جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09123574655 در تماس باشید.

شماره 31118 19/6/49
سازمان برنامه
فرماتن همایونی دائر به اجرای آئین نامه عمران شهری در برنامه عمران چهارم کشور و قانون مزبور که به تصویب کمیسیونهای مربوط مجلسین سنا و شورای ملی رسیده است ذیلاً ابلاغ میگردد .
با تأییدات خداوند متعال ما
محمدرضا پهلوی آرایامهر شاهنشاه ایران
محل صحه مبارک همایونی
نظر به اصل بیست و هفتم متمم قانون اساسی مقرر می داریم
ماده اول – آئین نامه عمران شهری دربرنامه عمرانی چهارم کشور که به تصویب کمیسیونهای مربوط مجلسین سنا و شورای ملی رسیده و پیوست این دستخط به موقع اجرا گذاشته شود .
ماده دوم – هیئت دولت مأمور اجرای این قانون هستند .
به تاریخ یازدهم شهریورماه 1349شمسی
شماره 4 – 150 مورخ 17/6/1349 دفتر مخصوص شاهنشاهی

فصل اول
کلیات
ماده 1- براساس ماده 18 قانون عمرانی چهارم کشور 27 اسفندماه 1346 . بند 4 از فصل سیزدهم اصول و هدفهای برنامه عمرانی چهارم کشور مصوب کمیسیونهای برنامه مجلسین اعطای وام و کمکهای فنی و غیر فنی بشهرداریها بموجب مقررات این آئین نامه خواهند بود.
تبصره –منظور از کلمه(شهر ) در این آئین نامه محلی است که دارای شهرداری باشد .
ماده 2- موسسات وابسته به شهرداریها و موسسات عمومی عام المنفعه ای که طبق قوانین کشور تشکیل گردیده و عهده دار تأمین نیازمندیهای عمومی شهری میباشد میتوانند با شرایط مساوی نسبت به شهرداری هر محل از مقررات این آئین نامه استفاده نمایند .
ماده 3- برای ایجاد و توسعه برق شهرهائی که خارج از حوزه شرکتهای برق منطقه ای قرار داشته و توسط شهرداری اداره شوند از محل اعتبار بند (4) فصل پنجم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور با رعایت قوانین مربوط و مقررات این آئین نامه به اعطای وام و کمکهای بلاعوض مبادرت خواهد گردید .
ماده 4- کمک به ایجاد و توسعه تأسیسات تلفنهای شهری از محل اعتبار مقرر در فصل هفتم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور بر اساس مقررات مربوط خواهد بود .
فصل دوم
اعطای کمک بلاعوض
ماده 5- طرحهای عمران شهری که قسمتی از هزینه آنها بطور بلاعوض پرداخت میگردد بشرح زیر خواهد بود .
1- ایجاد یا توسعه تاسیسات اصلی آب مشروب شامل تهیه آب و قابل شرب کردن آن ، ساختمان مخازن ، خطوط آبرسانی شبکه اصلی توزیع و شیرهای برداشت عمومی تا میزان حداکثر شصت لیتر در شبانه روز برای هر نفر از سکنه شهر طبق آخرین سرشماری عمومی کشور
2- ایجاد یا توسعه تاسیسات برقی در شهرهائی که جزء حوزه شرکتهای برق منطقه ای نیستند شامل تهیه نیرو ایستگاههای تبدیل فشار و شبکه اصلی توزیع تا میزان حداکثر 100 وات برای هر نفر از سکنه طبق آخرین سرشماری عمومی کشور.
3- ایجاد توسعه تاسیسات فاضلاب و سیل بند به تناسب موقعیت هر شهر با تأیید سازمان برنامه .
4- سایر طرحهای عمرانی شهری که عملیات اجرائی آنها با استفاده از مقررات عمرانی شهری برنامه سوم عمرانی کشور تا تاریخ تصویب و ابلاغ این آئین نامه شروع گردیده است .
تبصره – در طرح ریزی این نوع عملیات عمرانی باید گسترش شهر و رشد جمعیت طی بیست سال آینده مورد توجه قرار گرفته تاسیسات اصلی به تناسب آن بنحوی که قابل توسعه باشد ایجاد گردد .
ماده 6- نسبت کمک بلاعوض به شهرداریها جهت اجرای طرحهای مذکور در ماده 5 بر اساس آخرین درجه بندی که در برنامه سوم از شهرداریها بعمل آمده به قرار زیر خواهد بود :
شهرهای درجه 1 سی درصد هزینه طرح
شهرهای درجه 2 پنجاه درصد هزینه طرح
شهرهای درجه 3 هفتاد درصد هزینه طرح
شهرهای درجه 4 هشتاد درصد هزینه طرح
تبصره 1- سازمان برنامه مکلف است با همکاری وزارت کشور جدول طبقه بندی شهرداریها را با توجه به وضع اقلیمی و جغرافیایی و مقتضیات محلی واحتیاجات و تسهیلات شهری و نسبت درآمد شهرداریها به جمعیت که به چهار دسته تقسیم میشوند تنظیم برای تصویب کمیسیونهای برنامه و کشور مجلسین تقدیم نماید .
تازمانی که جدول مذکور به تصویب نرسیده است درجه بندی فعلی ملاک عمل خواهد بود .
تبصره 2- تعیین درجه شهرداریهائی که نام آنها در جدول موجود ذکر نگردیده و همچنین محلهائی که در آینده دارای شهرداری میشوند بعهده هیئت عامل برنامه خواهد بود .
ماده 7- هزینه مربوط به بررسیهای فنی و تهیه نقشه و نظارت کلی در اجرای عملیات عمران شهری که از کمک بلاعوض استفاده مینمایند بطور رایگاناز طرف سازمان برنامه تامین و پرداخت میگردد لیکن سازمان برنامه می تواند تعیین نظار محلی طرحها و پرداخت تمام یا قسمتی از حقوق و مزایای نظار محلی را بعهده شهرداری های ذیر بط یادفاتر مهندسی شهرداریها در استانها و فرمانداریهای کل واگذار نماید .
ماده 8- هزینه مربوط به ایجاد خطوط آبرسانی آب مشروب شهر ها از محل آبگیری تا مرکز توزیع در موارد زیر بطور رایگان از طرف سازمان برنامه پرداخت خواهند شد .
1)در شهر هائیکه جمعیت آنها طبق آخدین سر شماری عمومی کشور تا 10 هزار نفر باشد ما زاد بر 5 کیلومتر.
2)در شهرهایی که جمعیت آنها طبق آخرین سر شماری عمومی کشور بیش از 10 هزار و کمتر از 50 هزار نفر باشد مازاد بر 10کیلو متر .3)در شهر هائیکه جمعیت آنها طبق آخرین سر شماری عمومی کشور بیش از 50 هزار نفر باشد مازاد بر 15 کیلو متر .
تبصره –در مواردیکه چند شهر واقع در یک حوزه از یک لوله آبرسانی استفاده می کنند جمعیت مجموع آنها ملاک محاسبه از لحاظ پرداخت رایگان هزینه لوله آبرسانی مذکور در این ماده قرار خواهند شد .
ماده 9-در مورد طرحهائیکه ار کمک بلا عوض استفاده مینمایند در صورتی که تمام یا قسمتی از طرحبه نتیجه نرسد و قابل بهره برداری نگردد هزینه آن قسمت که به نتیجه نرسیده است بحساب مطالعه و بررسی منظور و بصورت رایگان از طرف سازمان برنامه پرداخت خواهند شد و
ماده 10- سازمان برنامه میتواند تمام یا قسمتی از هزینه های مربوط به تهیه طرحهای جامع و هادی شهر آموزش کادکنان شهر داریها ایجاد تشکبلات برای بهره برداری از تاسیسات شهری مطالعات نربوط به اصلاح طرز اداره امور شهرداریها و تقویت کادر فنی دفاتر مهندسی شهرداریها در استانها و فرمانداریهای کل را برحسب مورد بطور رایکان از کل اعتبار فصل نهم قانون برنامه عمرانی چهارم کشور پرداخت نماید .
فصل سوم
اعطای وام
ماده 11- شهرداریها و مؤسسات وابسته به آنها و موسسات عمومی عام المنفعه که طبق قوانین کشور تشکیل گردیده و عهده دار تأمین نیازمندیهای عمومی شهری میباشند برای تأمین تمام یا قسمتی از هزینه عملیات و اقدامات زیر میتوانند با استفاده از تسهیلات مقرر در این آئین نامه وام دریافت نمایند .
1- تأمین بقیه هزینه اجراء طرحهائیکه قسمتی از هزینه آنها طبق ماده 5 این آئین نامه بطور بلاعوض پرداخت میگردد .
2- توسعه و تکمیل تاسیسات آب و فاضلاب و برق مازاد بر مقادیر مقرر در ماده 5 این آئین نامه .
3- اجرای طرحهای حفاظتی از قبیل سیل بند و سیل گیر و تاسیسات و وسائل آتش نشانی .
4- خیابان سازی و اسفالت .
5- نوسازی و تجدید بنای محله های قدیمی و غیر بهداشتی .
6- ایجاد پارکهای عمومی و فضای سبز
7- خرید ماشین آلات و وسائل مورد احتیاج خدمات شهری .
8- ایجاد و توسعه و تکمیل تاسیسات ورزشی از قبیل میادین و سالنها و استادیومها .
9- ایجاد سایرتاسیسات شهری که در هر شهر بنا به مقتضیات خاص مورد پیدا میکند .
ماده 12- دولت مکلف است به منظور تمرکز کلیه کمکهای مالی اعم از وام یا کمکهای بلاعوض اعطائی به شهرداریها و موسسات وابسته به آنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب به آنها ظرف سه ماه از تاریخ تصویب این آئین نامه لایحه تشکیل صندوق عمران شهری را که تشکیل آن ضمن فصل سیزدهم اصول و هدفهای برنامه عمرانی چهارم کشور مصوب کمیسیون برنامه مجلسین پیش بینی گردیده تهیه و به مجلسین تقدیم دارد .
ماده 13- بهره وامهای اعطائی به شهرداریهای درجه 1 و 2 دو درصد و در شهرهای درجه 3و4 یک درصد در سال از تاریخ پرداخت هر قسمت از وام و مدت استهلاک آن در مورد شهرهای درجه 1و2 حداکثر 15 سال و در شهرهای درجه 3و4 یک درصد از تاریخ پرداخت هر قسمت از وام و مدت استهلاک آن در مورد شهرهای درجه 1و2 حداکثر 15 سال و در شهرهای درجه 3و4 حداکثر 20 سال از تاریخ خاتمه عملیات اجرائی طرح و تحویل موقت و آغاز بهره برداری از آن به تشخیص وام دهنده خواهد بود .
ماده 14- اعطای وام به شهرداریها و مؤسسات مذکور در ماده 11 این آئین نامه به موجب قراردادهائی خواهد بود که بین طرفین وام دهنده و وام گیرنده منعقد میگردد و ضمن آن نحوه استرداد وام مشخص خواهد شد .
ماده 15- حداکثر وامی که به هر شهرداری پرداخت میگردد به میزانی خواهد بود که جمع اقساط و بهره آن در شهرداریهای درجه 1و2 از ده درصد و در شهرداریهای درجه 3و4 از بیست در صد درآمد کل سال قبل آن شهرداریها تجاوز نکند مگر در مواردیکه بنابه دلائل توجیهی و به تشخیص سازمان برنامه و وزارت کشور اقساط وام و بهره آنرا بتوان از محل درآمدهای حاصل از بهره برداری یا عوارض اختصاصی همان طرح تأمین نمود .
تبصره 1- وزارت کشور موظف است با همکاری سازمان برنامه شهرداریها را در برقراری ضوابط لازم در مورد کیفیت استفاده از وام و تأمین وجوه لازم برای باز پرداخت آن از محل درآمدهای بهره برداری و وصول عوارض اختصاصی راهنمائی کند .
تبصره 2- حداقل مبلغ درآمد سالیانه که بر اساس آن وام پرداخت خواهد شد همان مبلغی است که ملاک محاسبه درجه بندی هر شهرداری قرار گرفته است .
فصل چهارم
متفرقه
ماده 16- کلیه قراردادهائی که تا تاریخ تصویب این آئین نامه براساس آئین نامه عملیات عمران شهری برنامه سوم بین سازمان برنامه و شهرداریها منعقد و مبادله گردیده در صورتی که هنوز عملیات اجرائی آنها شروع نشده باشد با مقررات این آئین نامه تطبیق داده خواهد شده و در صورتیکه اجرا گردیده و یا عملیات اجرائی آنها شروع شده باشد نسبت وام و کمک بلاعوض آنها بر اساس مقررات این آئین نامه بحساب شهرداری منظور خواهد شد .
ماده 17- وجوهی که تا تاریخ تصویب این آئین نامه توسط شهرداری ها بابت سهم نقدی آنها در طرح هائیکه بر اساس مقررات برنامه سوم اجرا گردیده پرداخت شده است بابت اقساط وام آنها نسبت به همان طرح یا مجموع طرحائیکه برای آن شهر اجرا شده است منظور میگردد و درصورتیکه پرداخت های مذکور بیش از اقساطی باشد که سررسید آنها منقضی شده است مازاد مذکور بابت قسطهای آخر منظور واز تعداداقساط آنها کسر خواهد شد .
ماده 18- شهرداریهائیکه مجموع پرداختی آنها بابت سهم نقدی و اقساط وام تا تاریخ تصویب این آئین نامه کمتر از اقساط واهی باشد که سررسید آنها منقضی گردیده است بدهی معوقه آنها با احتساب بهره به اقساط آینده آنها اضافه میگردد .
ماده 19- در شهرهائیکه تأسیسات برق آنها به شرکتهای برق منطقه ای تحویل شده است در صورتیکه شهرداری بابت قرار دادهای مربوط به برق به سازمان برنامه بدهی داشته باشد معادل آن به حساب سرمایه دولت در شرکت برق منطقه ای منظور و شرداری از پرداخت آن معاف خواهد بود .
ماده 20- در مواردیکه مقتضیات و شرایط خاص در یک شهر از لحاظ مصالح ملی یا اقتصاد عمومی ایجاب نماید که طرحی در آن شهر به موقع اجرا در آید و شهرداری قادر به تأمین هزینه آن نباشد بنا به پیشنهاد وزارت کشور و سازمان برنامه و تصویب هیأت وزیران تمام یا قسمتی از هزینه طرح بطور رایگان از محل اعتبارات عمرانی کشور پرداخت خواهد شد .
ماده 21- در صورتیکه به علت وقوع حوادث غیرمترقبه از قبیل زلزله و سیل یا آتش سوزی طرحی که در یک شهر به موقع اجراء درآمده از بین برود بطوریکه غیر قابل بهره داری گردد از همان تاریخ اقساط وام شهرداری وصول نخواهد گردید و به حساب کمک بلاعوض منظور خواهد شد .
ماده 22- دولت میتواند با استفاده از مقررات ماده 16 قانون برنامه برای اداره کردن تأسیسات آب و فاضلاب شهرها و روستاها واقع دریک منطقه اقدام به ایجاد سازمانهایآب وفاضلاب منطقه ای بنمایدآئین نامه طرز تشکیل و اساسنامه این قبیل سازمانها و کیفیت واگذاری تاسیسات مربوط از طرف شهرداری به آنها و همچنین رابطه سازمان برنامه با سازمانهای مذکور از لحاظ اعطاء وام و کمک بلا عوض و تأمین سرمایه در گردش برای شروع عملیات آنها و کیفیت رابطه آنها با وزارتخانه مسئول به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید .
ماده 23- وجوهی که بابت جبران خسارت در اجراء طرحهای عمران شهری به موجب آراء کمیسیونهای حل اختلاف یادآوری یا دادگاه به پیمانکاران یا اشخاص پرداخت میگردد بحساب شهرداری منظور نخواهد شد . در صورتیکه به تشخیص سازمان برنامه و تأیید وزارت کشور مبنای پرداخت خسارت قصور شهرداری در اجراء تعهدات آن باشد مبلغ پرداختی جزء هزینه عملیات طرح منظور و به حساب شهرداری نیز محسوب خواهد گردید .
آئین نامه فوق مشتمل بر بیست و سه ماده و هفت تبصره به استناد قسمت اخیر ماده 18 قانون برنامه عمرانی چهارم کشور به ترتیب در جلسات 15و18و20و22و23 تیرماه 1349 به تصویب کمیسیونهای برنامه و کشور و آب و برق و آبادانی و مسکن و دارائی مجلس شورای ملی و در جلسات هفتم و دهم و سیزدهم و بیستم و بیست و هشتم مرداماه یکهزارو سیصد و چهل و نه به تصویب کمیسیونهای برنامه و کشور و آب و برق و دارائی و آبادانی و مسکن مجلس سنا رسیده است .
رئیس مجلس سنا – جعفر شریف امامی
اصل فرمان همایونی در دفتر نخست وزیر است .
از طرف نخست وزیر – محمود کشفیان

نوع :
آیین نامه
شماره انتشار :
7467
تاریخ تصویب :
1349/05/28
تاریخ ابلاغ :
1349/06/31
دستگاه اجرایی :
سازمان مدیریت و برنامه ریزی كشور
موضوع :