حسین مزاجی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری منطقه اصفهان
فاطمه قنبری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری البرز
محمد رضا قندهاری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
ساره نیکونژاد وکیل پایه یک دادگستری کارشناس ارشد حقوق کیفری و جرم شناسی
بهزاد قوامی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
موسسه حقوقی، کل حق الوکاله اخر کار
رامین مهرآسا وکیل پایه یک دادگستری و  مشاور حقوقی
مریم میراحمدی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری منطقه اصفهان

جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره09128304909 در تماس باشید.

حق شخص بازداشت شده به ارتباط با وکیل مدافع

ارسالی توسط عارف رضایی وکیل پایه یک دادگستری
حق شخص بازداشت شده به ارتباط با وکیل مدافع

متهمی که بازداشت می‌گردد بایستی حق داشته باشد تا با جهان خارج از بازداشتگاه ارتباط داشته باشد. این ارتباط می‌تواند در دفاع هر چه بهتر متهم یاری‌رسان بوده، از شکنجه و هر گونه اعمال فشار غیرانسانی و فراقانونی به او جلوگیری کرده و عاملی برای تسکین خاطر وی و خانواده‌اش باشد. هر گاه متهم بازداشتی از ارتباط با جهان خارج محروم گردد در چنین شرایطی وی ممنوع‌ الملاقات گردیده و می‌توان این وضعیت را در ذیل عنوان « بازداشت بدون برخورداری از حق ارتباط با دیگران » مورد بررسی قرار داد.

محمدعلی بهمنی قاجار - وکیل دادگستری

متهمی که بازداشت می‌گردد بایستی حق داشته باشد تا با جهان خارج از بازداشتگاه ارتباط داشته باشد. این ارتباط می‌تواند در دفاع هر چه بهتر متهم یاری‌رسان بوده، از شکنجه و هر گونه اعمال فشار غیرانسانی و فراقانونی به او جلوگیری کرده و عاملی برای تسکین خاطر وی و خانواده‌اش باشد. هر گاه متهم بازداشتی از ارتباط با جهان خارج محروم گردد در چنین شرایطی وی ممنوع‌ الملاقات گردیده و می‌توان این وضعیت را در ذیل عنوان « بازداشت بدون برخورداری از حق ارتباط با دیگران » مورد بررسی قرار داد. در مقابل و در شرایطی که متهم بازداشتی قادر باشد با جهان خارج و از جمله با وکیل مدافع خود یا با پزشک یا اعضاء خانواده و نزدیکانش و یا در صورتی که تبعه بیگانه است با اعضاء سفارتخانه دولت متبوعش ارتباط برقرار نماید در چنین شرایطی، « بازداشت همراه با برخورداری از حق ارتباط با دیگران » است. حق ارتباط شخص بازداشت شده با جهان خارج ابعاد گوناگونی دارد که در این جا صرفا به حق ارتباط شخص بازداشت شده با وکیل مدافع اشاره می‌گردد.

بر اساس تفسیر کلی شماره ۲۰ کمیته حقوق بشر که در مورد تفسیر از ماده ۷ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی درباره ممنوعیت شکنجه به تاریخ ۱۰ مارچ ۱۹۹۲ صادر شده است، افراد بازداشت شده بایستی بتوانند تا با وکلاء، پزشکان و اعضاء خانواده خود تماس داشته باشند. بند ۱۱ از تفسیر کلی یاد شده تصریح می‌دارد که برای حمایت از بازداشتی ها ضرورت دارد تا بی‌درنگ و نیز به طور منظم و پیاپی، افراد بازداشت شده با پزشکان و وکلاء و اعضاء خانواده خود در زیر نظارت ویژه‌ای که مقتضی تحقیقات مقدماتی است دیدار نمایند.[۱] با توجه به این تفسیر کلی، می‌توان نتیجه گرفت که جلوگیری از ارتباط متهم بازداشت شده با وکیل مدافعش، مصداقی از شکنجه وی به شمار می‌آید.

افزون بر تفسیر کلی شماره ۲۰ کمیته حقوق بشر، در سایر اسناد بین‌المللی نیز موضوع حق متهم به دیدار با وکیل مدافعش مورد توجه بوده است. از جمله در اصول ۱۸ و ۱۷ و ۱۱ از مجموعه اصول نیز به حق متهم بازداشت شده بر برخورداری از معاضدت وکیل مدافع و تماس، ملاقات، ارتباط و مشاوره با وکیل مدافع منتخبش تأکید شده است.[۲]

در حقوق کیفری ایران نیز البته با کاستی هایی موضوع حق ارتباط متهم بازداشت شده با وکیل مدافع مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس ماده ۱۸۷ آئین نامه اجرایی سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور مصوب ۲۰ آذر ماه ۱۳۸۴، وکلای دادگستری در صورت داشتن وکالتنامه رسمی برای حفظ حقوق موکل خود می‌توانند با اخذ مجوز کتبی از قاضی مربوط یا قاضی ناظر در ساعت های اداری به زندان مراجعه و با ارائه وکالتنامه رسمی به رئیس زندان، در صورت امکان در اتاق مخصوص و مجزا از اتاق ملاقات عمومی با موکلان خود دیدار نمایند و در صورت ممنوع‌الملاقات بودن محکوم (متهم)، ملاقات با نظر مقام های قضایی مربوط انجام می‌گیرد. بدیهی است مقدمات تنظیم وکالتنامه رسمی توسط مسئولان مؤسسه یا زندان فراهم خواهد شد.[۳]

در تبصره ماده ۱۸۷ نیز اشاره شده است که کانون وکلا می‌تواند در هر زندان به هزینه خود با نظر سازمان اتاقی بسازد که برای ملاقات وکلای دادگستری با موکلان آنها اختصاص داده شود. در تبصره ۲ ماده ۱۸۷ نیز تصریح گردیده است که مفاد این ماده نسبت به وکلا و مشاوران حقوقی قوه قضائیه نیز قابل تسری است. [۴]

با توجه به مفاد ماده یاد شده، می‌توان گفت که موضوع ارتباط متهم بازداشت شده با وکیل مدافع در مقررات داخلی ایران پیش‌بینی شده است، اما بر اساس همین ماده، موضوع ممنوع‌الملاقات بودن متهم و عدم ارتباط متهم بازداشت شده با وکیل مدافعش نیز امکان‌پذیر شده است. در حقیقت ماده ۱۸۷ آئین نامه اجرایی سازمان زندان ها به همراه تبصره ماده ۱۸۰ همین آئین نامه این امکان را به وجود آورده‌اند که متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی از دیدار با وکیل خود محروم گردد. در تبصره ماده ۱۸۰ بیان شده است:

« چنانچه ملاقات یا مکاتبه متهمی خلاف حسن جریان محاکمه باشد، قاضی مربوط می‌بایست به طور کتبی ملاقات با محکوم یا مکاتبه وی را ممنوع اعلام کند. در این صورت و در مدت ممنوعیت حسب مورد ملاقات با محکوم و یا مکاتبه او تنها با اجازه کتبی مراجع قضایی صلاحیت‌دار مجاز می‌باشد. تخلف از مفاد این تبصره موجب تعقیب انتظامی یا اداری متخلف خواهد بود ولی پس از آغاز محاکمه وکیل مدافع شخص بازداشت شده حق خواهد داشت که با او ملاقات نماید و هیچ یک از مأموران انتظامی یا اداری و قضایی نمی‌توانند به هیچ وجه از این ملاقات جلوگیری نمایند.» [۵]

بدین ترتیب بر اساس تبصره ماده ۱۸۰ ممنوع الملاقات شدن متهم بنا به دستور مقام قضایی و به استناد دلیلی کلی و مبهم و به عنوان تأمین حسن جریان محاکمه امکان پذیر شده است و تنها در دوره محاکمه است که صرفاً حق ملاقات متهم با وکیلش به طور مطلق پذیرفته شده و هیچ مرجعی نمی‌تواند مانع از ملاقات متهم با وکیلش گردد. البته بدیهی است که چنین مقرراتی به هیچ روی برای پاسداری از حق ارتباط متهم با جهان خارج کافی نبوده و در عمل با این مقررات، بر خلاف تأکید کمیته حقوق بشر امکان ممنوع‌الملاقات شدن متهم برای دوره‌ای نامشخص و نامحدود پدید می‌آید. حتی امکان دارد که متهم در دوره محاکمه نیز از ملاقات با اعضاء خانواده‌اش محروم گردد. چنین محرومیتی و در مجموع همگی مقررات مندرج در تبصره ماده ۱۸۰ آئین نامه اجرایی سازمان زندان ها، مخالف موازین بین‌المللی حقوق بشر بوده و زمینه لازم را برای ممنوع‌الملاقات شدن متهم که بر اساس تأکید صریح کمیته حقوق بشر اقدامی شکنجه‌آمیز به شمار می‌آید را فراهم می‌کند.

[۱] - united nation human rights website- treaty bodies database – document – general comments, General comment No. 20: Replaces general comment 7 concerning prohibition of torture and cruel treatment or punishment (Art. 7): 10/ 3/ 92 , www.unhchr.ch , 15/ 10/ 2007.

[۲] - قطعنامه ۴۳/ ۱۷۳ مجمع عمومی سازمان ملل متحد مصوبه ۹ دسامبر ۱۹۸۸ در حمایت از حقوق بازداشت شدگان "مجموعه اصول برای حمایت همه افراد در برابر هرگونه بازداشت یا زندان". ترجمه سهیلا وحدتی. www.polpiran.com

[۳] - سازمان زندانها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور، آئین نامه جدید سازمان زندانها مصوب 20/9/84، www.prisons.ir ، 10/ 8/ 1386.

[۴] - همان.

[۵] - همان.


مطالب مرتبط

تغییر نام کوچک امکان پذیر شد

نام نویسنده
تغییر نام کوچک امکان پذیر شد

تغییر نام کوچک امکان پذیر شد

ادامه مطلب ...

امکان تغییر همه نام ها به محمد

نام نویسنده
امکان تغییر همه نام ها به محمد

مدیرکل ثبت‌ احوال استان تهران در پاسخ به سوالی مبنی بر "ثبت ازدواج و طلاق به صورت آنلاین"، گفت: تا پایان سال ثبت ازدواج و طلاق همانند ولادت و فوت به صورت آنلاین خواهد شد.

ادامه مطلب ...
مشاهده کلیه مطالب مرتبط
0 دیدگاه

دیدگاه خودتان را ارسال کنید