موسسه حقوقی کامران میزرایی - موسسه حقوقی حامیان عدالت مطلق قبول وکالت به صورت تیمی و تخصصی قبول وکالت در دعاوی حقوقی(خانواده ،ملکی،امور شهرداری،ارث،تجاری)دعاوی کیفری،دادگاه انقلاب مالیاتی و اصل 49
اسد علی امرایی موسسه حقوقی کامران میزرایی - موسسه حقوقی حامیان عدالت مطلق قبول وکالت به صورت تیمی و تخصصی قبول وکالت در دعاوی حقوقی(خانواده ،ملکی،امور شهرداری،ارث،تجاری)دعاوی کیفری،دادگاه انقلاب مالیاتی و اصل 49
دکتر فرود امیری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز و عضو هیات علمی دانشگاه، قبول وکالت در کلیه دعاوی حقوقی اعم از (خانواده،تجاری،ثبتی،ملکی،چک،...) و کیفری
سیدجلال میرکاظمی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی پذیرش کلیه دعاوی  حقوقی ، کیفری ، خانواده دیوان عدالت اداری دادگاه انقلاب و دادگاه نظامی
دکتر سهیل طاهری وکیل پایه یک دادگستری عضو کانون وکلای دادگستری مرکز  و استاد دانشگاه
مهدیه کتابی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری
حمیدرضا کاکاوند وکیل پایه یک دادگستری ومشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز 12 سال سابقه وکالت و 10 سال وکالت تخصصی  بانک صادرات و متخصص در دعاوی بانکی و موسسات مالی و اعتباری انجام دعاوی حقوقی به صورت گروهی در کلیه زمینه های حقوقی، ثبتی ، کیفری و خانوادگی
محمد رضا مهرجو وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز و دانشجوی دکتری حقوق خصوصی
علی جاوید وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری آذربایجان شرقی و عضو هیئت علمی دانشگاه
اسدعلی امرایی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای مرکز
موسسه حقوقی کامران میرزایی و همکاران (موسسه حقوقی حامیان عدالت مطلق) قبول وکالت در  دعاوی حقوقی -کیفری- خانواده-ارث -ملکی و اصل 49
حمید رضا کاکاوند وکیل پایه یک دادگستری و مشاوره حقوقی با 12 سال سابقه وکالت و هفت سال انجام امور تخصصی وکالت بانک صادرات و متخصص در دعاوی مربوط به امور بانکی و موسسات مالی و اعتباری
سالار حسین منفرد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کانون وکلای دادگستری مرکز

جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره09122546782 در تماس باشید.

موانع و راهکارهای تحقق سلامت اداری

ارسالی توسط رضا خوشیاران وکیل پایه یک دادگستری
موانع و راهکارهای تحقق سلامت اداری

فساد اداری امری مذموم اما اجتناب‌ناپذیر است به طوری که هیچ‌گاه نمی‌توان از به صفر رسیدن چنین مفاسدی سخن گفت؛ با این حال، وقتی در عملکرد یک سازمان، فساد اداری به حداقل خود کاهش پیدا کند، می‌توانیم ادعا کنیم که این سازمان واجد وصف سلامت اداری است. از سوی دیگر، مداخله غیرضروری دولت در امور اقتصادی، نبود شفافیت در امور اداری، ضعف در جذب نیروهای انسانی کارآمد، کافی نبودن حقوق و مزایای کارکنان دولتی از جمله مواردی به شمار می‌روند که سلامت اداری را به چالش می‌کشند.

در گفت‌وگوی "حمایت" با دکتر مهدی بابایی، مدرس دانشگاه مطرح شد؛ موانع و راهکارهای تحقق سلامت اداری

فساد اداری امری مذموم اما اجتناب‌ناپذیر است به طوری که هیچ‌گاه نمی‌توان از به صفر رسیدن چنین مفاسدی سخن گفت؛ با این حال، وقتی در عملکرد یک سازمان، فساد اداری به حداقل خود کاهش پیدا کند، می‌توانیم ادعا کنیم که این سازمان واجد وصف سلامت اداری است. از سوی دیگر، مداخله غیرضروری دولت در امور اقتصادی، نبود شفافیت در امور اداری، ضعف در جذب نیروهای انسانی کارآمد، کافی نبودن حقوق و مزایای کارکنان دولتی از جمله مواردی به شمار می‌روند که سلامت اداری را به چالش می‌کشند.

در گفت‌وگو با دکتر مهدی بابایی، مدرس دانشگاه به بررسی مفهوم سلامت اداری و راهکارهای تحقق آن پرداخته‌ایم:
 

منظور از سلامت اداری چیست؟ 

در ادبیات حقوق اداری، سلامت اداری وضعیتی است که در آن، فساد اداری در عملکرد یک سازمان دولتی، به میزان قابل قبولی کاهش یافته باشد. بانک جهانی و سازمان‌های بین‌المللی، نظیر سازمان غیردولتی شفافیت بین‌المللی، فساد اداری را «سوء استفاده از مناصب دولتی در جهت کسب منافع شخصی» تعریف می‌کنند. با این حال، در متون قانونی، اعم از داخلی و بین‌المللی، تعریف دقیقی از فساد اداری صورت نگرفته است؛ «کنوانسیون مبارزه با فساد» به بیان مصادیقی از فساد اداری، نظیر ارتشا و اختلاس بسنده کرده و در قوانین داخلی، به موجب بند الف ماده یک قانون «ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد» مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال 1390، فساد اداری به کسب منفعت با نقض قوانین یا از طریق ایراد ضرر به منافع عمومی تعریف شده است. با این حساب به نظر می‌رسد فساد اداری را می‌توان به اعمال خلاف قانونی که سازمان‌ها را از هدف اصلی خود خارج و در خدمت منافع شخصی افراد قرار می‌دهد، تعریف کرد.

برای تحقق سلامت اداری نیازمند تصویب چه قوانینی هستیم؟

تدوین سیاست حقوقی در مبارزه با فساد اداری نیازمند بررسی ریشه‌های فساد اداری در سازمان‌های دولتی است. بخش عمده‌ای از دلایل بروز فساد اداری را باید در ساختار ناسالم سازمان‌های اداری جست‌وجو کرد. عواملی نظیر مداخله غیرضروری دولت در امور اقتصادی، نبود شفافیت در امور اداری، ضعف در جذب نیروهای انسانی کارآمد، کافی نبودن حقوق و مزایای کارکنان دولتی را می‌توان زمینه‌ساز بروز فساد در بروکراسی اداری تلقی کرد. البته در قوانین فعلی، ظرفیت‌سازی مناسبی برای رفع این نقاط ضعف صورت گرفته و برخی از الزامات «سیاست‌های کلی نظام اداری» از قبیل شایسته‌سالاری (بند 4)، توسعه نظام اداری الکترونیک (بند 15)، شفاف‌سازی (بند 18)، با این رویکرد تدوین شده است. از سوی دیگرتکالیفی نیز در قانون «ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد» مقرر شده است. برای نمونه، ماده 3 این قانون، ادارات دولتی را مکلف کرده است تا مراحل اخذ مجوزها و متن قرارداد‌های اداری را در معرض دید عموم قرار دهند. بخش دیگری از دلایل بروز فساد اداری، به ضعف نظارت بر سازمان‌های دولتی باز می‌گردد که کارآمد‌سازی این رویکرد، می‌تواند هم در پیشگیری از فساد اداری و هم در جبران ضررهای مالی و معنوی واردشده موثر باشد.

نظارت بر ادارات دولتی برای تحقق سلامت اداری از سوی چه ارگان یا نهادی صورت می‌پذیرد؟

در پاسخ به این سوال شما باید اذعان کرد که در نظام حقوقی ما، سازمان‌های نظارتی گوناگون و البته شیوه‌های نظارتی متفاوتی برای این منظور پیش‌بینی شده است که می‌توان آنها را به نظارت‌های درون‌سازمانی و برون سازمانی تقسیم کرد. منظور از نظارت درونسازمانی، نظارتی است که مرجع نظارت‌کننده بخشی از سازمان موضوع نظارت محسوب می‌شود. این نوع نظارت را نیز می‌توان به نظارت سلسله مراتبی و نظارت از طریق مراجع شبه‌قضایی تقسیم کرد. در نظارت سلسله مراتبی، قانون‌گذار اختیار نظارت را به مقامات مافوق اداری واگذار می‌کند؛ برای نمونه، مواد 91 و 92 «قانون مدیریت خدمات کشوری» مدیران بلافصل کارکنان اداری را مسئول نظارت بر آنان تلقی و ضمن ممنوعیت اخذ هرگونه رشوه، مدیران ارشد اداری را مکلف کرده است تا از طریق اعزام بازرسان اداری از سلامت اداری اطمینان حاصل و در صورت گزارش بازرسان مبنی بر اخذ رشوه، کارمند دولتی را به مجازات‌های اداری محکوم کنند. نوع دیگری از نظارتِ درون سازمانی، نظارت شبه‌قضایی است. در قوانین فعلی، این نوع نظارت بیشتر از سوی «هیات‌های رسیدگی به تخلفات اداری» صورت می‌گیرد. تبصره 3 ماده 9 «قانون‌ رسیدگی‌ به‌ تخلفات‌ اداری» تاکید می‌کند که این هیات‌ها، نماینده‌ دولت‌ در هر یک‌ از دستگاه‌های مشمول‌ این‌ قانون‌ هستند. بنابراین، نظارت این هیات‌ها را نمی‌توان یک نظارت برون سازمانی تلقی کرد. در ماده 8 این قانون، بسیاری از آنچه آن را به عنوان فساد اداری می‌شناسیم، از قبیل اخاذی (بند 5)، اختلاس (بند 6)، افشای اسناد محرمانه (بند 11)، ارایه گواهی خلاف واقع (بند 16) و اخذ رشوه (بند 17) به عنوان تخلف اداری تلقی شده و رسیدگی به آن‌ها در صلاحیت این هیات‌ها قرار گرفته است. 
 
علاوه بر نظارت درون‌سازمانی، نهادهای نظارتی مستقل نیز بر سالم‌سازی محیط اداری نظارت دارند. این سازمان‌ها دارای روش‌های نظارتی مختلفی هستند. همچنین در سال 1387، با درخواست ریاست محترم سازمان بازرسی کل کشور و تجویز آن از سوی مقام معظم رهبری و برای اشتراک مساعی، همکاری و جلوگیری از موازی کاری دستگاه‌های نظارتی، شورای دستگاه‌های نظارتی کشور تشکیل شده که یکی از اهداف این شورا همکاری مراجع نظارتی در مبارزه موثر با فساد است. افزون بر آن، سازمان بازرسی کل کشور و همچنین مراجع قضایی را می‌توان از عمده مراجع برون‌سازمانی نظارت بر دستگاه‌های اداری تلقی کرد.

به نظر شما به عنوان یک حقوقدان، وضع سلامت اداری در ایران در مقایسه با سایر کشورها چگونه است؟ 

لازم به ذکر است که مقایسه وضع فساد اداری در ایران و سایر کشورها نیازمند داشتن اطلاعات آماری از میزان فساد، برنامه‌های در حال اجرا برای پیشگیری و فسادهای کشف شده است؛ این درحالی است که تا کنون سازمان‌های داخلی گزارشی از میزان فساد اداری در ایران منتشر نکرده‌اند. اما برخی از نهادهای بین‌المللی، نظیر سازمان غیر دولتی شفافیت بین‌المللی، گزارش‌های سالیانه‌ای از رتبه کشورها در مبارزه با فساد ارایه می‌دهند که در گزارش سال 2012 این سازمان، در بین 178 کشور، دانمارک، فنلاند و نیوزلند به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم سلامت اداری و کشورهای سومالی، کره شمالی و افغانستان نیز به ترتیب رتبه‌های 176 تا 178 را کسب کرده‌اند. به موجب این گزارش، کشور ایران رتبه 138 را احراز کرده است. البته باید گفت صرف نظر از اینکه نوع تحصیل اطلاعات در این رتبه‌بندی چندان قابل اطمینان نیست؛ به نظر نمی‌رسد که این آمایش قادر به ترسیم دقیق ابعاد فساد در ایران باشد. مهم‌ترین ایراد وارد به این رتبه‌بندی، شیوه سنجش فساد در کشورهای مختلف است. این سازمان در تحلیل‌های خود، از شیوه تحصیل اطلاعات از طریق نظرسنجی از فعالان اقتصادی و سیاسی استفاده می‌کند که به نظر می‌رسد، نمی‌توان به اطلاعات حاصل از آن به عنوان یک معیار دقیق سنجش فساد استناد کرد. برای نمونه در گزارش 2012 این سازمان، سنجش میزان فساد در ایران، تنها با بهره‌گیری از نظر سنجی از شش مرجع صورت گرفته است. 

دلیل اصلی تخلف یک کارمند در اداره یا سازمان خود چیست؟ آیا کم بودن حقوق کارکنان می‌تواند دلیل بر بروز تخلف در اداره شود؟

در توضیح این سوال باید بیان کنم که تخلفات اداری دارای مصادیق مختلفی هستند که برخی از مصادیق آن را نمی‌توان فساد اداری، به معنی دقیق کلمه تلقی کرد. در آن بخش از تخلفات اداری که متضمن فساد اداری نیز ارزیابی می‌شود، ممکن است کارکنان اداری به دلایل مختلفی مرتکب تخلف شوند که یکی از این دلایل، سطح پایین حقوق و مزایای کارکنان دولتی است. علاوه بر آن، میزان فساد اداری می‌تواند با متغیرهایی نظیر تعهدات اخلاقی کارکنان دولتی، سطح اخلاق عمومی، میزان گسترش فساد در جامعه، میزان واکنش عمومی در برابر فساد در ارتباط باشد.

به نظر شما اگر کارمندان دولت از نظر حقوق و مزایای دیگر تامین شوند، شاهد بروز تخلف در ادارات نخواهیم بود؟ 

هرچند در بسیاری از موارد، به ویژه از نظر کمی، پرداخت حقوق مکفی می‌تواند زمینه گرایش به انواع فساد‌های اداری را کاهش دهد،برخی از عوامل مهم بروز فساد اداری، به ویژه از نظر کیفی، عوامل ساختاری است و تا زمانی که در این زمینه‌ها به سمت نظام سالم اداری حرکت نکنیم، امکان وقوع فساد اداری افزایش پیدا می‌کند. در واقع، علاوه بر اینکه نیازها می‌توانند منشا حرکت انسان به وادی فساد باشند، زیاده‌خواهی گروهی از افراد نیز می‌تواند موجب تحقق آن شود. در قوانین داخلی الزام‌های مناسبی برای تحقق نظام سالم اداری مقرر شده است که نیازمند اجرای مناسب و قاطع مسئولان اجرایی است و امیدواریم با در پیش گرفتن رویکرد‌های مد نظر قانون، شاهد نظام اداری شایسته سالار، دانش‌بنیان و اخلاقی باشیم.

مطالب مرتبط

رسانه‌ها نقش مؤثری در اطلاع‌رسانی جرایم رایانه‌ای دارند

نام نویسنده
رسانه‌ها نقش مؤثری در اطلاع‌رسانی جرایم رایانه‌ای دارند

خبرگزاری فارس: عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی گفت: پیشگیری و آگاهی فرزندان و خانواده‌ها از جرایم رایانه‌ای دارای اهمیت بسیار است و رسانه‌ها و مطبوعات نقش مؤثری در این اطلاع‌رسانی ایفاء می‌کنند.

ادامه مطلب ...

یک نرم‌افزار جدید جای فیلترینگ را می‌گیرد

نام نویسنده
یک نرم‌افزار جدید جای فیلترینگ را می‌گیرد

فرمانده نیروی انتظامی گفت: کنترل هوشمند شبکه‌های اجتماعی نسبت به فیلترینگ آنها بهتر است.

ادامه مطلب ...

چگونه در فضای تولید و تبادل اطلاعات از وقوع جرم جلوگیری کنیم؟

نام نویسنده
چگونه در فضای تولید و تبادل اطلاعات از وقوع جرم جلوگیری کنیم؟

با پیشرفت روزافزون تکنولوژی، حوزه وقوع جرایم نیز متنوع‌تر و گسترده‌تر می‌شود، توصیه کارشناسان برای کاهش خطرات و گرفتار شدن در دام مجرمان حرفه‌ای، پیشگیری پیش از وقوع جرم است.

ادامه مطلب ...

بر اساس بند جدید قانون جرایم رایانه‌ای، لینک به فیس‌بوک و سایت‌های فیلتر شده ممنوع شد

نام نویسنده
بر اساس بند جدید قانون جرایم رایانه‌ای، لینک به فیس‌بوک و سایت‌های فیلتر شده ممنوع شد

بر اساس بند جدید قانون جرایم رایانه‌ای تبلیغ سایت‌های فیلتر‌شده مانند فیس‌بوک در پایگاه‌های اینترنتی جرم اعلام شده است.

ادامه مطلب ...

بسته حقوقی برای قربانیان سوءاستفاده های رایانه ای و اینترنتی

نام نویسنده
بسته حقوقی برای قربانیان سوءاستفاده های رایانه ای و اینترنتی

بسته حقوقی برای قربانیان سوءاستفاده های رایانه ای و اینترنتی

ادامه مطلب ...

عضویت در شبکه‌های اجتماعی جرم محسوب نمی‌شود

نام نویسنده
عضویت در شبکه‌های اجتماعی جرم محسوب نمی‌شود

عضو کمیسیون حقوقی قضایی گفت: صرف عضویت در شبکه‌های اجتماعی جرم محسوب نمی‌شود و به نوع فعالیت شبکه و فرد وابسته است.

ادامه مطلب ...

دستگیری فروشنده فیلتر شکن در اینترنت-فروش نرم افزارهای غیرقانونی جرم است

نام نویسنده
دستگیری فروشنده فیلتر شکن در اینترنت-فروش نرم افزارهای غیرقانونی جرم است

پسر جوانی که با راه اندازی فروشگاه اینترنتی اقدام به فروش فیلترشکن کرده بود با تلاش ماموران پلیس فتا قزوین شناسایی و دستگیر شد.

ادامه مطلب ...

در گفت و گو با کارشناسان حقوقی بررسی شد؛ حدود و ثغور قانونی فیلترینگ

نام نویسنده
در گفت و گو با کارشناسان حقوقی بررسی شد؛ حدود و ثغور قانونی فیلترینگ

بند «ج» ماده 25 قانون جرایم رایانه ای، انتشار فیلترشکن ها و آموزش روش‌های عبور از سامانه های فیلترینگ را جرم می خواند، روشی که این روزها برخی برای استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی به آن متوسل شده اند.

ادامه مطلب ...

هفت روش کلاهبرداری اینترنتی در ایران

نام نویسنده
هفت روش کلاهبرداری اینترنتی در ایران

هر چند وقت یک​بار گروهی از کلاهبرداران در دنیای مجازی روشی را برای پرکردن جیب‌هایشان ابداع می‌کنند. این در حالی است که اگر کاربران به طور مرتب اطلاعات خود را از منابع تائید شده را به روز کنند، می‌توانند مجرمان دنیای مجازی را در اجرای نقشه‌های خود ناکام بگذارند.

ادامه مطلب ...

جرایم سایبری پس از پیدایش اینترنت

نام نویسنده
جرایم سایبری پس از پیدایش اینترنت

میتوان 3 شاخصه اصلی برای جرایم سایبری برشمرد که عبارتند از: رایانه و ابزارهای الکترونیک به مثابه یک ابزار، رایانه و ابزارهای الکترونیک به مثابه قربانی، رایانه و ابزارهای الکترونیک به مثابه دستگاه ذخیره.

ادامه مطلب ...
مشاهده کلیه مطالب مرتبط
0 دیدگاه

دیدگاه خودتان را ارسال کنید

20 - یک =