دکتر فرود امیری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز و عضو هیات علمی دانشگاه، قبول وکالت در کلیه دعاوی حقوقی اعم از (خانواده،تجاری،ثبتی،ملکی،چک،...) و کیفری
سیدجلال میرکاظمی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی پذیرش کلیه دعاوی  حقوقی ، کیفری ، خانواده دیوان عدالت اداری دادگاه انقلاب و دادگاه نظامی
دکتر سهیل طاهری وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز  و استاد دانشگاه
مهدیه کتابی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری
محمد رضا مهرجو وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
دکتر نغمه فرهود  وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز، وکالت در کلیه دعاوی حقوقی و کیفری (خانواده،ملکی ،ثبتی،چک،دعاوی مربوط به شهرداری و اصل 49و...) قبول وکالت ایرانیان مقیم خارج کشور
سرور ثانی نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
موسسه حقوقی کامران میرزایی و همکاران (موسسه حقوقی حامیان عدالت مطلق)

جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره09128304909 در تماس باشید.

قوانینی که باید خریداران خودرو بدانند

ارسالی توسط محمد علی نیک بین وکیل پایه یک دادگستری
قوانینی که باید خریداران خودرو بدانند

قوانینی که باید خریداران خودرو بدانند

حقوق مصرف‌کنندگان خودرو در قوانین و مقررات

پیش از این حقوق به دو دسته اصلی حقوق خصوصی و حقوق جزا تقسیم می‌شد اما پیدایش موضوعات جدید باعث شده که هم در جهان و هم در ایران زمینه‌های تحقیقاتی جدیدی در علم حقوق ایجاد شود.
از جمله موضوعاتی که بسیار مورد توجه قرار گرفته، حقوق مصرف‌کنندگان است. قدرت تولیدکنندگان، تعادل بین مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان را که دو طرف معاملات بیع هستند را از بین برده و همین موضوع سبب شده که قوانین و مقررات مختلفی برای ایجاد تعادل در این خصوص به تصویب رسد.

بنابراین دلیل پیدایش این قوانین ایجاد برابری و عدالت است، عدالتی که در قانون اساسی مورد تاکید فراوان قرار گرفته است. اصل 61 قانون اساسی، وظیفه اقامه عدالت را در دعاوی، برعهده قوه‌قضائیه گذاشته و می‌گوید: اعمال قوه‌قضاییه به وسیله دادگاه‌های دادگستری است که به ... اجرای عدالت ... بپردازد.
اما با وجود اینکه در همین اصل قانون اساسی، تاکید شده که حل و فصل دعاوی در دادگاه‌های دادگستری انجام می‌شود، گاه برای رسیدگی به اختلافات مرجع خاصی تشکیل می‌شوند که خارج از قوه‌قضائیه فعالیت می‌کنند.

یکی از این مراجع در قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو پیش‌بینی شده است و برای رسیدگی به اعتراضات خریداران خودرو پیش‌بینی شده است.

رسیدگی در هیات حل اختلاف

در قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو، هیات حل اختلافی متشکل از نماینده عرضه‌کننده خودرو،‌ کارشناس رسمی‌ دادگستری و کارشناس نیروی انتظامی به ریاست کارشناس رسمی دادگستری تشکیل می‌شود. رای در این مراجع با اکثریت آرا صادر می‌شود. در صورت اعتراض هر یک از طرفین به رای صادره، خواسته در دادگاه صالحه قابل پیگیری خواهد بود. دادگاه صالحه باید خارج از نوبت و حداکثر ظرف دوماه انشای رای کند. این ترتیب رسیدگی در نوع خود قابل توجه است. اما صلاحیت این مرجع رسیدگی به چه اختلافاتی است؟

صلاحیت هیات حل اختلاف

عرضه‌کننده در طول مدت ضمانت مکلف به رفع هر نوع نقص یا عیب (ناشی از طراحی، مونتاژ، تولید، یا حمل) است که در خودرو وجود داشته یا در نتیجه استفاده معمول از خودرو، بروز نموده و با مفاد ضمانتنامه و مشخصات اعلامی به مصرف‌کننده مغایر بوده یا مانع استفاده مطلوب از خودرو یا نافی ایمنی آن باشد یا موجب کاهش ارزش معاملاتی خودرو شود. در صورتی که در این خصوص بین تولید‌کننده و مصرف‌کننده اختلافی به وجود آید، موضوع برای رسیدگی در مرجعی که پیش از این از آن نام بردیم مطرح می‌شود. عرضه‌کنندگان خودرو موظف هستند رضایت مصرف‌کننده را از خدمات ارایه شده خود در دوران ضمانت و تعهد تامین کنند، چنان‌چه رضایت مصرف‌کننده تامین نشود وی ابتدا می‌تواند شکایت خود را در مورد خودرو‌های ساخت داخل به وزارت صنایع و معادن و در مورد خودروهای وارداتی به وزارت بازرگانی تسلیم کند. شکایت مصرف‌کننده از سوی مرجع ذیربط تا 30 روز مورد رسیدگی قرار می‌گیرد و در صورت حل و فصل نشدن موضوع هر یک از طرفین می‌توانند به هیات حل اختلاف مربوطه مرکب از نماینده عرضه‌کننده خودرو کارشناس رسمی دادگستری در رشته مرتبط و کارشناس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی به ریاست کارشناس رسمی دادگستری مراجعه کنند و مرجع حل اختلاف موظف است تا 20 روز از تاریخ دریافت شکایت به موضوع رسیدگی و نسبت به حل اختلاف اقدام کند.

افزایش مراجع رسیدگی غیردادگستری

آنچه مشهود است این‌که در سال‌های اخیر، تعداد مراجع تخصصی غیردادگستری رو به افزایش است. اصل 156 قانون اساسی به صورت عام رسیدگی و صدور حکم در مورد تظلمات، تعدیات، شکایات، حل و فصل دعاوی و رفع خصومات را برعهده قوه‌قضائیه قرار داده است. اما عموم این ماده در سال‌های اخیر بارها و بارها تخصیص خورده است. اگرچه هیچ عامی نیست که تخصیص نخورده باشد اما اگر تعداد مخصص‌ها زیاد شود در این صورت اصطلاحا یک قاعده عام تخصیص اکثر می‌خورد که پسندیده نیست. دکتر ابوالحسن محمدی در این رابطه می‌گوید: اگر حکمی به صورت عام بیان می‌شود و بعد بیشتر افراد عام از آن حکم مستثنی شند، چنین بیانی ناپسند است زیرا خارج از روش متعارف سخن و هم مایه ضعف استدلال به آن عام است. روش متعارف سخن آن است که حکمی که به صورت عام بیان می‌شود، یا به همان صورت عام بماند یا اگر تخصیص می‌خورد، یک یا چند فرد آن از حکم استثنا شود. به گفته این استاد دانشگاه تهران، این امر را در اصول فقه چنین بیان می‌کنند که تخصیص اکثر موجب استهجان می‌شد یا می‌گویند چنین کلامی مستهجن است و دلیل عام در این صورت ضعیف می‌شود. به هر حال بهتر است که چنان که اصل 156 قانون اساسی تاکید می‌کند، رسیدگی و صدور حکم در مورد تظلمات، تعدیات، شکایات، حل و فصل دعاوی و رفع خصومات را برعهده قوه قضائیه قرار دهیم تا استقلال قوا در برابر یکدیگر حفظ شود.

جایگاه حقوق مصرف‌کنندگان خودرو

اما جدای از رسیدگی به اختلافات تولیدکننده و مصرف‌کننده موضوع مهمتر، حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان است که در حقوق کشور ما به تازگی مطرح شده است. در حال حاضر قانون حمایت از مصرف‌کنندگان به تصویب رسیده و در حال اجراست اما پیش از آن نیز برای حمایت از مصرف‌کننده قوانینی داشتیم. اما اولین‌بار که تحت این عنوان قانونی جامع، به تصویب رسید، قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو بود که حقوقی را برای مصرف‌کنندگان در برابر خودروسازان مقرر کرده بود. اجرای این قانون، کمک بزرگی به مصرف‌کننده خودرو خواهد کرد. در مقابل حمایت از تولیدکنندگان نیز به صورت جدی حتی پیشتر و بیشتر از تصویب قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو و قانون حمایت از مصرف‌کنندگان در دستور کار بوده است. شاهد و مصداق آن تعرفه‌هایی است که برای ورود خودروهای خارجی در کشور وضع می‌شود و با افزایش قیمت خودروهای وارداتی، توان رقابت آنها با محصولات داخلی را کمتر می‌کند. بنابراین حمایت دولت تنها به مصرف‌کننده محدود نمی‌شود و تولیدکننده هم به صورت جدی از سال‌ها قبل مورد حمایت قرار می‌گرفته است.

دلیل دخالت دولت در رابطه خریدار و فروشنده

اما اصلا چرا باید دولت در رابطه قراردادی بین تولیدکننده و مصرف‌کننده دخالت کند؟ اصل بر آزادی قراردادی است و طرفین قرارداد حق دارند شرایط قرارداد خود را تا آنجا که برخلاف شرع نباشد، تنظیم کنند، پس چه نیازی به حضور دولت است؟ دلیل اصلی دخالت دولت ایجاد تعادل است. کسانی که هوای تولیدکنندگان را دارند یک مبنای معتبر و مهم دارند که هر وقت حقوق آنها در خطر بود، زود بگویند: چشم‌پوشی به حقوق مصرف‌کننده، ضربه به بند 9 اصل 43 قانون اساسی است که می‌گوید: «تاکید بر افزایش تولیدات کشاورزی‌، دامی و صنعتی که نیازهای ‌عمومی را تامین کند و کشور را به مرحله خودکفایی برساند و از وابستگی برهاند» یکی از ضوابط اساسی اقتصاد ایران است. اما اگر یک سر قضیه را حقوق تولید‌کننده بدانیم، سر دیگر ماجرا حقوق مصرف‌کننده است. حمایت از تولید و تولیدکننده تا کجا باید پیش برود؟ آیا می‌توان به بهانه حمایت از تولید، مصرف‌کننده را نادیده گرفت؟ جواب بدون تردید منفی است، مصرف‌کننده قرار نیست زیر چرخ‌دنده‌های تولید له شود.

هر چه نگاه به تولید در قانون اساسی مثبت است، برعکس با عینک بدبینی به مصرف نگاه شده است. مصرف منفی شناخته شده و بر صرف‌جویی تاکید شده است. شاید همین موضوع باعث شده که همه با شنیدن نام تولیدکننده به نشانه احترام از جا بلند شوند ولی یادی از مصرف‌کننده و حقوق او نکنند. اما باید گفت که حمایت از حقوق مصرف‌کننده هیچ ربطی به نهی اسراف و تبذیر ندارد. اتفاقا حمایت از مصرف‌کننده عین عدالت و انصاف است؛ اگر مصرف‌کننده و تولید‌کننده را در دو کفه ترازو قرار دهیم، کفه تولیدکننده بسیار سنگین‌تر خواهد بود به این خاطر که علم و اطلاع و تخصص و ثروت تولیدکننده بر مصرف‌کننده می‌چربد. یعنی اینکه اگر از مصرف‌کننده حمایت نشود چه در انعقاد قراردادها، چه در اجرای آنها و چه وقتی که اختلاف بالا می‌گیرد، تولیدکننده با علم و اطلاع و قدرت خود، خیلی راحت، حق مصرف‌کننده را پایمال خواهد کرد.

بالاخره قانونگذار متوجه این رابطه نابرابر شد و برای اینکه دو کفه ترازو را با هم برابر کند، چند قانون و آیین‌نامه تصویب کرد که مهمترین آنها «قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو» و «قانون حمایت از مصرف‌کننده» بود. از تصویب هر دو قانون مدت زیادی نمی‌گذرد. بنابراین در حال حاضر چندین قانون برای حمایت از مصرف‌کننده وضع شده در حالی که قانون خاصی برای حمایت از تولیدکننده نداریم. حداقل روی کاغذ، کفه ترازو برابر شده اما در عمل هنوز مصرف‌کننده در جای ضعیف‌تری قرار دارد و به راحتی حقوق او پایمال می‌شود. یکی از دلایل آن را باید مشکل در اجرای قانون دانست. نحوه شکایت حل اختلاف بین تولیدکننده مصرف‌کننده را نیز باید در این مورد دارای اهمیت دانست چراکه استقلال مرجع حل اختلاف از طرفین دعوا می‌تواند در تحقق برابری و عدالت نقش عمده‌ای داشته باشد برای همین در ابتدای مطلب بر هیات حل اختلاف پیش‌بینی شده در قانون حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو خرده گرفته شد و پیشنهاد شد که مطابق قانون اساسی، حل فصل اختلافات همچنان بعهده قوه‌ قضائیه باشد.

نکته دیگری که باید به آن اشاره کرد اینکه، با وجود این همه قانون و مصوبه به نفع مصرف‌کننده، هنوز حقوق او نادیده گرفته می‌شود. البته برای حل این مشکل خود مصرف‌کنندگان باید دست به کار شوند. باید حق خود را مطالبه کنند، برای این کار باید از حقوق خود آشنا شوند، و در نخستین گام می‌توان از مطالعه دو قانون حمایت از مصرف‌کنندگان و حمایت از مصرف‌کنندگان خودرو شروع کند.

منبع : روزنامه حمایت


مطالب مرتبط

نیروی انتظامی مسئول صدور گواهینامه،اسناد مالکیت و پلاک خودرو شد

نام نویسنده
نیروی انتظامی مسئول صدور گواهینامه،اسناد مالکیت و پلاک خودرو شد

نیروی انتظامی مسئول صدور گواهینامه،اسناد مالکیت و پلاک خودرو شد

ادامه مطلب ...

رای شماره 137 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ممنوعیت توقیف خودرو اشخاص

نام نویسنده
رای شماره 137 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ممنوعیت توقیف خودرو اشخاص

رای شماره 137 هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ممنوعیت توقیف خودرو اشخاص

ادامه مطلب ...

شرط ورود وسیله نقلیه شخصی به کشور تعیین شد

نام نویسنده
شرط ورود وسیله نقلیه شخصی به کشور تعیین شد

شرط ورود وسیله نقلیه شخصی به کشور تعیین شد

ادامه مطلب ...

قرارداد فروش اتومبیل

نام نویسنده
قرارداد فروش اتومبیل

قرارداد فروش اتومبیل

ادامه مطلب ...

پس از تصادف چه باید کرد

نام نویسنده
پس از تصادف چه باید کرد

پس از تصادف چه باید کرد

ادامه مطلب ...

قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب اسفند 89

نام نویسنده
قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب اسفند 89

قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب اسفند 89

ادامه مطلب ...

اسناد صادر شده نیروی انتظامی برای نقل و انتقال خودروها وجاهت قانونی ندارد

نام نویسنده
اسناد صادر شده نیروی انتظامی برای نقل و انتقال خودروها وجاهت قانونی ندارد

عضو هیئت‌ رئیسه کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس: اسناد صادرشده نیروی انتظامی برای نقل و انتقال خودروها وجاهت قانونی ندارد

ادامه مطلب ...

پاسخ کانون سردفتران و دفتریاران قوه قضاییه به اظهارات معاون پلیس راهور ناجا

نام نویسنده
پاسخ کانون سردفتران و دفتریاران قوه قضاییه به اظهارات معاون پلیس راهور ناجا

کانون سردفتران و دفتریاران قوه قضاییه به اظهارات سرهنگ احمد رستمی معاون فنی - مهندسی پلیس راهور ناجا درباره اینکه «مالکان خودروها برای نقل و انتقال نیازی به مراجعه به دفترخانه‌ها ندارند» واکنش نشان داد.

ادامه مطلب ...
مشاهده کلیه مطالب مرتبط
0 دیدگاه

دیدگاه خودتان را ارسال کنید