بانک اطلاعات وکلا وکیل وکیل پایه یک دادگستری وکیل دادگستری وکیل با سابقه موسسات حقوقی کارشناس دادگستری دفاتر اسناد رسمی
شیرزاد حیدری شهباز
آدرس : تهران میدان ونک ابتدای خیابان گاندی جنوبی نبش کوچه بیستم ساختمان 142 طبقه چهارم واحد 44 کد پستی 1517964444 فکس 02188207633
تلفن تماس : 02188784555-02188782333
تلفن همراه : 09121782522
وب سایت وب سايت شیرزاد حیدری شهباز وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
حمیده رزمی
آدرس : تهران - شریعتی بالاتر از سیدخندان نرسیده به سه راه ضرابخانه ساختمان پاستور پ 1009ط 3 واحد 45
وب سایت حمیده رزمی وكيل پايه يك دادگستري، مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
فاطمه موذن
آدرس : تهران - انتهای حکیم غرب بلوار جوانمردان (تعاون) پلاک 18 ساخنمان نوبهار ط 6 واحد 19
تلفن تماس : 02144172650 - 09123255200
وب سایت فاطمه موذن وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
علی جاوید
آدرس : تبریز ، 17 شهریور جدید ،جنب بانک ملی ، ساختمان ایران ، واحد A14
تلفن تماس : 04135572731 - 09141193504
وب سایت علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
محمد رضا مهرجو
آدرس : تهران سید خندان ابتدای خیابان دبستان کوچه شهید صفا فردوسی بلاک 24واحد 10
تلفن تماس : 02188463970 - 09123347471
وب سایت محمد رضا مهرجو وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
مرتضی دستوری
آدرس : تهران-فلکه دوم صادقیه،بلوار آیت الله کاشانی-ایستگاه مهران ساختمان آرمیتا - پلاک77-طبقه اول-واحد8
تلفن تماس : 44007642 -44049071 - 09122546782
وب سایت مرتضی دستوری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری و کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل
طیبه برزگر
آدرس : تهران - فلکه دوم صادقیه- ایتدای خیابان آیت الله کاشانی -بعد از بانک مسکن - پلاک 80-طبقه 3 واحد سوم
تلفن تماس : - 09122249601
وب سایت طیبه برزگر وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز ،با بیش از 10 سال سابقه کار و وکیل بانکها و موسسات مالی و اعتباری و وکیل شرکتهای خصوصی
موسسه حقوقی مجد عدالت
آدرس : سعادت آباد، نبش خیابان 32، پلاک 116، طبقه 4، واحد9
وب سایت موسسه حقوقی مجد عدالت
رامین مهرآسا
آدرس : خیابان ولیعصر - بالاتر از پل پارک وی - روبروی خیابان فرشته - پلاک 2714 - طبقه دوم
وب سایت رامین مهرآسا وکیل دادگستری و مشاوره حقوقی
مطالب پربازدید
جدیدترین مطالب
 

دیدگاه های فقهی و قضایی

ارسال شده توسط : شیرزاد حیدری شهباز وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی در تاریخ : 05-07-1391
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.
دیدگاه های فقهی و قضایی

مفهوم قطع نخاع و شل

سوال:

1. منظور از قطع تمام نخاع چیست؟
2. منظور از فلج شدن دو پا چیست؟ آیا منظور عدم توانایی بر حرکت است؟ در مورد فردی که توان حرکت ندارد ولی حس دارد و فردی که حس و حرکت او به صورت توأم از بین رفته است چگونه باید عمل شود؟

پاسخ سوال نخست:
نخاع رشته مانندی است که از مغز جدا می شود و از وسط مهره ها گذشته و تا انتهای آن ها ادامه پیدا می کند. قطع کامل این عضو، طبق نظر مشهور فقیهان شیعه و ماده 433 قانون مجازات اسلامی، موجب ثبوت دیه کامل و قطع قسمتی از آن به نسبت مساحت نخاع موجب دیه است. حضرت امام خمینی (ره) می فرمایند: در قطع نخاع، دیه کامل است و در قسمتی از آن به نسبت مساحت، حساب می شود.

در مورد دیه نخاع در منابع روایی، نصی که در خصوص دیه نخاع بیان کند، وجود ندارد، بلکه حکم آن از صحیحه هشام بن سالم استفاده می شود که احکام کلی دیات را از امام صادق (ع) نقل نموده است.

هشام بن سالم گوید: امام صادق (ع) فرمود: هر چه در بدن انسان جفت باشد، در هر دو، دیه کامل است، و در هر یک، نصف دیه کامل، و هر چه در بدن انسان تک باشد، دیه کامل دارد.

امام (ع) در این روایت برای اعضای واحد بدن، دیه کامل قرار داده اند، و روشن است که نخاع هم جزء اعضایی است که فقط یک عدد آن در بدن وجود دارد، لذا در صورت قطع آن، مشمول قاعده فوق شده و باید یک دیه کامل پرداخت شود. در کلام بعضی از فقیهان بر آن ادعای عدم خلاف شده است. صاحب جواهر می فرماید: «در قطع نخاع دیه کامل است، اگر چه انسان بعد از قطع شدن نخاعش زنده بماند، و در این مسأله من اشکال و مخالفی نیافتم.»

در بیان مستند این حکم برخی به وجود دیگری نیز استدلال کرده اند مثل این که گفته اند: قطع نخاع، مساوی قتل است، پس دیه کامل دارد؛ چون قوام بدن، به نخاع است، در صورت قطع آن، دیه کامل ثابت است.

در مقابل مشهور، عده ای از فقیهان این حکم را نپذیرفته و در قطع کامل نخاع، قائل به ارش شده اند. از جمله آن ها مرحوم آیت الله العظمی خویی است که می فرماید: «مشهور این است که در قطع نخاع، دیه کامل وجود دارد، ولی مسأله خالی از اشکال نیست و بعید نیست که ارش ثابت باشد. سپس چنین استدلال می کند که: مستند مشهور روایت هشام است و لکن شمول آن برای مثل نخاع جداً مشکل است، بلکه انصراف آن از نخاع بعید نیست؛ زیرا نخاع عرفاً عضوی از اعضای انسان شمرده نمی شود بلکه تابع برای ستون فقرات است. علاوه بر این، ظاهر دلیل ثبوت دیه در هر عضوی که در انسان یکی است ثبوت دیه در قطع و جدا کردن آن از بدن است و شامل قطع آن در حالی که در جای خود باقی بماند نمی شود؛ بنابراین، نظر مشهور با دلیل قابل اثبات نیست، پس اگر اجماع در مسأله تمام شود این حکم ثابت می گردد، و لکن اجماع تمام نیست، و اظهر این است که مرجع در قطع نخاع ارش است و داخل می شود در آن چه تقدیر شرعی ندارد.» آیت الله سید صادق روحانی هم قائل به ارش شده است.

سوال

در موارد قطع نخاع که دیه کامل دارد و قطع بعض آن به نسبت مساحت دیه دارد بفرمایید:

الف. در صورتی که نخاع از مهره های وسط کمر به طور کامل قطع گردد، آیا دیه کامل دارد؟
ب. در صورتی که نخاع از پایین کمر به طور کامل قطع گردد، آیا دیه کامل دارد؟
ج. مراد از قطع بعض نخاع که به حساب مساحت دیه دارد، چیست؟

آیت الله العظمی سید صادق روحانی

«چون نخاع لا یعدّ من اعضاء الانسان بنفسه بلکه آن تابع فقرات است و بنابراین در چنین موردی ضابط حکومت است که آنچه حاکم می داند حکم به آن کند، که از آن تعبیر به ارش می شود.»

آیت الله العظمی مکارم شیرازی نیز احتیاط را در مصالحه دو طرف در تفاوت ارش و دیه کامل دانسته اند:

سوال

آیا قطع نخاع، که نوعاً منجر به فلج قسمتی از اعضا می شود، و سبب دیه کامل انسان مسلمان است (مثل فلج اندام های تحتانی و فقدان کنترل ادرار و مانند آن) هر کدام دیه مستقل دارد؟

آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی

در قطع نخاع در میان فقها گفتگو است که آیا دیه کامله دارد یا ارش، احتیاط آن است که در تفاوت ارش و دیه کامله با هم مصالحه کنند و اما آثاری که از آن حاصل می شود دیه جداگانه دارد.»

از ذیل جواب معظم له استفاده می شود که ارش یا دیه صدماتی که بر اثر قطع نخاع است مستقلاً لحاظ شده و پرداخت می گردد و با ارش یا دیه قطع نخاع تداخل ندارد. حضرت امام خمینی(ره) و برخی دیگر از فقیهان نیز تصریح نموده اند که گر به همراه قطع نخاع، عوارض دیگری حادث شود آن عوارض حسب مورد دیه یا ارش جداگانه دارد.

به همین مطلب در ماده 434 قانون مجازات اسلامی تصریح شده است: «هر گاه قطع نخاع موجب عیب عضو دیگر شود اگر آن عضو دارای دیه معین باشد بر دیه کامل قطع نخاع افزوده می گردد و اگر آن عضو دارای دیه معین نباشد ارش آن بر دیه کامل قطع نخاع افزوده خواهد شد.»

در پاسخ به این اندیشه که قطع نخاع ارش دارد و دیه ندارد می توان گفت نخاع هر چند در ستون فقرات قرار دارد، لکن عضوی مستقل و از اعضای رئیسه بدن بوده و قوام بدن به آن است، پس عموم قانون «زوج و فرد» در آن جاری است و این گونه نیست که این قاعده فقط در اعضایی کاربرد داشته باشد که قطع آن به جدا شدن از بدن منجر شود. چون در روایت، کلمه قطع و جدا شدن از بدن ذکر نشده است و مقصود از بین بردن عضو است و از بین بردن، اعم از قطع است و تنها یکی از مصادیق آن قطع و جدا کردن است و با بریدن کامل نخاع، نخاع از بین می رود، مرحوم سبزواری نیز به این شبهه پاسخ داده و می فرماید: این طور نیست که این قاعده فقط در اعضایی کاربرد داشته باشد که قطع آن به جدا شدن از بدن باشد. قطع هر چیزی به حسب خودش است. در نخاع قطع وجود دارد، هر چند قطع آن در خارج آشکار نمی شود، از این رو عموم و اطلاق روایات قانون «زوج و فرد» مثل روایت هشام، این مورد را نیز در بر می گیرد.

آیت الله تبریزی (ره) نیز قائل به ثبوت دیه کامل است و در رد استدلال آیت الله خویی(ره) می نویسد: «چون حیات و زندگانی انسان و حیوان منوط به عدم قطع و عدم انفصال نخاع است ولو در داخل ستون فقرات پس این موجب می شود که نخاع را عضوی از اعضای بدن حساب کنیم و بر قطع نخاع ولو به نحو مذکور إزاله و إتلاف نخاع صدق می کند، و در قطع نرمه بینی و نوک آلت، دیه کامل است با این که این دو جزئی از یک عضو هستند و جزء عضو تابع عضو است و با این که حیات متوقف بر بقای نرمه بینی و نوک آلت نیست».

از این کلام آیت الله تبریزی(ره) استفاده می شود که بریدن و جدا کردن در قطع موضوعیت ندارد و از بین بردن نخاع دیه کامل دارد. می توان بر این مطلب نیز چنین استدلال کرد که در صحیحه هشام کلمه قطع ذکر نشده بود و در آن روایت برای از بین بردن هر عضوی که در بدن یکی است دیه کامل قرار داده است و از بین بردن، اعم از قطع است، گرچه یک مصداق شایع برای از بین بردن عضو، قطع آن است. نتیجه اینکه طبق نظر مشهور فقیهان شیعه، قطع نخاع موجب دیه کامل است.

در ماده 433 قانون مجازات اسلامی آمده است: «قطع تمام نخاع دیه کامل دارد و قطع بعضی از آن به نسبت مساحت خواهد بود.» این ماده دو مسأله را در خود جای داده است:

1. قطع تمام نخاع دیه کامل دارد؛
2. قطع قسمتی از نخاع به نسبت مساحت، موجب دیه خواهد بود.

حال سوال این است، مراد از قطع کامل نخاع که موجب دیه کامل است چیست؟

در پاسخ به این سوال باید گفت اولاً: پیشتر گذشت که قطع موضوعیت ندارد و منظور، از بین بردن نخاع است و ثانیاً عنوان قطع نخاع که موضوع دیه است مثل عنوان ضرر، غرر، مرگ، حیات و ... یک موضوع عرفی است نه شرعی، و در موضوعات عرفی تمام ملاک در صدق و عدم صدق آن، خود عرف می باشد، به لحاظ این که تشخیص موضوعات عرفی و معنی و حدود آن با عرف است و آنچه را عرف داخل در موضوع بداند داخل، و آن چه را که خارج بداند خارج است. و این امر مسلم در فقه است و جای کلام و بحث نیست. دیدگاه مقام معظم رهبری در این مورد قابل توجه است.

منبع: پرسمان فقهی (پاسخ های تحقیقی به پرسش های کیفری محاکم جلد چهارم)، موسسه آموزشی و پژوهشی قضا

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط

پس ازدریافت دیه ، اگر خسارت تازه ای به فرد وارد شود ، قابل مطالبه است
سکوت زهرا نعمتی در واکنش به مممنوع الخروجی از سوی همسرش ، فقه و قانون چه می گویند ؟
مهلت پرداخت دیه چقدر است ؟
اگر قاتل شناسایی نشود تکلیف دیه چیست ؟
اگر بر یک جنایت دو نفر اقرار کردند دیه بر عهده کیست؟
کاهش محکومان دیه ناشی از حوادث کارگاهی به 100 نفر
نکاتی در مورد دیه سال 96
دیه سال 96 مشخص شد ، افزایش بیش از 10 درصدی نرخ دیه
تاچه زمانی میتوان دیه را پرداخت کرد؟
مبلغ دیه در سال آینده 210 میلیون تومان است

دیدگاه های شما

نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
نظر :
اختصاصی برای مدیر سایت ( درصورت انتخاب این گزینه نظر شما در وب سایت دیده نخواهد شد )
 
لطفا از ارسال سوالات حقوقی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات حقوقی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
 
 
کد امنیتی :
 
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

 
اعتبار اسنادی چیست ؟ برگزاری همایش اتحادیه سراسری کانون های وکلای دادگستری ایران تغییر نگرش قضات گلستانی به مجازات های جایگزین حبس متاع دولتی مرگ پسر جوان پس از چاقو زدن به پسر 11 ساله قوه قضاییه آمار اعدامی های مواد مخدر از اول انقلاب را اعلام کند قطع دست قاچاقچیان با توزیع مواد مخدر دولتی ، 17 درصد مردم تمایل به مصرف مواد مخدر دارند شلیک به اختیار نیست مرگ مشکوک پرستار پس از تزریقی که شوهرش انجام داد دهن کجی سازمان سنجش به دیوان عدالت اداری ، ابطال سه باره یک یند غیرقانونی رشد آزارهای جنسی کودکان کار و خیابان ، آزار جنسی مربوط به طبقه خاصی نمی شود 2500 مرد ایرانی بابت مهریه در حبس هستند زنان معلقه ؛ آسیبی جدید در اجتماع رای وحدت رویه شماره 756 هیات عمومی دیوان عالی کشور وضعیت پرونده قتل آتنا به نقل از رییس دادگستری اردبیل وجود کودکان مطلقه 15 ساله در کشور ، کودکان ازدواج نمیکنند ، معامله می شوند ! شگرد 2 عروس برای سرقت از بنکدارهای بازار تهران اصلاح طرح مجازات اعدام محکومین مواد مخدر در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس ابلاغ شیوه نامه پیشگیری از تصرف غیرقانونی اراضی به استان ها آری قلع و قمع را قاطعانه اجرا می کنیم