واژه «کسی» برای اشخاص حقیقی به کار می رود.3. اثبات اعسار از تادیه هزینه دادرسی: کسی که قصد دارد از این امتیاز استفاده کند باید ثابت کند که توانایی مالی ندارد. در پرونده‌ای که به بررسی آن پرداختیم، مسعود نتوانسته بود اعسار خود را ثابت کند به همین دلیل دادگاه درخواست او را رد کرده بود.4. ایرانی بودن خواهان: اگر کسی که مدعی اعسار است، ایرانی نباشد، نمی‌تواند از این امتیاز استفاده کند.
 
همان طور که گفتیم مسعود درخواست اعسار خود را در ضمن دعوای اصلی مطرح کرده بود؛ اما راه‌های دیگری هم برای طرح دعوای اعسار وجود دارد. دادخواست اعسار به دو صورت ممکن است مطرح شود: یکی به صورت دعوای مستقل و دیگری به شکل دعوای پیوسته به دعوای اصلی یعنی همان کاری که در پرونده مورد بحث ما اتفاق افتاده است. اگر مسعود از رایی که صادر شده است تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی کند باز هم می‌تواند ضمن همان درخواست تجدیدنظر یا فرجام، دعوای معسر بودن از هزینه دادرسی را مطرح سازد.
 
سوال دیگری که پیش می‌آید این است که درخواست اعسار را باید به کدام دادگاه تقدیم کنیم؟ پاسخ به این سوال بعد از بررسی پرونده مورد نظر این گزارش ساده‌تر است؛ چون همان طور که دیدیم واخواه درخواست اعسار خود را به دادگاهی تقدیم کرد که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را داشت؛ بنابراین صلاحیت رسیدگی با دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوی را دارد یا در اصل دعوی حکم صادر کرده است. اما اظهارنظر در مورد اعسار از هزینه تجدیدنظرخواهی یا فرجام‌خواهی با دادگاه نخستین است که رای تجدیدنظرخواسته یا فرجامخواسته را صادر کرده است، نه خود دادگاه تجدیدنظر یا مرجع فرجام.

آثار حکم اعسار

در پرونده مورد بررسی، مسعود نتوانست دادگاه را مجاب کند که رای اعسار صادر کند؛ اما اگر می‌توانست چنین رایی بگیرد هم از پرداخت هزینه دادرسی به مفهوم اعم و هم از پرداخت هزینه آگهی‌های ابلاغ در روزنامه معاف می‌شد. به عبارت دیگر، می‌توان آثار حکم قبول اعسار را به این شرح بیان کرد: 

1) معافیت موقت از هزینه دادرسی

شخصی که دادگاه او را معسر اعلام کرده است از پرداخت تمام یا قسمتی از هزینه دادرسی در مورد دعوایی که برای معافیت از هزینه آن ادعای اعسار کرده، معاف است. طبق ماده 511 قانون آیین دادرسی مدنی «اگر مدعی اعسار در دعوای اصلی محکوم له واقع شود و از اعسار خارج شود هزینه از او دریافت خواهد شد». مفهوم مخالف ماده آن است که اگر مدعی اعسار محکوم علیه واقع شود هزینه دادرسی از او دریافت نمی‌شود؛ اما این مفهوم منطقی نیست و در این حالت نیز چنانچه معسر از حالت اعسار خارج شود باید هزینه دادرسی را بپردازد؛ زیرا حکم اعسار حکمی موقتی است.

2) حق داشتن وکیل معاضدتی

صدور حکم اعسار به این معنی است که او می‌تواند از وکیل معاضدتی استفاده کند. یکی از مواردی که کانون وکلا را مکلف به معرفی وکیل (برای معاضدت قضایی) می‌کند همین صدور حکم اعسار از هزینه دادرسی است که معسر معافیت موقت از پراخت حق‌الوکاله وکیل پیدا می‌کند. 
با توجه به آنچه گفته شد، اعسار باید توسط شهود عادل به اثبات برسد؛ در غیر این صورت متقاضی اعسار نمی‌تواند از این امتیاز استفاده کند. در پایان ذکر این موضوع مفید به نظر می‌رسد که برای دریافت استشهادیه اعسار می‌توانید به پایگاه اینترنتی «adliran.ir» مراجعه و از بخش مستندات این مدارک را برای خود بارگذاری کنید.
بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط

شوهر ناتوان از پرداخت مهریه، چطور از حبس شدن در امان بماند؟
استشهادیه محلی ( اعسار از پرداخت یکجای محکوم به و تقسیط آن )
شرایط پذیرش اعسار از پرداخت مهریه
قرار قبولی اعسار محکوم علیه از پرداخت ضرر و زیان ناشی از جرم
دادخواست اعسار از پرداخت مهریه، نفقه
دادخواست اعسار از پرداخت مهریه، نفقه
دادخواست اعسار از پرداخت مهریه
قواعد درخواست اعسار از هزینه دادرسی
رئیس مرکز آمار و انفورماتیک قوه قضائیه خبر داد، آغاز فاز دوم ارائه خدمات الکترونیک قضایی-مطالبات مربوط به اعسار و درخواست مهریه
خیار تفلیس و حقوق طلبکاران در ورشکستگی

دیدگاه های شما

نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
نظر :
اختصاصی برای مدیر سایت ( درصورت انتخاب این گزینه نظر شما در وب سایت دیده نخواهد شد )
 
لطفا از ارسال سوالات حقوقی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات حقوقی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
 
 
کد امنیتی :
 
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

 
مزایای قرارداد ارفاقی در توسعه فضای کسب و کار رای شماره های 512 الی 517 هیات عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع ابطال تعرفه عوارض و بهای خدمات مصوب شوراهای اسلامی نظارت بر فضای مجازی بر عهده کیست ؟ پیدا شدن دختر 2 ساله تهرانی پس از 13 روز کشف جسد پسر جوان در خوابگاه دانشجویی پرونده لایحه حمایت از معلولان بسته خواهد شد ؟ لازم الاجرا شدن مصوبات در گرو سپری شدن مراحل نهایی است سبک زندگی خواهر زنم باعث فروپاشی زندگی من شد معدل سلامت وکلا از بسیاری از اقشار کشور بالاتر است رییس جمهور مانع پایمال شدن حقوق قربانیان مین شود حکم اعدام بابک زنجانی تایید شد خبر خوش برای داوطلبان کنکور 96 سارق : خرید مواد مخدر و ترس از زنم ، مرا مجبور به سرقت کرد آمار بدهکاران دیه تصادفات رانندگی کاهش یافت شان دیوان عالی کشور در نظارت بر حسن اجرای قوانین در دادگاه ها گروکشی غیر قانونی است پلمپ 26 حلقه چاه غیر مجاز در 8 ماهه گذشته مجازات های جایگزین از آسیب های حبس جلوگیری می کند اعنال جراحی غیرضروری از تخلف ها پزشکی مراکز درمانی است ماجرای شوخی خونین پسرخاله ها در برج 14 طبقه