مهدیه کتابی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری
محمدرضا علیزاده ثابت وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
هدی فرخی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز<br>
متخصص در دعاوی حقوقی ،دعاوی کیفری ،دعاوی خانوادگی،طلاق ،دعاوی گمرکی
سیدتقی پیرو نذیری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای گیلان
وحید رجا وکیل پایه یک  دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
عباس عباسی کشکولی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری
دکتر حسن محسنی عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
موسسه حقوقی سفیر منشور آریا با مدیریت خانم ناهید صابری وکیل پایه یک دادگستری

جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره09128304909 در تماس باشید.

حساب و کتاب یک فقره شکایت حقوقی، هزینه دادرسی چیست؟

ارسالی توسط رضا خوشیاران وکیل پایه یک دادگستری
حساب و کتاب یک فقره شکایت حقوقی، هزینه دادرسی چیست؟

امان از این اسکناس که بخش زیادی از جرایم به خاطر آن رخ می دهد. معلوم نیست چرا مردم «چرک کف دست» صدایش می کنند، حتی وقتی برای حق خواهی هم به آن نیاز است. چشمان تان را گرد نکنید! توقع ندارید که این همه مامور، کارشناس، دادستان، بازپرس، قاضی و همه وسایلی که در جریان رسیدگی به یک پرونده مورد استفاده قرار می گیرند، مجانی باشند؟ حساب کرده اید که با این حجم پرونده، محقق شدن این فکر چه هزینه ای را به دستگاه قضایی و دولت تحمیل می کند؟ اما خیلی هم جای نگرانی نیست، قانون برای آنهایی که جیب پر و پیمانی هم ندارند، راه هایی پیش بینی کرده است.

نویسنده: سید محسن روحانی*

امان از این اسکناس که بخش زیادی از جرایم به خاطر آن رخ می دهد. معلوم نیست چرا مردم «چرک کف دست» صدایش می کنند، حتی وقتی برای حق خواهی هم به آن نیاز است. چشمان تان را گرد نکنید! توقع ندارید که این همه مامور، کارشناس، دادستان، بازپرس، قاضی و همه وسایلی که در جریان رسیدگی به یک پرونده مورد استفاده قرار می گیرند، مجانی باشند؟ حساب کرده اید که با این حجم پرونده، محقق شدن این فکر چه هزینه ای را به دستگاه قضایی و دولت تحمیل می کند؟ اما خیلی هم جای نگرانی نیست، قانون برای آنهایی که جیب پر و پیمانی هم ندارند، راه هایی پیش بینی کرده است.    

بی مایه فطیره

اگر تا به حال به دادگاه نرفته اید، خوش به حالتان! ولی اگر رفته اید و از کسی شکایت کرده اید، می دانید که طرح شکایت کیفری  ( مقالات مرتبط با شکایت کیفری - سوالات مرتبط با شکایت کیفری ) مجانی نیست. بله! برای ثبت شکایت کیفری باید مبلغی بپردازید. پس یادتان باشد اگر شما روزی خواستید از کسی شکایت کنید و او را تحت تعقیب قرار دهید، به طور حتم طبق قانون باید مبلغی را از جیب مبارک تقدیم مراجع قضایی کنید تا به شکایت تان رسیدگی شود.

چرا شکایت کیفری ما به نتیجه نمی رسد ؟ - نحوه طرح شکایت کیفری در مراجع قضایی - آشنایی با دو واژه کلیدی شکایت کیفری و دادخواست حقوقی 

همه پرداخت هایی که از جیب صورت می گیرد تا طرح شکایت جریان یابد و دلایلتان ارائه و شنیده شود و رسیدگی و به صدور حکم منجر شود، هزینه دادرسی  نامیده می شود.

نحوه اخذ هرینه های دادرسی در دعاوی حقوقی و کیفری - هزینه دادرسی و نحوه مطالبه آن توسط محکوم له - برای مطالبه دیه پرداخت هزینه دادرسی لازم نیست -  هزینه دادرسی دعوی جلب ثالث 

بهتر است در ابتدا بدانید که دادرسی چه هزینه هایی را به شما تحمیل می کند:

- خرید تمبر برای شکوائیه

- پرداخت پول به کارشناس یا پزشکی قانونی برای ارائه نظر کارشناسی

- هزینه ایاب وذهاب شهود

- تهیه وسیله مورد نیاز برای انجام تحقیق محلی

- هزینه درج آگهی و احضار متهم به وسیله مطبوعات

- هزینه ارائه دادخواست مطالبه ضرر و زیان

- هزینه رونوشت و ترجمه اسناد

همه موارد بالاهزینه هایی هستند که شاکی یا مدعی خصوصی باید پرداخت کند. اما در نهایت با پیروزی در جریان دعوا، محکوم کیفری باید این هزینه ها را برگرداند. یعنی فرد محکوم علاوه بر تحمل مجازات ناشی از جرم، باید هزینه های دادرسی و ضرر و زیان شاکی را نیز پرداخت کند، چراکه خودش موجبات چنین خساراتی را فراهم کرده است.

با جیب خالی چه کنیم؟

برای کسی که از وقوع جرمی متحمل صدمه و زیان شده و مدعی است که آه هم در بساط ندارد، حرف زدن از پرداخت هزینه دادرسی برای طرح شکایت مانند آن است که از وی بخواهیم سراغ حق خواهی نرود.

در این مورد به طور استثنا عدالت شاه و گدا را می شناسد و به تشخیص دادستان یا دادگاهی که به موضوع رسیدگی می کند، فرد بی پول از پرداخت هزینه های شکایت معاف می شود.

البته این امتیاز برای شاکی هم در نظر گرفته شده است و اگر این فرد هم به دادگاه ثابت کند توان پرداخت هزینه های دادرسی را ندارد، از این فشار مالی به طور موقت معاف می شود. با این حال ممکن است این معافیت از پرداخت هزینه دادرسی دائمی باشد و آن زمانی است که محکوم به، یعنی مالی که به طور احتمالی به شاکی داده می شود جزو مستثنیات دین ( مقالات مرتبط با مستثنیات دین - سوالات مرتبط با مستثنیات دین )  بوده یا اینکه حتی با اضافه شدن این مال به دارایی های مدعی خصوصی باز هم نتوان او را از دایره اعسار خارج دانست.

نکته قابل توجه این است که اگر مدعی خصوصی هزینه دادرسی را پرداخت نکند، این موضوع دلیلی برای تاخیر در رسیدگی کیفری نیست و دادگاه موظف است طبق روال خود به پرونده رسیدگی کند.

اگر تصور می کنید با نپرداختن  هزینه دادرسی به طور کلی از پرداخت این هزینه ها معاف می شوید، باید بگوییم سخت در اشتباهید زیرا وقتی دادگاه حکم را صادر کرد، قاضی اجرای احکام هنگام اجرای حکم، هزینه دادرسی پرداخت نشده را از محل محکوم به، یعنی مالی که در موضوع حکم بوده است یا آن چیزی که مورد حکم قرار گرفته است، برمی دارد.

بشنوید و باور کنید

فکرش را بکنید بدون اینکه هزینه های لازم برای دادرسی را بدهید، کارتان در دادگاه انجام شود؛ آیا ممکن است؟ بله ممکن است اما باید بدانید که فقط در یک حالت این امکان در نظر گرفته شده است و آن هم زمانی است که مقام قضایی خودش تشخیص دهد برای صدور حکم و پیش رفتن پرونده به یک سری از کارها نیاز است. به این ترتیب هزینه این کارها از اعتبارات قوه قضائیه تامین می شود.

جور هندوستان بکشید

حالافرض کنید که قاضی نیاز به اقدامات اضافه بر سازمان مثل ارجاع مساله به کارشناس ندارد، اما شما به عنوان شاکی اصرار دارید که به طور حتم کارشناس هم در مورد این مساله نظر دهد، خب به طور حتم شما فکر می کنید که این کار برای روند پرونده مفید است.

در این باره یادتان باشد خودتان باید هزینه های مربوطه را تا زمان معینی پرداخت کنید و اگر نیت کرده اید از زیر پرداخت هزینه های مربوطه به دادرسی شانه خالی کنید، باز هم قانونگذار برای شما ارزش قائل شده و هزینه ها را از محل اعتبارات قوه قضائیه پرداخت می کند تا کار شما راه بیفتد. البته موضوع به اینجا ختم نمی شود و این مساله به اطلاع دادستان می رسد تا دادستان وارد عمل شود.

وقتی پای دادستان به داستان باز می شود

دادستان با اینکه به درخواست شما از نظر کارشناس یا به عنوان مثال از مترجم استفاده کرده است، بعدها از طریق اجرای احکام مدنی، هزینه هایی را که از جیب قوه قضائیه پرداخت شده را پس می گیرد. به عبارتی اندازه مبلغی که برای دادرسی هزینه شده را از اموال شما برمی دارد. البته این مورد مشمول اموالی که وسایل ضروری زندگی شما را تشکیل می دهد، نمی شود و به اصطلاح مستثنیات دین ( مقالات مرتبط با مستثنیات دین - سوالات مرتبط با مستثنیات دین ) را برای مطالبه طلب قضایی برنمی دارند.

البته در این بین اما و اگرهای دیگری نیز هم وجود دارد:

* نخست اینکه اگر شما به واقع نتوانید این هزینه ها را بپردازید، به تشخیص مقام قضایی از شما هیچ هزینه ای برای رسیدگی به پرونده، دریافت نمی شود و از همان محل اعتبارات قوه قضائیه تمام هزینه های دادرسی پرداخت خواهد شد.

* دوم اینکه اگر مورد عجله ای وجود داشته باشد، مقام قضایی خودش دستور می دهد که به موضوع رسیدگی شود و بعد از آن اقدام به دریافت هزینه های دادرسی می کند. یعنی در وهله نخست درخواست شما را انجام می دهند و بعد از شما هزینه کارهای انجام شده را می گیرند.

البته این نکته خیلی مهم را فراموش نکنید که از متهم هیچ هزینه ای برای کارشناس، مترجم، گواهان و سایر موارد گرفته نمی شود.

آب رفته به جوی باز می گردد!

بله درست خواندید این بار آب رفته به جوی باز می گردد. یعنی شما شاکی یا مدعی خصوصی همه هزینه هایی را که برای پرونده پرداخته اید، می توانید در هر مرحله ای از دادرسی که باشد، از مدعی علیه یا شخص محکوم بگیرید؛ البته در این مورد نیز شرط و شروطی وجود دارد که شما پرچم پیروزی را بالاببرید و محق در دعوا شوید. آن وقت دادگاه هنگامی که می خواهد رای را صادر کند، مدعی علیه را مجبور می کند که تمام هزینه های پرداخت شده از سوی شما را پرداخت کند. دادگاه وقتی می خواهد حکم بدهد، تمامی هزینه هایی را که در جریان تحقیقات و محاکمه صورت گرفته را جزء به جزء مشخص می کند. همچنین مسئول پرداخت را نیز معین می نماید.

پس یادتان باشد اگر متهم مجرم شناخته شد به عبارت دیگر در صورت محکومیت متهم، پرداخت هزینه های دادرسی به عهده اوست.

مجرم و شرکایش...

البته در برخی از پرونده ها که چند نفر با هم مرتکب جرمی شده اند یا مجرم اصلی، معاون یا معاونانی در ارتکاب جرم داشته است، عدالت اقتضا می کند شرکا و معاونان جرم هم در پرداخت هزینه های دادرسی سهیم باشند. پس متهمانی که حکم برائت یا بی گناهی برایشان صادر شود، هزینه ای هم برای دادرسی نباید پرداخت کنند.

نکته پایانی این که وقتی کسی محکوم می شود و باید هزینه های دادرسی را بپردازد، هیچ راه فراری برای نپرداختن این هزینه ها ندارد و حتی مرگ هم نمی تواند مانع شود تا این پول را از وی دریافت نکنند.

درست است که با مرگ متهم، مجازات وی ناممکن می شود اما از آنجا که هزینه های دادرسی از حقوق مالی متهم بوده است، این پول را از مالی که به ارث گذاشته، وصول می کنند.    

*مدیر آموزش های مردمی قوه قضائیه  

 روزنامه ایران، شماره 5759 به تاریخ 10/7/93، صفحه 18 (حقوقی) 


برچسب ها:
مطالب مرتبط

چرا دادخواست های ما منجر به نتیجه نمی شود

نام نویسنده
چرا دادخواست های ما منجر به نتیجه نمی شود

چرا دادخواست های ما منجر به نتیجه نمی شود

ادامه مطلب ...

مالیات بر ارث

نام نویسنده
مالیات بر ارث

مالیات بر ارث

ادامه مطلب ...

اعتبار وصیت بیش از یک‌سوم، منوط به رضایت وراث است

نام نویسنده
اعتبار وصیت بیش از یک‌سوم، منوط به رضایت وراث است

اعتبار وصیت بیش از یک‌سوم، منوط به رضایت وراث است

ادامه مطلب ...

مشهور فقها توارث را در نکاح موقت جاری نمی دانند

نام نویسنده
مشهور فقها توارث را در نکاح موقت جاری نمی دانند

طبق قاعده زمانی که فردی فوت می‌کند، نزدیکان وی از او ارث می‌برند، قواعد ارث از جمله مسایل شایع روز به شمار می‌آید. به این علت قانون‌گذار توجه شایانی به این مباحث داشته است. در این خصوص گفت‌وگویی را با دکتر پرویز نوین، عضو هیات علمی دانشگاه و وکیل پایه یک دادگستری ترتیب داده‌ایم.

ادامه مطلب ...

انحصار وراثت

نام نویسنده
انحصار وراثت

از آنجایی که انسانها در حیات اجتماعی خود با یکدیگر در تعامل می باشند ، آثار حقوقی بر روابط موجود بین آنها مترتب می باشد . این تعاملات و آثار نه تنها در زمان حیات افراد ، بلکه بعد از فوت آنها نیز همچنان ادامه دارد . به این شکل که هر گاه شخصی از دنیا می رود ، می بایست تکلیف مایملک وی و همچنین میزان حقوق ورثه و احیاناً چگونگی اجرای وصیت نامه او مشخص گردد .

ادامه مطلب ...

دردسرهای بعد از مرگ را آسان کنید

نام نویسنده
دردسرهای بعد از مرگ را آسان کنید

گروه اجتماعی- به قول قدیمی‌ها «مرگ شتری است که دم خانه هر کسی می‌خوابد» ، این مبحث از آن موضوعاتی است که حرف زدن در باره آن زیاد خوش‌‌آیند نیست. اما گاهی اوقات مسایل ایجاد شده پس از این واقعه سوژه دعوای خانوادگی شده و وقت زیادی را از دادگاه‌ها می گیرد.

ادامه مطلب ...

آنچه باید درباره انحصار وراثت بدانیم

نام نویسنده
آنچه باید درباره انحصار وراثت بدانیم

مرگ رویدادی است که برای تمام افراد جامعه اتفاق می‌افتد به دلیل انتقال قهری اموال به بازماندگان، آثاری از جمله لزوم تعیین تکلیف مایملک و میزان سهم و حقوق وراث را به دنبال دارد اما برای اینکه وراث بتوانند سهم‌الارث خود را مطالبه و در آن تصرف کنند، ابتدا لازم است منحصربودن و سهم‌الارث هر یک از آنها بررسی و اثبات شود.

ادامه مطلب ...

جزئیات دستگیری مدیر مالیاتی منطقه شمال تهران

نام نویسنده
جزئیات دستگیری مدیر مالیاتی منطقه شمال تهران

معاون اجتماعی پلیس آگاهی نیروی انتظامی از دستگیری اعضای باند کلاهبرداری از مودیان مالیاتی در حوزه مالیات بر ارث خبر داد.

ادامه مطلب ...

نحوه رسیدگی به انحصار وراثت

نام نویسنده
نحوه رسیدگی به انحصار وراثت

وفات در کنار تولد، ازدواج، طلاق و صاحب فرزند شدن از وقایعی است که لازم است در شناسنامه هر فردی ثبت و ضبط شود. هر چند پس از ثبت وفات، شناسنامه شخص باطل می‌شود اما به این معنا نیست که آثار اعمال و قراردادهای احتمالی او نیز از بین برود، چه اینکه ورثه باید قبل از تقسیم ماترک به تعیین تکلیف وضعیت دیون و بدهکاری‌های او بپردازند. انحصار وراثت تکلیفی است که قانون قبل از هرگونه دستکاری اموال متوفی بر عهده ورثه گذاشته است. اگر می‌خواهید درباره این موضوع بیشتر بدانید مطالعه این بسته را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

ادامه مطلب ...
مشاهده کلیه مطالب مرتبط
0 دیدگاه

دیدگاه خودتان را ارسال کنید