دکتر سهیل طاهری وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز  و استاد دانشگاه
سید مجید روحانی اصفهانی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی و خانوادگی مشاور دعاوی و اختلافات حقوقی ملکی ، بانکی ، تجاری ، شرکتی و انحصار وراثت
یاشار طاهری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری اردبیل
حسین مزاجی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری منطقه اصفهان
شهرام عباس قربانی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
رسول سعادت نیا وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری بوشهر
رامین مهرآسا وکیل پایه یک دادگستری و  مشاور حقوقی
سالار حسین منفرد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز

جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره09128304909 در تماس باشید.

عمل کشنده و آلت قتاله

ارسالی توسط حسن لطفی وکیل پایه یک دادگستری
عمل کشنده و آلت قتاله

عمل کشنده و آلت قتاله

شاپور اسماعیلیان    
                                       
هرچند در سلسله یادداشت‌های مربوط به انواع قتل، به عنصر روانی قتل پرداختیم و درخصوص قتل عمدی نیز سابقا به شرایط این عنصر اشاره شد، اما به نظر می‌رسید به لحاظ اهمیت این موضوع ذیلا باید به نکات دیگری نیز اشاره شود:

۱ – خلاصه بحث درباره مصداق‌های قتل عمدی مذکور در ماده ۲۰۶ قانون مجازات اسلامی این بود که برای تحقق قتل عمدی، عمد در فعل و قصد قتل از ناحیه مرتکب ضروری است و در صورر سه‌گانه ماده یادشده، از حیث عنصر روانی:

الف – داشتن قصد قتل اعم از اینکه کار مرتکب نوعا کشنده باشد یا نباشد با ترتب قتل کافی است به عنوان مثال با احراز قصد قتل، اگر مرتکب با فروبردن مقدار کمی پنبه به گلوی مجنی‌علیه، موجب مرگ او شود، عمل مرتکب مصداق قتل عمدی است.

ب – اگر مرتکب قصد فعل نوعا کشنده را داشته باشد و قتل واقع شود، باز این عمل نوعا قتل عمدی است. هرچند مرتکب قصد قتل (قصد نتیجه) نداشته باشد چون در این فرض قاتل آگاه است به اینکه عمل نوعا کشنده است (مانند پرتاب عمدی شخص از بالکن ساختمان چندطبقه به پایین یا ایراد جراحت عمیق به ناحیه پای چپ و پارگی عروق تحتانی حیاتی مجنی‌علیه) و این عمل موجب مرگ می‌شود. در چنین فرضی قصد تبعی قتل یا قصد کشتن وجود دارد.

ج – در فرض سوم، نه تنها مرتکب قصد کشتن ندارد بلکه عملی که انجام می‌دهد نوعا نسبت به افراد عادی کشنده نیست اما نسبت به طرف [مجنی‌علیه] بر اثر بیماری یا پیری یا ناتوانی یا کودکی یا امثال آنها نوعا کشنده است و مرتکب به آن آگاه است به عنوان مثال، او آگاه است که همسایه‌اش بیماری مجرای تنفسی دارد و با کمی فشردن گلو ممکن است خفه شود، با این حال این عمل را مرتکب و سبب مرگ طرف می‌شود که در این فرض اصطلاحا گفته می‌شود عمل قاتل نسبت به وضعیت یا شخصیت طرف نوعا کشنده بوده است.

در هر یک از موارد سه‌گانه، مرتکب قتل عمدی باید عاقل، بالغ، مختار و قاصد باشد زیرا عواملی چون جنون، صغرسن، اکراه یا اجبار رافع مسوولیت کیفری است و به سخن دیگر جرم (‌در بحث قتل عمدی) باید از یک انسان عاقل، رشید با اراده آزاد و آگاه سر بزند. افزون بر اینها، عمد در فعل و قصد نتیجه (قتل) باید با علم مرتکب به اینکه طرف جرم، انسان زنده است، انجام گیرد. بنابراین اگر شخصی از پشت پنجره به سوی دیگری با فرض اینکه خوابیده است به قصد قتل تیراندازی کند و بعدا کشف شود یک ساعت قبل از تیراندازی، آن شخص بر اثر سکته فوت کرده عمل مرتکب قتل عمدی محسوب نمی‌شود و چون به علت زنده نبودن طرف، امکان سلب حیات از وی وجود نداشته عمل تیرانداز مصداق جرم محال است که تشریح آن در حوصله این یادداشت نیست.

۲ – در قانون مجازات عمومی سابق، مطابق ماده ۱۷۱، ایراد صدمه عمدی منتهی به فوت، به شرط قتاله بودن آلت در حکم قتل عمدی محسوب می‌شد. در بندهای سه‌گانه ماده ۲۰۶ فعلی نیز اگرچه «فعل نوعا کشنده» مترادف با آلت قتاله نیست زیرا که قانون‌گذار فعلی، منظورش از فعل نوعا کشنده ناظر به خصوصیت عمل است و نه ماهیت آلت قتاله، اما باوجود شباهت این دو باید در نظر داشت برابر رای وحدت رویه ۸۹۳۹-۲۳/۱۰/۱۳۳۶ «منظور از آلت قتاله وسیله‌ای است که مرتکب به کار برده و به مرگ منتهی شده باشد و اعم است از اینکه وسیله مزبور معمولا کشنده باشد [مثل چاقو و قمه] یا آنکه از جهت حساس بودن موضع اصابت به مرگ مجنی‌علیه منتهی شود. [مانند زدن چوب به ناحیه حساس سر] و محدود کردن آلت قتاله به موردی که آلت عرفا قتاله شناخته شود [مثل چاقو و قمه] موافق با این نیست.» بنابراین زدن مشت به ناحیه قلب بیمار قلبی تازه عمل شده که موجب مرگ وی می‌شود درصورت آگاهی مرتکب به موضوع نسبت به وضعیت طرف، عملی است نوعا کشنده و درعین‌حال در این فرض مشت، آلت قتاله است. تشخیص قتاله بودن آلت به نظر دادگاه است و نه پزشکی قانونی، درصورتی که تشخیص موضع حساس باید به کارشناس ارجاع شود


مطالب مرتبط

چگونگی الزامی بودن صدور قرار بازداشت موقت در پرونده قتل عمد پس از رضایت اولیاء دم

نام نویسنده
چگونگی الزامی بودن صدور قرار بازداشت موقت در پرونده قتل عمد پس از رضایت اولیاء دم

چگونگی الزامی بودن صدور قرار بازداشت موقت در پرونده قتل عمد پس از رضایت اولیاء دم

ادامه مطلب ...

بخشش پای چوبه دار

نام نویسنده
بخشش پای چوبه دار

بخشش پای چوبه دار

ادامه مطلب ...

پیرامون مواد 259 و 260 قانون مجازات اسلامی

نام نویسنده
پیرامون مواد 259 و 260 قانون مجازات اسلامی

پیرامون مواد 259 و 260 قانون مجازات اسلامی

ادامه مطلب ...

نحوه رسیدگی به درخواست تجدیدنظرخواهی از آرای کیفری در دیوان عالی کشور

نام نویسنده
نحوه رسیدگی به درخواست تجدیدنظرخواهی از آرای کیفری در دیوان عالی کشور

نحوه رسیدگی به درخواست تجدیدنظرخواهی از آرای کیفری در دیوان عالی کشور

ادامه مطلب ...

آلت قتاله، از قانون اسبق تا لایحه جدید

نام نویسنده
آلت قتاله، از قانون اسبق تا لایحه جدید

گروه قضایی - بر اساس بند (ب) ماده 206 قانون مجازات اسلامی که متخذ از منابع فقهی است، «قصد انجام عمل نوعا کشنده» ضابطه دوم قتل عمدی در حقوق کیفری ایران است. با وجود این، رویه قضایی که به خصوص در آرای شعب دیوان عالی کشور متجلی است، حاکی از آن است که دادگاه‌ها و شعب دیوان صرف «قصد استفاده از آلت قتاله» را کافی برای تحقق قتل عمدی می‌دانند، صرف نظر از آنکه موضع اصابت، محل حساس یا غیرحساس بدن باشد.

ادامه مطلب ...

ادله اثبات قصاص

نام نویسنده
ادله اثبات قصاص

صاص حقى است که با وقوع قتل عمد ایجاد مى‏شود، لیکن عمدى بودن قتل، باید اثبات شود تا قصاص هم ثابت شود و چنان‏چه دلیل کافى براى اثبات قصاص وجود نداشته باشد، طبعاً اجراى قصاص ممکن نخواهد بود، اگرچه در مقام ثبوت قتل عمد واقع شده و قاتل، مستحق قصاص باشد.

ادامه مطلب ...
مشاهده کلیه مطالب مرتبط
0 دیدگاه