جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09122028227 در تماس باشید.

شرایط تخفیف و تبدیل مجازات

دادگاه می‌تواند تحت شرایطی مجازات‌های بازدارنده یا تعزیری را تخفیف داده یا تبدیل به نوع دیگری کند تا اعمال مجازات به حال مجرم مناسبتر باشد.

برای مثال شخصی با انگیزه شرافتمندانه یا نیت رفع گرسنگی کودک بی‌سرپرستی مرتکب سرقت مواد غذایی می‌شود.

در این حالت دادگاه می‌تواند به جای حبس یا شلاق، مجازات او را به جزای نقدی تبدیل کند یا مدت حبس او را کاهش دهد.

جهاتی که به دادگاه اجازه می‌دهد تا از این حق خود برای تخفیف یا تبدیل مجازات استفاده کند، عبارت از مواردی از قبیل گذشت شاکی یا مدعی خصوصی در جرایم غیر قابل گذشت مثل سرقت، کلاهبرداری؛ اظهارات و راهنمایی‌های متهم برای شناخت شرکا و معاونین جرم یا کشف اشیایی که از جرم تحصیل شده است و وجود اوضاع و احوال خاصی که متهم تحت تاثیر آنها مرتکب جرم شده باشد، مانند رفتار و گفتار تحریک‌آمیز طرف مقابل یا وجود انگیزه شرافتمندانه در ارتکاب جرم است.

از دیگر جهاتی که به دادگاه اجازه می‌دهد تا از این حق خود برای تخفیف یا تبدیل مجازات استفاده کند، می‌توان به وضع خاص متهم یا سابقه او در جامعه؛ اعتراف متهم به ارتکاب جرم قبل از تعقیب در مراجع قضایی یا اقرار او در مرحله تحقیق که در کشف جرم موثر باشد و اقدام یا کوشش متهم با هدف تخفیف اثرات جرم و جبران زیادی ناشی از آن اشاره کرد.

توهین به اشخاص عادی از قبیل فحاشی و به کار بردن واژه‌های رکیک، اذیت و آزار زن حامله که منجر به سقط جنین شود، امتناع از سپردن طفل به اشخاصی که قانوناً حق مطالبه او را دارند، ترک انفاق، افشای سر، تهدید و اکراه، کشتن حیوان حلال گوشت متعلق به دیگری بدون ضرورت، تلف کردن یا سوزاندن اسناد یا اوراق تجاری یا غیرتجاری غیردولتی، تخریب نخلستان یا تاکستان یا باغ میوه دیگری، قطع درخت خرمای دیگری بدون مجوز، تصرف عدوانی، تصرف ملک دیگری با قهر و غلبه، ورود به عنف به منزل یا مسکن دیگری، افترا، توهین، هتک حرمت و نشر اکاذیب از جمله جرایم قابل گذشت محسوب می‌شوند.

در جرایم غیر قابل گذشت، رضایت شاکی می‌تواند از مواردی باشد که دادگاه مجازات متهم را تخفیف دهد و اگر بعد از صدور حکم قطعی شاکی اعلام رضایت کند، دادگاه پس از درخواست محکوم، در مجازات مقرر تجدید نظر کرده و آن را کاهش می‌دهد. باید توجه داشت که در جرایم قابل گذشت، اگر چند نفر شاکی وجود داشته باشد، تعقیب با شکایت هر یک از آنان صورت می‌گیرد اما برای متوقف شدن تعقیب یا محاکمه یا اجرای حکم، باید تمام شاکیان رضایت دهند.

اگر شاکی فوت کند، این حق گذشت به ورثه او می‌رسد و چنانچه شاکی متوفی دارای چند وارث باشد، موقوف شدن تعقیب یا محاکمه یا اجرای حکم، موکول به اعلام رضایت همه آنهاست. همچنین باید توجه داشت که اگر بعد از اعلام رضایت، شاکی از رضایت خود منصرف شود، به آن ترتیب اثر داده نخواهد شد.