جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09127384352 در تماس باشید.

جهیزیه-چیست؟

تامین خواسته جهیزیه، بدین معناست که زوجه می تواند از دادگاه بخواهد تا جهیزیه متعلق به وی را توقیف کرده و از تصرف زوج، خارج کند تا زمانی که حکم قطعی استرداد جهیزیه، صادر شود.

نحوه انجام این درخواست، از طریق ثبت نمونه دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و با ارائه مدارک لازم همچون عقدنامه و سیاهه جهیزیه است.یکی از مشکلاتی که در رابطه با طرح دعوای استرداد جهیزیه وجود دارد، این است که از زمانی که دادخواست استرداد جهیزیه به دادگاه داده می شود تا زمانی که حکم قطعی صادر شده و برای صدور اجراییه اقدام می شود، یک فاصله زمانی اغلب طولانی باید سپری شود که در این فاصله زمانی، ممکن است شوهر جهیزیه را فروخته یا اینکه به نحو عمدی، اقدام به تخریب آن کند. در این صورت، این سوال، مطرح می شود که راه حل مقابله با این اقدامات شوهر، برای زن چیست؟ قانونگذار، به منظور حل این مشکل، نهادی را تحت عنوان تامین خواسته، پیش بینی کرده است که به موجب آن زوجه می تواند برای توقیف جهیزیه خود تا زمان تعیین تکلیف نهایی آن در دادگاه اقدام کند.

مطابق مقررات قانون مدنی، تامین نفقه زن در زندگی مشترک بر عهده شوهر بوده که تامین وسایل و لوازم مسکن مناسب شأن زن، بخشی از این تکلیف قانونی شوهر است. با این وجود، در عرف کشور ما، رسم بر آن است که در ابتدای زندگی مشترک، لوازم و وسایل منزل مشترک، توسط خانواده زوجه تهیه شده و تحت عنوان جهیزیه، به منزل مشترک برده می شود.اما در برخی موارد، روال زندگی مشترک، آنطور که زوجین انتظار داشتند پیش نرفته و اختلافاتی میان آنها بروز می کند.

در این وضعیت، یکی از اموری که زنان، اقدام به انجام آن می کنند، استرداد جهیزیه است. البته از آنجایی که به طور معمول، مردان از استرداد جهیزیه به روش مسالمت آمیز خودداری می کنند، در این وضعیت، زنانی که خواهان پس گرفتن جهیزیه خود هستند چاره ای ندارند جز آن که برای استرداد آن، به مراجع قضایی مراجعه و اقدام به طرح دعوای استرداد جهیزیه کنند. در این میان، یکی از مشکلاتی که در رابطه با طرح دعوای استرداد جهیزیه وجود دارد، این است که از زمانی که دادخواست استرداد جهیزیه به دادگاه داده می شود تا زمانی که حکم قطعی صادر شده و برای صدور اجراییه، اقدام یود، یک فاصله زمانی اغلب طولانی باید سپری شود.

در این فاصله زمانی، ممکن است شوهر، جهیزیه را فروخته یا اینکه به نحو عمدی، اقدام به تخریب آن کند. در این صورت، این پرسش مطرح می شود که راه حل مقابله با این اقدامات شوهر برای زن چیست؟در پاسخ باید گفت قانونگذار در مواد 108 تا 129 قانون آیین دادرسی مدنی، امکان حفظ جهیزیه، از فاصله تقدیم دادخواست تا صدور حکم را برای زوجه پیش بینی کرده است که این امر از طریق درخواست تامین خواسته جهیزیه، مطابق مقررات نحوه تامین خواسته و با ارائه نمونه دادخواست مربوطه، قابل انجام است.تامین خواسته جهیزیه، بدین معناست بوده که زوجه می تواند قبل از اقامه دعوای استرداد جهیزیه یا همزمان با اقامه این دعوا یا پس از طرح دعوا و در جریان رسیدگی، از دادگاه بخواهد تا جهیزیه متعلق به وی را توقیف کرده و از تصرف زوج، خارج کند تا زمانی که حکم قطعی، صادر شده و تکلیف جهیزیه، مشخص شود.

 نحوه و مراحل انجام تامین خواسته جهیزیه

چنانچه زوجه قصد داشته باشد تا جهت جلوگیری از تخریب جهیزیه یا فروش آن توسط زوج، علاوه بر درخواست استرداد جهیزیه، درخواست تامین خواسته جهیزیه را نیز به موجب نمونه دادخواست آن، به دادگاه تقدیم کند، لازم است تا این درخواست، مطابق مقررات نحوه انجام تامین خواسته، ارائه شده و مراحل قانونی مربوطه را طی کند.مطابق مقررات نحوه تامین خواسته جهیزیه، زوجه در سه حالت می تواند درخواست تامین خواسته جهیزیه خود را به دادگاه ارائه کند: پیش از تقدیم دادخواست استرداد جهیزیه، همزمان با دادخواست و پس از ارائه دادخواست استرداد.چنانچه درخواست تامین خواسته جهیزیه پیش از دادخواست استرداد جهیزیه به دادگاه داده شود، لازم است تا یک دادخواست مستقل که مطابق نمونه دادخواست مربوطه، تهیه و تنظیم شده، به دادگاه داده شود.

درخواست تامین خواسته جهیزیه، همزمان با دعوای استرداد، مستلزم دادخواست جداگانه نبوده و در همان دادخواست استرداد جهیزیه قید می شود. درخواست تامین خواسته، پس از دادخواست دعوای اصلی استرداد جهیزیه نیز مطابق رویه فعلی دادگاه ها، مستلزم تقدیم دادخواست جداگانه است.به هر حال، چنانچه درخواست تامین خواسته جهیزیه، مستلزم تقدیم یک دادخواست مستقل باشد، تنظیم و ثبت این دادخواست، مطابق نمونه دادخواست صدور تامین خواسته، باید از طریق یکی از دفاتر خدامت قضایی، صورت گرفته و سپس دادخواست، برای مرجع صلاحیت دار ارسال شود.پس از ثبت و ارجاع دادخواست به مرجع صلاحیت دار، مدیر دفتر، فورا پرونده را به نظر قاضی شعبه می رساند.در صورت فراهم بودن شرایط، قرار تامین خواسته، صادر شده و به طرف مقابل یعنی شوهر ابلاغ می شود.

در رابطه با صدور، اجرا و و ابلاغ قرار تامین خواسته، دو نکته باید مورد توجه قرار گیرد: نخست آن که اجرای قرار تامین خواسته، منوط به آن است که زوجه، مبلغ معینی تحت عنوان خسارت احتمالی را به صندوق دادگستری واریز کند که این مبلغ توسط دادگاه تعیین می شود. دوم آن که، اگر دادگاه تشخیص دهد که ابلاغ قرار به شوهر، موجب تضییع و از بین رفتن جهیزیه می شود، قرار تامین خواسته جهیزیه، ابتدا اجرا شده و سپس به شوهر، ابلاغ می شود.در هر حال، پس از صدور و ابلاغ قرار، زوجه می تواند با حضور مامور اجرای احکام در محل نگهداری جهیزیه، جهیزیه خود را از محل زندگی مشترک خارج کند که البته این جهیزیه، تا تعیین تکلیف نهایی آن و صدور رای قطعی، در نزد شخص ثالثی، تحت عنوان امین، نگهداری می شود.لازم به ذکر است که مطابق مقررات نحوه تامین خواسته جهیزیه، چنانچه، دادخواست تامین خواسته، پیش از دادخواست استرداد جهیزیه، به دادگاه داده شود، ضروری است تا ظرف 10 روز از صدور قرار تامین خواسته، دادخواست استرداد جهیزیه، به دادگاه ارسال شود؛ چرا که در غیر این صورت، از تامین، رفع اثر خواهد شد.

 مدارک لازم برای تامین خواسته جهیزیه

یکی از نکات مهم در رابطه با تقدیم هر دادخواستی به دادگاه، ارائه ضمایم دادخواست و مدارک اثبات کننده ادعای خواهان است چرا که در صورتی که خواسته، مستند به دلایل کافی نباشد، دادخواست با قرار دادگاه رد خواهد شد.دادخواست تامین خواسته جهیزیه نیز از این قاعده، مستثنی نبوده و لازم است تا در هنگام ارائه دادخواست به دادگاه، مدارک لازم نیز ضمیمه دادخواست شده و در نمونه دادخواست قید شود. مدارک لازم برای تامین خواسته جهیزیه، شامل موارد زیر است: کارت ملی و شناسنامه زوجه؛ عقدنامه یا همان قباله ازدواج؛ سیاهه جهیزیه (لیستی که در آن، اقلام جهیزیه، قید شده و به امضای زوج رسیده است)؛ استشهادیه، در صورتی که زوجه سیاهه جهیزیه نداشته و قصد داشته باشد تا ادعای خود را با شهادت شهود، اثبات کند و نیز فاکتور خرید اقلام جهیزیه.علاوه بر ارائه مدارک لازم، مطابق مقررات نحوه تامین خواسته جهیزیه، برای پذیرش این دادخواست، لازم است تا اولا هزینه های مربوطه واریز شده و ثانیا، دادخواست تامین خواسته جهیزیه، مطابق نمونه دادخواست آن، تنظیم شود.

 هزینه و مبلغ تامین خواسته جهیزیه

ثبت دادخواست، در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و سپس رسیدگی به آن در دادگستری، مستلزم پرداخت هزینه های مربوطه تحت عنوان هزینه های دادرسی است.. به منظور ثبت دادخواست تامین خواسته جهیزیه نیز خواهان (زوجه) باید هزینه مربوطه را واریز کند. لذا، این پرسش، قابل طرح است که هزینه و مبلغ تامین خواسته جهیزیه، چه میزانی است؟ که در پاسخ باید گفت، مطابق بخشنامه هزینه دادرسی و تعرفه های خدمات قضایی در سال 1401، هزینه دادرسی تامین خواسته، در حدود 180 هزار تومان است.نکته ای که باید مورد توجه قرار گیرد، این مساله است که مطابق مقررات نحوه تامین خواسته جهیزیه، هزینه و مبلغ تامین خواسته جهیزیه، مجزا از هزینه دادرسی دعوای استرداد جهیزیه بوده که تا 20 میلیون تومان، 2.5 درصد و بیش از 20 میلیون تومان، 3.5 درصد خواسته خواهد بود.