جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09121327108 در تماس باشید.

الگوی-ساختمان-سازی-برای-دادسراها،-دادگاهها-و-دیوان-عالی-کشور

نوشته حمید فروحی – وکیل دادگستری

الگوی ساختمان سازی برای دادگاه ها و دادسراها و دیوانعالی کشور قطعاً و حتماً باید «کاخ دادگستری » تهران باشد . در اینجا ضروری است که بازگو نمائیم که زمانی که ساختمان های عظیم و باشکوه دولتی دراین قسمت از تهران ساخته شد ، جمعیت تهران به پانصد هزار نفر هم نمی رسید . با افزایش جمعیت و گسترش بی رویه ی تهران یکی از آشفتگی های عظیم به وجود آمده نصیب قوه ی قضائیه گردید . تعداد دعاوی به سرعت افزایش یافت و طبق آمار منتشر شده هم اینک حدود نه میلیون !  دعاوی در سراسر ایران وجود دارد که قسمت اعظم آن در تهران مفتوح و مطروح است و چون بعد از انقلاب همه توقع رسیدگی منصفانه و در عین حال عادلانه و سریع دعاوی مطروحه در دادگستری را داشتند ،  قوانین دادگستری در همه ی ابعاد دچار دگرگونی و بازبینی و بازنویسی مجدد در مجدد گردید .

از طرف دیگر چون کلاً تشکیلات دادگستری قادر به جوابگویی نیازهای مردم نبود ، قوه قضائیه مجبور گردید در مناطق مختلف تهران ، مجتمع های قضایی ایجاد نماید و به همان نسبت انبوهی از قضات خود را که برای  دادرسی تربیت نموده بود ، لزوماً به عنوان رئیس و معاون تشکیلات مستقل برای آنها منصوب نماید و به هزینه ها و مخارج خود بیفزاید . بدیهی است اکثر ساختمان هایی که به علت ضرورت و رفع احتیاج به دادگستری الحاق گردیدند با نیازهای قوه ی قضائیه تطبیق نمی نماید . در حالی که دادگاه ها و دادسراها و دیوانعالی کشور به ساختمان های ویژه ( همانند بیمارستان برای بیمارها ) نیازمند هستند و باید با نظر وکلا و قضات و دانشمندان علم حقوق و بر اساس قوانین دادرسی ثابت تهیه و ساخته  شوند.

در دادگاه ها ( با توجه به آئین های دادرسی حقوقی و کیفری ) باید حدود و وسعت دادگاه ها و دادسراها و جای نشستن و ورود و خروج و محل مشورت و استراحت قضات ، محل استقرار دادستان و بازپرس و دادیار و منشی ها  و محل استقرار پرچم رسمی کشور و محل نشستن متهم و پلیس مراقب و محل نشستن دادخواهان ، خواندگان ، مدعیان و متهمان و وکلای مدافع و خانواده ها و وابستگان دعاوی و محل تماشاچی ها ، همه و همه معلوم و مشخص شود و حتی راهروها و اطاق های انتظار دادگاه ها باید طوری طراحی شوند که مراجعه کنندگان صندلی کافی برای نشستن داشته باشند . در درون دادگاه ها باید به اندازه کافی بوفه و کافه تریا هم برای نوشیدن چای و سایر نوشیدنی ها و هم برای صحبت و تبادل نظر وجود داشته باشد تا مردم در یک محیط آرام و بدون دغدغه به صحبت پرداخته و از التهاب و اضطراب خود جلوگیری کنند .

در دادگاه های دادگستری باید محل دریافت اوراق قضایی از هر نوع و از هر قبیل مانند اوراق دادخواست و استشهادیه برای دریافت انحصار وراثت و برگ های مخصوص برای دادخواهی در دیوانعالی کشور به اندازه ی کافی وجود داشته باشد تا مردم به سهولت نسبت به فراهم کردن آنها اقدام کنند . در دادگاه های دادگستری همچنین باید از رنگ هایی استفاده نمود که التهاب و عصبیت مردم را تشدید نکند و خدمات لازمه مانند تهیه فتوکپی از اسناد و مدارک و محل فروش تمبر و اطاق مخصوص برابر کردن فتوکپی با اصل باید سهل و آسان در دسترس مردم باشد ، زیرا در بعضی از اوقات و در بعضی از دادرسی ها رفع اختلاف یا دریافت حکم عادلانه به لحظه ها و ثانیه ها بستگی پیدا می کند ، در دادگستری باید مردم معتدل المزاج و خوش چهره و خوش لباس را به عنوان کارمند انتخاب نمود تا با مردم به مهربانی رفتار نموده و مشکلات آنها را در اسرع وقت و بدون توقع و بدون دریافت رشوه برطرف نمایند . رفتار و کردار  و گفتار پلیس و ماموران مراقب و کارمندان دادگستری از هر جهت باید به طور دائمی توسط بازرسان، حتی با نصب دوربین های مخفی و مخصوص، مورد کنترل و مراقبت  همیشگی قرار داده شود و مامور خاطی باید فوراً از دوایر قضایی اخراج و به فراخور اعمال خلاف قانون مجازات شود .

به متهمان باید در دادگاه ( مخصوصاً جنایی ) لباسی پوشانید که همه ی مردم می پوشند که حیثیت انسانی او را مخدوش ننماید . در درون دادگاه ها باید از نمادهایی مانند شمشیر و خنجر استفاده نکرد تا مردم با دیدن آنها دچار اضطراب و ترس نشوند . بر عکس در درون دادگاه ها باید از نمادها و مجسمه هایی استفاده شود که نمایانگر نجات و آسایش و آرامش باشند زیرا مردمی که به دادگستری مراجعه می کنند به اندازه ی کافی در بیرون دادگاه ها و در جامعه با ناراحتی و بد بیاری و خشونت روبرو بوده اند .

دستشویی دادگاه ها باید متعدد و تمیز بوده ایضاً دارای رخت آویز و جای کافی برای گذاشتن اسناد و مدارک و کیف مراجعه کنندگان داشته باشد . در کاخ فعلی دادگستری ( دیوانعالی کشور فعلی ) یک قسمت از این امور رعایت شده است ، زیرا این کاخ عظیم و زیبا که در زمان پهلوی اول ساخته شد ،  به همین منظور بر پا ساختند ، ولی ساختمان های دیگر دادگستری جوابگوی نیازها نیست و برای امور قضایی ساخته نشده اند و نظری به مجتمع های قضایی فعلی ( که یا اجاره ای اند و یا از طرف قوه ی قضائیه خریداری شده اند ) و شلوغی و ازدحام و سر در گمی  مردم این موضوع را ثابت می کند .......

کاخ دادگستری تهران که یکی از با شکوهترین ساختمان های تهران و دارای نقش برجسته های بسیار زیبای ( نبرد شیر و مار – یا نبرد قدرت پاکی با نیروی ابلیسی ) و ( قدرت قانون ) و ( نمادهایی از دادگستری به حکایت تاریخ و ادبیات ایران ) –   می باشد . می توان آن را به نوعی سبک کلاسیک نوع ایرانی دانست . این ساختمان را می توان الگوی مناسبی برای ساخت تمامی دادسراها و دادگاه های سراسر کشور قرار داد.

( بر گرفته از کتاب فکر آفرینی در احیای تهران تاریخی – پیوند تاریخ و فرهنگ با معماری و مجسمه سازی – نشر آذرخش -  1390 – چاپ اول فصل سوم – صفحه های 182 و 183 )