ماده 1 - در شهرهایی که از طرف شهربانی کل کشور با موافقت وزارت کشور تعیین و آگهی می شود به افسران شهربانی که آموزش لازم دیده و برای تشخیص تخلفات رانندگی تعیین شده باشند اجازه داده می شود که متخلفین از آیین نامه راهنمایی و رانندگی را در محل و حین مشاهده تخلف متوقف کرده و جریمه نقدی را با تسلیم قبض رسید وصول نمایند.
در صورتی که متخلف در محل از پرداخت جریمه خودداری کند مامور مربوط برگ اخطاریه که زمان و محل وقوع تخلف و نوع آن و نام و شماره گواهینامه راننده و مشخصات وسیله نقلیه همچنین مشخصات مامور مزبور در آن ذکر شده باشد به متخلف تسلیم می کند. در صورتی که متوقف ساختن وسیله نقلیه مقدور نباشد مامور مربوط گزارش خود را که حاکی از مشخصات و شماره وسیله نقلیه و نوع تخلف و روز و ساعت و محل وقوع تخلف خواهد بود تنظیم و برای تعقیب متخلف به اداره مربوط تسلیم می کند. در مورد وسیله نقلیه ای که در محل غیر مجاز متوقف شده باشد در صورت عدم حضور متخلف ماموران مذکور می توانند اخطاریه مزبور را با ذکر مشخصات وسیله نقلیه و زمان و مکان وقوع تخلف و نوع آن و مشخصات خود به وسیله نقلیه الصاق نمایند. در هر یک از موارد فوق متخلف می تواند ظرف 15 روز از تاریخ مندرج در اخطاریه جریمه مقرر را به حسابی که از طرف خزانه داری کل تعیین و اعلام می شود پرداخت و رسید دریافت نماید یا نسبت به آن ظرف همان مدت با ذکر دلیل به دادگاه بخش اعتراض کند.
به معترضینی که برای تسلیم اعتراض خود به دادگاه مراجعه می نمایند در صورتی که در همان موقع امکان رسیدگی به اعتراض آنها نباشد ورقه ای حاوی شماره اخطاریه مورد اعتراض ، تاریخ وصول اعتراض و وقت رسیدگی دادگاه داده می شود اعتبار ورقه مزبور تا تاریخ رسیدگی مندرج در آن است .
دادگاه پس از رسیدگی هر گاه اعتراض را وارد تشخیص نداد متخلف را به دو تا سه برابر اصل جریمه محکوم می نماید هر گاه متخلف در موعد 15 روز مهلت جریمه را پرداخت ننماید و اعتراض هم به دادگاه نکرده باشد جریمه را باید به ماخذ دو برابر مندرج در اخطاریه به حساب خزانه داری کل بپردازد.
اگر هیچگونه اقدامی ظرف مدت یک ماه از تاریخ اخطاریه به عمل نیاید متخلف در ساعت اداری به دادگاه اعزام می شود و پس از رسیدگی نسبت به علت عدم پرداخت جریمه در صورتی که عذر او موجه تشخیص شود فقط به اصل جریمه و الا به دو تا سه برابر آن محکوم می شود.
تبصره 1 - رسیدگی به تخلفات رانندگی وسائل نقلیه موتوری با دادگاه بخش است .
تبصره 2 - چنانچه دادگاه ضمن رسیدگی گزارش مامور مربوط را خلاف تشخیص دهد باید مراتب را برای تعقیب مامور به شهربانی کل یا ژاندارمری کل اعلام نماید.
ماده 2 - مجازات تخلفات رانندگی طبق آیین نامه از یکصد الی یک هزارریال است .
ماده 3 - وجوه حاصل از محل جرائم رانندگی در حوزه هر شهر در حساب مخصوصی که از طرف خزانه افتتاح می شود نگهداری خواهد شد. بیست درصد وجوه مزبور برای ایجاد توقفگاه ها (پارکینگ ) و اصلاح معابر در اختیار شهرداری محل گذارده می شود و هشتاد درصد بقیه به عنوان درآمد اختصاصی در اختیار شهربانی محل گذارده خواهد شد که برای تهیه وسائل خطکشی و نصب علائم و چراغهای راهنمایی و حسن انتظام عبور و مرور به مصرف برسد. نحوه مصرف وجوه مزبور به موجب آیین نامه این قانون تعیین خواهد شد.
خط کشی معابر در شهر تهران از وظائف شهرداری پایتخت خواهد بود.
تبصره - در سال 1350 معادل مبلغی که ضمن ردیف 4202 درآمد عمومی بودجه سال 1350 کل کشور منظور شده از محل وجوه حاصل از جرائم رانندگی در حوزه شهر تهران به در آمد عمومی منتقل و مازاد آن به حساب موضوع این ماده منظور می شود. از سال 1351 به طریقی که در متن این ماده مذکور است عمل خواهد شد.
ماده 4 - وجوه حاصل از جرائم تخلفات رانندگی وصولی وسیله ماموران پلیس راه ژاندارمری به عنوان درآمد اختصاصی ژاندارمری کل کشور منظور می شود و بر اساس بودجه ای که به پیشنهاد وزارت کشور و موافقت دفتر مرکزی بودجه و وزارت دارایی به تصویب هیات وزیران می رسد به مصرف هزینه های مربوط به پیشگیری از تصادفات و کمک به تهیه وسائل و لوازم مخابراتی و موتوری مورد نیاز پلیس راه و نیز ایجاد تاسیسات در جاده های خارج از محدوده شهرها خواهد رسید نحوه مصرف وجوه مزبور طبق آیین نامه این قانون تعیین خواهد شد.
تبصره - در سال 1350 معادل مبلغی که ضمن ردیف 4203 درآمد عمومی بودجه سال 1350 کل کشور منظور شده از محل وجوه حاصل از جرائم رانندگی موضوع این ماده به درآمد عمومی منتقل و مازاد آن به عنوان درآمد اختصاصی ژاندارمری
کل کشور منظور می شود. از سال 1351 به طریقی که در متن این ماده مذکور است عمل خواهد شد.
ماده 5 - مامورین مذکور در ماده 1 این قانون می توانند حسب مورد و نوع تخلف گواهینامه رانندگی متخلف را با دادن رسید حداکثر تا یک ماه ضبط نمایند نوع تخلفات و مدت ضبط گواهینامه و نحوه جلوگیری از ادامه رانندگی راننده متخلف و مهلتی را که باید در موارد ضروری برای ادامه رانندگی موقت به راننده متخلف داد ضمن آیین نامه این ماده تعیین خواهد شد. رسید مزبور در مهلت مندرج در آن در حکم پروانه رانندگی است .
ماده 6 - محلهایی که توقف وسائل نقلیه در آن محلها موجب بروز خطر و انسداد راه می شود باید با نصب علائم مخصوص رانندگی وسیله مسئولان مربوط مشخص شود.
در صورت توقف وسائل نقلیه در این قبیل محلها و پیاده روها ماموران مربوط مجازند با وسائل اطمینان بخشی که برای این کار معمول است وسیله نقلیه مزبور را به نزدیکترین توقفگاه یا منطقه مجاز انتقال داده جریمه مقرر را با حق توقف در توقفگاه از متخلف دریافت کنند.
تبصره - علائم مخصوص در سواره روهای مذکور در این ماده باید از علائم معمولی توقف ممنوع متمایز باشد.
ماده 7 - در شهرهایی که از طرف شهرداری در خیابانها و معابر پارکومتر نصب و یا توقفگاه ایجاد می شود حق توقف متناسبی با تصویب انجمن شهر محل دریافت خواهد شد.
ماده 8 - در صورتی که عابر پیاده در عبور از سواره رو معابر و خیابانهای جز از نقاطی که خطکشی شده و مخصوص عبور عابر پیاده است (محل مجاز) از محل دیگری (محلهای غیر مجاز) عبور نماید متخلف شناخته می شود و مکلف به پرداخت جریمه مقرر در آیین نامه می باشد و در صورتی که در این قبیل نقاط غیر مجاز وسیله نقلیه موتوری با عابر پیاده تصادف نماید راننده وسیله نقلیه در صورتی که کلیه مقررات راهنمایی و رانندگی را رعایت نموده باشد مسئول شناخته نمی شود عدم مسئولیت راننده مانع استفاده شخص ثالث از مقررات بیمه نخواهد بود. برای اجرای مقررات این ماده ادارات مسئول امر عبور و مرور بر حسب مورد (شهربانی ، شهرداری - ژاندارمری ) مکلفند قبلا خیابان یا مسیر یا معبر مورد نظر را از حیث پیاده رو و خطکشی و نصب چراغ و کلیه علائم لازم و ایمنی عابر پیاده و رانندگان وسیله نقلیه موتوری کاملا مهیا و تامین کرده مراتب را 15 روز قبل از تاریخ اجرا وسیله جراید و
رادیو و تلویزیون به اطلاع عموم اهالی برسانند.
ماده 9 - رانندگانی که ظرف یک سال 3 دفعه به اتهام جرائم خلاف مربوط به امور رانندگی در دادگاه محکوم شده باشند و یا مرتکب تخلفاتی گردند که طبق آیین نامه امور خلافی رانندگان مستلزم سه بار ثبت در پرونده و منگنه نمودن گواهینامه رانندگی باشد به مدت 6 ماه محرومیت از حق رانندگی محکوم خواهند شد و در صورتی که تخلف راننده بار دیگر به شرح فوق ظرف یک سال تکرار شود مدت محرومیت از حق رانندگی یک سال خواهد بود.
هر گاه رانندگانی که گواهینامه آنها از طرف افسران شهربانی یا پلیس راه طبق ماده 5 این قانون و مقررات مندرج در آیین نامه آن ضبط شده باشد مبادرت به رانندگی نمایند در حکم اشخاصی خواهند بود که بدون پروانه رانندگی نموده اند.
ماده 10 - کلیه معاملات و نقل و انتقالات وسائل نقلیه موتوری از لحاظ شناسایی مالک آن نیز باید در دفاتر شهربانی کل ثبت شود. دفاتر اسناد رسمی مکلفند پس از تنظیم سند خلاصه آن را به شهربانی محل نصب پلاک اعلام نمایند.
ماده 11 - شهربانی و ژاندارمری کل کشور در حوزه ماموریت خود مجازند موسسات حمل و نقل و مسافربری زمینی را که خلاف مقررات و آیین نامه های حمل بار و مسافر رفتار نمایند حداکثر تا یک ماه تعطیل کنند. تعطیل زائد بر یک ماه تا یک سال با جلب موافقت دادستان شهرستان محل موسسات مذکور خواهد بود. رسیدگی به اعتراض در مورد اول با دادگاه بخش و در مورد تعطیل زائد بر یک ماه با دادگاه شهرستان است و در هر دو مورد خارج از نوبت رسیدگی می شود و حکم دادگاه ها قطعی است آیین نامه حمل بار و مسافر و مدت تعطیل از طرف وزارتخانه های کشور و دادگستری تهیه و به تصویب کمیسیونهای کشور و دادگستری مجلسین خواهد رسید.
تبصره - در مواردی که طبق این ماده موسسه حمل و نقل بار یا مسافر تعطیل می شود موسسه مکلف است ترتیب حمل بار و مسافر را که قبلا تعهد کرده به وسیله موسسات دیگر بدهد و الا مسئول خسارات وارده به اشخاص ثالث خواهد بود.
ماده 12 - کسانی که قبل از تصویب این قانون مرتکب تخلفات رانندگی شده و جریمه مقرر را نپرداخته باشند هر گاه ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این قانون نسبت به پرداخت اصل جریمه اقدام نمایند از جرائم اضافی معاف خواهند بود.
ماده 13 - کلیه اختیارات و وظایفی که به موجب این قانون به افسران شهربانی واگذار گردیده در خارج از حوزه استحفاظی شهربانی به پلیس راه ژاندارمری و افسران و درجه داران دیپلمه پلیس راه که برای این منظور آموزش لازم دیده باشند محول می گردد.
ماده 14 - موسسات حمل و نقل و رانندگان وسائل نقلیه بارکشی و باربری در راه ها مکلفند مقررات توزین را که از طرف وزارت راه اعلام خواهد شد رعایت نمایند. در صورت تخلف وسیله نقلیه توسط مامورین پلیس راه متوقف و از متخلف توسط مامورین پلیس راه یک هزار ریال جریمه دریافت خواهد شد و به وسیله نقلیه موقعی اجازه حرکت داده می شود که موسسه یا راننده بارگیری وسیله نقلیه را با مقررات توزین مطابقت دهد.
ماده 15 - قانون اعطای اختیار به افسران شهربانی در وصول جرائم رانندگی مصوب سال 1339 از تاریخ اجرای این قانون ملغی است .
ماده 16 - آیین نامه های اجرایی مربوط به این قانون به استثنا آیین نامه ماده 11 از طرف وزارتخانه های کشور و دادگستری تهیه و پس از تصویب هیات دولت به موقع اجرا گذارده می شود.
ماده 17 - وزارتخانه های کشور، دادگستری ، دارایی و راه مامور اجرای این قانون هستند.
قانون فوق مشتمل بر هفده ماده و شش تبصره پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ روز شنبه 17/3/1350 در جلسه روز یکشنبه سی ام خرداد ماه یک هزار و سیصد و پنجاه شمسی به تصویب مجلس شورای رسید.
نایب رییس مجلس شورای ملی - دکتر جواد سعید

نوع :
قانون
شماره انتشار :
7707
تاریخ تصویب :
1350/03/30
تاریخ ابلاغ :
1350/04/26
دستگاه اجرایی :
موضوع :
منبع : وب سایت قوانین دات آی آر (معاونت آموزش دادگستری استان تهران)