بانک اطلاعات وکلا وکیل وکیل پایه یک دادگستری وکیل دادگستری وکیل با سابقه موسسات حقوقی کارشناس دادگستری دفاتر اسناد رسمی
حمیده رزمی
آدرس : تهران - شریعتی بالاتر از سیدخندان نرسیده به سه راه ضرابخانه ساختمان پاستور پ 1009ط 3 واحد 45
تلفن تماس : 02122852780
تلفن همراه : 09127199401
وب سایت وب سایت حمیده رزمی وكيل پايه يك دادگستري، مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
بنیاد وکالت ایرانیان
آدرس : سعادت آباد، نبش خیابان سی و دوم، پلاک 116، طبقه 4 واحد 9
تلفن تماس : 02188681856 - 09120834912
وب سایت بنیاد وکالت ایرانیان
سرور ثانی نژاد
آدرس : تهران، خیابان پاسداران، خیابان عابدینی زاده (بین بهارستان 5 و 6)، پلاک 34، طبقه همکف
وب سایت سرور ثانی نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
محمدرضا توکلی
آدرس : : تهران، میدان هفتم تیر، ابتدای خیابان قائم مقام فراهانی، کوچه یکم، پلاک 9، طبقه همکف
وب سایت محمدرضا توکلی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز
مرتضی دستوری
آدرس : تهران-فلکه دوم صادقیه،بلوار آیت الله کاشانی-ایستگاه مهران ساختمان آرمیتا - پلاک77-طبقه اول-واحد8
تلفن تماس : 44007642 -44049071 - 09122546782
وب سایت مرتضی دستوری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری و کارشناس ارشد حقوق تجارت بین الملل
علی جاوید
آدرس : تبریز ، 17 شهریور جدید ،جنب بانک ملی ، ساختمان ایران ، واحد A14
تلفن تماس : 04135572731 - 09141193504
وب سایت علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
طیبه برزگر
آدرس : تهران - فلکه دوم صادقیه- ایتدای خیابان آیت الله کاشانی -بعد از بانک مسکن - پلاک 80-طبقه 3 واحد سوم
تلفن تماس : - 09122249601
وب سایت طیبه برزگر وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز ،با بیش از 10 سال سابقه کار و وکیل بانکها و موسسات مالی و اعتباری و وکیل شرکتهای خصوصی
علیرضا شریفی
آدرس : سقز، خ امام، روبروی داروخانه مرکزی ، ساختمان پزشکان میلاد ، طبقه دوم
وب سایت علیرضا شریفی وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری کردستان
فاطمه موذن
آدرس : تهران - انتهای حکیم غرب بلوار جوانمردان (تعاون) پلاک 18 ساخنمان نوبهار ط 6 واحد 19
تلفن تماس : 02144172650 - 09123255200
وب سایت فاطمه موذن وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
محمد رضا مهرجو
آدرس : تهران سید خندان ابتدای خیابان دبستان کوچه شهید صفا فردوسی بلاک 24واحد 10
تلفن تماس : 02188463970 - 09123347471
وب سایت محمد رضا مهرجو وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
شیرزاد حیدری شهباز
آدرس : تهران میدان ونک ابتدای خیابان گاندی جنوبی نبش کوچه بیستم ساختمان 142 طبقه چهارم واحد 44 فکس 02188207633
وب سایت شیرزاد حیدری شهباز وكيل پايه يك دادگستري و مشاور حقوقي کانون وکلای دادگستری مرکز
مطالب پربازدید
جدیدترین مطالب
 

بررسی فقهی و حقوقی معیار سن بلوغ

ارسال شده توسط : حمیده رزمی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی در تاریخ : 27-07-1391
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.
بررسی فقهی و حقوقی معیار سن بلوغ

 زمانی که سخن از طفل و بزرگسال می‌شود در علم حقوق مبانی و معیارهایی باعث این تفکیک می‌شود. یک فرد از زمانی که به دنیا می‌آید، دوران مختلفی را پشت سر می‌گذارد. خود دوران کودکی هم به چند مقطع تقسیم می‌شود. تکامل عقلی در فرد به صورت تدریجی صورت می‌گیرد. در موازین فقهی یک‌سری از ملاک‌ها برای بالغ شمردن فرد در نظر می‌گیرند. البته از لحاظ اصول علمی، بالغ شدن فرد به منزله رسیدن به یک رشد عقلی کامل تلقی نمی‌شود. در این زمینه به سراغ دکتر حسین مهرپور، عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی رفتیم که در پی خواهد آمد.

در زمینه معیار و ملاک‌هایی که باید در مورد سن بلوغ در نظر گرفته شود، به نظر شما معیار سن، معیار خوبی برای احراز بلوغ در یک فرد است یا خیر؟ پیشنهاد شما در مورد ملاک احراز بلوغ چیست؟

ما از جنبه بیرونی قضیه، سن را ملاک احراز بلوغ قرار می‌دهیم. در همه قوانین ما هم همین موضوع ملاک بالغ شدن فرد یا اهلیت قانونی می‌باشد. به موجب قوانین و مقررات برای احراز مسوولیت کیفری نیز سن افراد تعیین‌کننده است.

به فرض از شش سالگی ممکن است علایم بلوغ در فرد شروع ‌شده و تا سن 18 سالگی یا 21 سالگی مسوولیت کیفری در فرد کامل شود، اما آن چیزی که باعث می‌شود که در واقع شخص بالغ شود و اهلیت قانونی و مسوولیت کیفری پیدا کند، طبیعتا تحولات جسمی و روحی است که در فرد ایجاد می‌شود و او را از دوران کودکی خارج می‌کند و به دوران بزرگسالی و بلوغ می‌رساند. در حقیقت هم از لحاظ جسمی یک‌سری تحولات ظاهری در بدن فرد ایجاد می‌شود و هم از لحاظ فهم درک، شعور و تشخیص تحولات مغزی و عقلی در فرد ایجاد می‌شود.

یک معیار دقیق، صد در صد و واحدی برای شناسایی بلوغ ذکر نشده است، بلکه علایمی برای احراز بلوغ در فرد در نظر گرفته شده است. شما هیچگاه نمی‌توانید یک تراز دقیقی را برای شناخت زمان دقیق و مشخصی برای بلوغ در نظر بگیرید که در این زمان شخصی که قبلا یک طفل محسوب می‌شد، در حال حاضر به مرحله بلوغ رسیده که به طور عاقلانه می‌تواند تصمیم‌گیری کند و مسوولیت کیفری هم خواهد داشت. در حقیقت نمی‌‌توان یک خط‌ ترسیم کرد که یک طرف آن خط فرد نابالغ بوده و در طرف دیگر خط بالغ شود. همه نشانه‌های اشاره شده در موازین فقهی، همه به نوعی امارات و قراینی هستند که شخص به حالت بلوغ و احتلام رسیده است. به این ترتیب ناگریز هستیم که یک زمان خاصی را برای رسیدن شخص به وضعیت بلوغ در نظر بگیریم.

شما اشاره کردید که علاوه بر معیار سن نشانه‌های خاص دیگری برای شناسایی بلوغ در فرد پیش‌بینی شده است. این نشانه‌های بلوغ چیست؟

همان‌طور که اشاره شد، غیر از سن، یک‌سری علایم طبیعی دیگری نیز برای احراز بالغ شدن فرد ذکر شده است که همگان با آنها کم و بیش آشنایی دارند.
به عنوان مثال تغییر فرم و لحن صدا در پسران و دختران، یکی از علایم بالغ شدن فرد می‌تواند باشد. از طرف دیگر یک‌سری حالات جنسی خاص که در پسران و دختران بالغ بروز می‌کند، در واقع علامت و قرینه‌ای است که فرد به این حالت بلوغ رسیده است.

چرا با وجود احصای یک‌سری از حالات و نشانه‌های ظاهری در فرد بالغ، قانون‌گذار صرفا به سن برای تعیین بلوغ در افراد تاکید کرده است؟

در این زمینه باید اشاره کرد که حتی اگر این علایم و امارات ظاهری دقیق هم باشند، از لحاظ سنی ما نمی‌توانیم یک به یک این علایم را در افراد مختلف برای شناسایی رسیدن فرد به وضعیت بلوغ بررسی کنیم. در واقع این علایم جنبه شخصی دارد و ما نمی‌توانیم با صرف هزینه و وقت بسیار مورد به مورد افراد را برای احراز بلوغ در آنها، مورد بررسی قرار دهیم و ببینیم که آیا آن حالات جسمی و روحی در آنها ایجاد شده است یا خیر، بلکه ما به ناگزیر باید معیار سن را برای احراز بلوغ در افراد در نظر بگیریم. لذا در شرع هم که دسته‌ای از علایم و امارات طبیعی برای شناسایی بلوغ در افراد ذکر شده است و بسیاری از فقها هم اعتقاد دارند که اصل هم همان امارات است، اماره مهم سن ذکر شده است. بنابراین می‌بینیم که برای پسران سن 15 سال و برای دختران سن 9 سالگی معیار بلوغ پیش‌بینی شده است. این موضوع در شرع آمده است. ضمن این‌که در خصوص خود امارات پیش‌گفته هم نمی‌توان گفت این علایم و امارات به طور صد در صد باعث می‌شوند تا شخص به رشد عقلی رسیده باشد.

در مجموع به طور غالب فقها و حقوق‌دانان به این نتیجه رسیده‌اند که در افراد چه پسر و چه دختر با سن 15 تا 18 سالگی، هم حالات طبیعی تغییرات جسمی، جنسی و به تعبیر قرآن بلوغ حلم حاصل شده است و هم در آنها تحولات مربوط به رشد فکری عقلی و تشخیص صورت گرفته است.

در واقع زمانی که فقها می‌خواهند افراد را مرزبندی و سن بلوغ را در آنها شناسایی کنند، به هر حال درجات مختلفی را در نظر می‌گیرند. این درجات از سن کودکی محض، طفل غیرممیز و ممیز و نظایر آن شروع شده و تا سن بلوغ و رشد ادامه پیدا می‌کند.

به نظر شما اساسا میان بلوغ و رشد چه تفاوتی وجود دارد؟

طبق قواعد حقوقی بلوغ آن دسته از تحولاتی طبیعی و ظاهری است که در بدن فرد حادث می‌شود و در مقابل رشد آن دسته از تحولات فکری است که در فرد بروز می‌کند. برخی اعتقاد دارند که رشد در فرد همراه با بلوغ شکل می‌گیرد، اما گاهی از اوقات نیز ممکن است رشد در یک فرد بعد از بلوغ حاصل شود و در واقع می‌توان گفت که ملازمه‌ای با بلوغ طبیعی در شخص ندارد.

فقهای اهل سنت چه سنی را ملاک مرزبندی بلوغ و طفولیت در نظر می‌گیرند؟

اگر بخواهیم از لحاظ موازین فقهی موضوع را مورد بررسی قرار دهیم، باید بگوییم که فقهای اهل سنت عموما سن 15 سال را سن بلوغ در نظر می‌گیرند. در این خصوص باید خاطر نشان ساخت که در این رابطه میان دختران و پسران فرقی قایل نشده‌اند. آنها برای اثبات ادعای خود به روایتی از حضرت محمد (ص) استناد می‌کنند که 15 سالگی را معیار و ملاک بلوغ در فرد قرار داده‌اند. البته فقهای اهل سنت در این میان اختلاف‌نظرهایی هم با یکدیگر دارند و برخی از فقها 17 یا 18 سالگی را مبنای بلوغ در فرد در نظر گرفته‌اند.

در حال حاضر مقررات عرفی در کشورهای دیگر چه سنی را برای احراز بلوغ در افراد در نظر می‌گیرند؟

در حال حاضر قوانین عرفی امروز معمولا سن 18 سالگی را مبنایی برای رسیدن فرد به بلوغ در نظر می‌گیرند.

به اعتقاد شما دلیل گزینش این سن برای تشخیص بلوغ و رشد چه بوده است؟

من هم ندیدم که کسی یک دلیل علمی قطعی ارایه کند، مبنی بر این‌که در سن 18 سالگی، فرد به بلوغ و کمال عقلی و رشد رسیده باشد. به نظر من این موضوع به برداشت‌های عرفی و متعارف برمی‌گردد. در این سن تقریبا می‌توان گفت که به طور معمول افراد به بلوغ و رشد می‌رسند، مگر آن‌که کسی در حالت سفه مانده باشد که البته این موضوعی استثنایی است. به این ترتیب می‌بینیم که در کنوانسیون حقوق کودک مصوب سال 1989 میلادی هم معیار خروج از دوران کودکی، 18 سالگی در نظر گرفته می‌شود. در آن زمینه اولین ماده از این کنوانسیون بیان کرده است: «مطابق این پیمان‌نامه، یک کودک، انسانی است که سن هجده سالگی را هنوز تمام نکرده است، مگر این‌که سن بلوغ از نظر حقوق جاری در کشورهای مربوطه زودتر تعیین شده باشد». همان‌طور که ملاحظه می‌کنید کنوانسیون در ادامه این حق را برای کشورهای عضو کنوانسیون محفوظ نگه داشته است که طبق قوانین داخلی خود سن دیگری را به عنوان سن بلوغ در نظر گرفته باشند. در این خصوص برخی از کشورها سن 15، 16، 17 یا حتی 21 سالگی را معیار بلوغ در فرد قرار داده‌اند. من ندیدم که مرزبندی دقیق راجع به ملاک و مبنای بلوغ شده باشد. در همین کنوانسیون حقوق کودک بر مبنای توجیهاتی سن 18 سال ذکر شده است. حال از لحاظ عقلی در صورتی که بخواهیم آن را تحلیل کنیم باید اذعان داشت که اگر کسی یک روز کوچکتر از 18 سال باشد و مرتکب قتل شود و شخص دیگری که دقیقا در زمان ارتکاب جرم 18 سال داشته باشد، چه تفاوتی از لحاظ رسیدن به بلوغ و رشد دارند؟ چرا باید یکی از این افراد قصاص شود و شخص دیگر قصاص نشود؟ اینها مرزبندی ریاضی‌وار خاصی ندارند، اما به هر حال چاره‌ای جز مرزبندی نداریم. هر چقدر هم که درجه‌بندی کنیم، به هر حال در یک نقطه باید این حد مرز مشخص باشد. آنچه که در قانون ما آمده است برمبنای حکمی است که اکثر فقها گفته‌اند و میان سن دختر و پسر تفاوت قایل شده‌‌اند. نظرات متفاوت در خصوص سن بلوغ هم مبتنی بر روایات مختلف است.

بخش بسیاری از خدمات سایت وکالت آنلاین رایگان میباشد ولی شما میتوانید با اهداء کمک های مالی خود ما را در خدمت رسانی بهتر یاری نمایید.

موضوعات مرتبط

مطالب مرتبط

دیدگاه های شما

نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
نظر :
اختصاصی برای مدیر سایت ( درصورت انتخاب این گزینه نظر شما در وب سایت دیده نخواهد شد )
 
لطفا از ارسال سوالات حقوقی در این صفحه خودداری نمائید . به سوالات حقوقی در این بخش پاسخ داده نمیشود .
 
 
کد امنیتی :
 
نسخه چاپی ارسال به دوستان

مشاوره تلفنی با وکیل 09128304909

 
ادعای دفن 2 جسد در ازگل مرد پولدار را به دردسر انداخت اگر کسی غیرعمدی هم به دیگری ضرر بزند ، قانونا باید جبران کند اعتراض زنان شاغل در غسالخانه به حکم یک دادگاه ! 20 درصد پرونده های ثبتی کشور در استان تهران است ، فعالیت 16 واحد ثبتی در پایتخت افزایش 19 درصدی خودکشی ها در سمنان ، کاهش 13 درصدی حوادث کار در استان درخواست محیط زیست از قضات برای اشد مجازات آتش افروزان جنگل ها رونده تقلب علمی اساتید ، دانشجویان و طلاب قضایی نمی شود مدارک مورد نیاز جهت درخواست اعاده دادرسی به دیوان عالی کشور اعلام شد منشور حقوق شهروندی به هیچ وجه از غرب اقتباس نشده است ، دروغ و ریا جای خود را به انصاف و مروت دهد مجازات های غیر پیشگیرانه اشتغال هر زندانی و دور شدن چند آسیب از خانواده چک در چه صورتی غیر کیفری می شود؟ اگر پدر برای مخالفت با ازدواج دختر تهدید به قتل وی کرد، تکلیف چیست؟ مرد حق دخالت در دارایی و درآمد همسرش‌ را ندارد تعداد زندانیان کشور به 240 هزار نفر رسید نحوه رسیدگی  به جرائم دسته جمعی چگونه است ؟ 194 زندانی جرائم غیرعمد چشم انتظار کمک های خیرین هستند نحوه مطالبه مهریه و جهیزیه پس از فوت زوج گرانفروشی رکوددار از تخلفات صنفی است ، تشکیل 64 پرونده تخلفاتی در طرح ضیافت 51 ماده برای ثبت علائم تجاری