VekalatOnline.IR
پرتال اطلاع رسانی وکالت آنلاین

تفاضل دیه قاتل بنیتا را چه کسی پرداخت می کند ؟

قتل «بنیتا»، کودک هشت‌ماهه، در حالی رخ داده است که در خصوص این پرونده، نکات حقوقی بسیاری وجود دارد که تحریک احساسات عمومی جامعه، بدون توجه به این نکات، می‌تواند در آینده مشکلات بسیاری را در اذهان مردم ایجاد کند.

اگرچه سارقان ادعا کرده‌اند که خودرو را در یک مکان عمومی و بر روی یک پل پارک کرده‌اند و حتی درب خودرو را نیز بازگشته بودند تا یک نفر کودک را پیدا کند اما با توجه به مواردی که در زیر گفته می‌شود، می‌توان نتیجه گرفت، قتل بنیتا می‌تواند مصداق جنایت عمدی محسوب ‌شود. البته احراز عمدی بودن جنایت، با دادگاه کیفری یک استان تهران، به عنوان مرجع رسیدگی خواهد بود.

1. از لحاظ عنصر مادی جرم، وظیفه سارقان پس از سرقت و مشاهده کودک این بوده که به نحو قابل قبولی مطمئن شوند که جان کودک در معرض خطر قرار ندارد و سارقان با عدم انجام این وظیفه، از نظر حقوقی مرتکب «فعل ناشی از ترک فعل» شده و از نظر مادی، انتساب جرم به آن‌ها قطعی است.

2. از لحاظ عنصر روانی جرم، اگرچه سارقان قصد ارتکاب جنایت و قتل کودک هشت ماهه را نداشته‌اند و اقدام آن‌ها در رها کردن کودک درون خودرو، نوعا نسبت به افراد متعارف، موجب جنایت نمی‌شود، اما وقتی قربانی یک کودک هشت‌ماهه است که هیچ توانی برای دفاع از خود در برابر گرما، تشنگی، گرسنگی و حتی اعلام حضور درون خودرو را ندارد و سارقان هم به این وضعیت آگاهی داشته‌اند، در نتیجه از لحاظ روانی، رفتار مجرمان، در حکم قصد برای ارتکاب جنایت عمدی، محسوب خواهد شد.

3. از لحاظ عنصر قانونی جرم نیز ماده 290 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مقرر کرده است که «جنایت در موارد زیر عمدی است» و سپس در بند (پ) این ماده آورده است: « هرگاه مرتکب قصد ارتکاب جنايت واقع شده يا نظير آن را نداشته و كاري را هم كه انجام داده است، نسبت به افراد متعارف نوعا موجب جنايت واقع شده يا نظير آن، نمي‌شود لكن درخصوص مجنيٌ‌عليه، به علت بيماري، ضعف، پيري يا هر وضعيت ديگر و يا به علت وضعيت خاص مکاني يا زماني نوعا موجب آن جنايت يا نظير آن مي‌شود مشروط بر آنكه مرتکب به وضعيت نامتعارف مجني‌ٌعليه يا وضعيت خاص مکاني يا زماني آگاه و متوجه باشد».

4. با توجه به بندهای مورد اشاره در بالا و بر اساس شواهد موجود در پرونده، به نظر می‌رسد که عمل سارقان در رهاکردن خودرویی که یک طفل هشت‌ماهه در آن وجود داشته، مصداق یک جنایت «عمدی» محسوب می‌شود که بر اساس ماده 304 قانون مجازات اسلامی، «جنايت عمدي نسبت به نابالغ، موجب قصاص است». البته بازهم تاکید می‌شود که احراز این موضوع، تنها در صلاحیت دادگاه کیفری یک خواهد بود.

تقاضای قصاص برای قاتل بنیتا

بر اساس آنچه در پرونده آمده است، سارقان تنها در سرقت خودرو مشارکت عملی داشته و سپس یکی از آن‌ها، در رهاکردن کودک هشت‌ماهه درون خودرو نقش مستقیم داشته و عمل ارتکابی مستند به فعل او خواهد بود و شخص دیگر، به عنوان معاون در جرم با وی همکاری داشته است.

قصاص حق اولیای دم است و پدر و مادر بنیتا، در صورت احراز وقوع جنایت عمدی توسط دادگاه، می‌توانند تقاضای قصاص عامل قتل فرزندشان را داشته باشند. اما از آنجایی که مجنیٌ‌علیه یا همان مقتول یک دختر بچه بوده است و قاتل یک مرد بوده است، بنابراین استیفای قصاص، منوط به تعیین تکلیف تفاضل دیه زن و مرد خواهد بود. در واقع برای قصاص قاتل در ازای قتل دختر بچه، باید نیمی از دیه به قاتل پرداخت شود و سپس قصاص اجرا شود. بر اساس ماده 374 قانون مجازات اسلامی، در مواردی که عامل جنایت مرد باشد و مجنی‌علیه زن باشد، به دلیل تفاوت دیه، استیفای قصاص منوط به توافق با قاتل و پرداخت تفاضل دیه به وی خواهد بود.

البته بر اساس ماده360 قانون مجازات اسلامی، در مواردي كه اجراي قصاص، مستلزم پرداخت فاضل ديه به قصاص شونده است، صاحب حق قصاص، ميان قصاص با رد فاضل ديه و گرفتن ديه مقرر در قانون ولو بدون رضايت مرتكب مخير است.

تکلیف فاضل دیه

حال بر اساس آنچه گفته شد، نرخ دیه در سال 96، معادل 210 میلیون تومان تعیین شده است که تفاوت دیه زن و مرد، در ماه غیرحرام، بر این اساس حدود 105 میلیون تومان خواهد شد و اگر خانواده بنیتا، خواهان قصاص قاتل فرزندشان(در فرض ثبوت عمدی بودن جنایت) باشند، باید این مبلغ را به قاتل پرداخت کنند که به نظر می‌رسد تحقق آن به همین سادگی‌ها نخواهد بود.

عدم قصاص قاتل یا قاتلان، در شرایطی که رسانه‌ها به شدت افکار عمومی جامعه را در این موضوع تحریک کرده‌اند و دستگاه قضایی نیز برای رسیدگی سریع و خارج از نوبت به این پرونده، آماده شده است، می‌تواند عواقب سنگینی در جامعه داشته باشد. شاید بد نباشد، کمی هم به عاقبت این‌گونه تحریکات رسانه‌ای توجه شود.


این مطلب از پرتال اطلاع رسانی وکالت آنلاین چاپ شده است.
URL : http://www.vekalatonline.ir/index.php?ToDo=ShowArticles&AID=150674