جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09126865497 در تماس باشید.


رای شماره : 546 - 30/11/1369

رای وحدت رویه هیئت عمومی دیوان عالی کشور
تشخیص اراضی کشت موقت برطبق ماده 3 آئین نامه اجرائی قانون واگذاری زمینهای دایر و بایر مصوب 8 آبان 1365هیئت وزیران بعهده هیئت واگذاری زمین محول شده و در تبصره این ماده تصریح گردیده که اعتراضات مربوط به شمول یا عدم شمول اراضی کشت موقت ازطرف هیئت بررسی و در صورتی که اعتراض باقی باشد جهت رسیدگی نهائی به ستادمرکزی واگذاری زمین ارجاع می شودآئین نامه مزبور در جلسه مورخ 15شهریور 1367 مجمع تشخیص مصلحت نظام بررسی وتصویب گردیده واعتباراجرائی داردبنابراین رای شعبه 14 دیوان عالی کشورکه برمبنای این مصوبه صادرگردیده صحیح تشخیص می شود.
این رای برطبق ماده واحده قانون وحدت رویه قضائی مصوب 1328برای شعب دیوان عالی کشور و دادگاهها در موارد مشابه لازم الاتباع است .

* سابقه *
شماره 1343/ه 10/1/1370
پرونده وحدت رویه ردیف :69/60هیئت عمومی

ریاست محترم دیوان عالی کشور
احترامابه استحضارعالی می رساند:شعب 14و22دیوان عالی کشوردر موردصلاحیست دادگاههای دادگستری برای رسیدگی به دعوی استردادزمین علیه هیئت هفت نفره واگذاری زمین آراءمعارضی صادرنموده اندپرونده های مربوطه وآراءمزبوربه این شرح است :
1- به حکایت پرونده کلاسه 8/14/4376شعبه 14دیوان عالی کشورآقایان سیدعلی وعلی اکبرطاهرآبادی ونورالله ایرانمنش اصالتاوبه نمایندگی از طرف 33نفراززارعین قریه طاهرآباددعوائی بخواسته رفع یدوتحویل 96هکتار اراضی آبی ودیمی واقع درقریه طاهرآبادمقوم به مبلغ چهارصدهزارریال به طرفیت هیئت واگذاری زمین استان باختران دردادگاه حقوقی 2کنگاوراقامه نموده ومدعی شده اندکه مقدار96هکتاراراضی آبی ودیمی دراجرای قانون اصلاحات ارضی به آنان واگذارشده ولی هیئت واگذاری زمین این اراضی رابه خوش نشینان واگذاروحق زارعین راتضییع نموده است لذاتقاضای رفع یدو تحویل این اراضی به زارعین می شودرسیدگی این پرونده به اعتبارمحل ملک که درصحنه باختران می باشدبه دادگاه حقوقی 2صحنه محول شده ودادرس دادگاه مزبورمزبوربه لحاظ سبق رسیدگی ردخودرااعلام وپرونده به دادگاه حقوقی 2 کنگاوراعاده گردیده ودادگاه مزبوربشرح قرارشماره 253-23/7/68به این استدلال که طبق ماده واحده مصوب 8/8/65وباتوجه به تبصره ماده 3آئیننامه اجرائی قانون کشت موقت رسیدگی درصلاحیت دادگاههای دادگستری نمی باشد به اعتبارصلاحیت هیئت واگذاری زمین مستقردرمرکزاستان باختران قرارعدم صلاحیت صادرنموده وبه استنادماده 16قانون گاصلاح پاره ای ازقوانین دادگستری مصوب 1356پرونده رابه دیوان عالی کشورفرستاده که به شعبه 14 دیوان عالی کشورارجاع شده وشعبه مزبوررای شماره 440/14مورخ 11/6/69را به این شرح صادرنموده است :
"نظربه اینکه تصمیم دادگاه براساس ضوابط قانونی اتخاذشده واز جهت رعایت قواعددادرسی هم فاقداشکال موثراست فلذاقرارعدم صلاحیت صادره ازدادگاه حقوقی 2مستقل کنگاوربه شماره 253مورخ 23/7/68راابرام می نماید."
2- به حکایت پرونده کلاسه 11/22/4377شعبه 22دیوان عالی کشورآقای قاسم رحمت آبادی دعوائی بخواسته استرداد15هکتارزمین مزروعی ورفع یدو تحویل آن مقوم به مبلغ یکصدوشصت وپنجهزارریال علیه هیئت 7 نفره واگذاری زمین شهرستان باختران دردادگاه حقوقی 2باختران مطرح ساخته ومدعی شده که 15 هکتاراراضی مزروعی درقریه رحمت آبادراازآقای غلامحسین ساری اصلانی خریداری کرده ومتصرف شده ولی هیئت واگذاری زمین اقدام بتصرف وتقسیم زمین نموده درصورتی که این اراضی مشمول تقسیم نبوده است .دادگاه حقوقی 2 باختران به اعتبارمحل این اراضی رسیدگی رادرصلاحیت دادگاه حقوقی 2کنگاور دانسته وپرونده رابه دادگاه مزبورفرستاده ودادگاه حقوقی 2کنگاوربه استنادماده واحده قانون کشت موقت مصوب 1365رسیدگ رادرصلاحیت هیئت واگذاری زمن مستقردراستان باختران دانسته وبه استنادماده 16قانون اصلاح پاره ای ازقوانین دادگستری مصوب 1356پرونده رابه دیوان عالی کشور فرستاده که به شعبه 22دیوان عالی کشورارجاع شده ورای شعبه 22دیوان عالی کشوربه این شرح صادرگردیده است :
"اولاصدورقرارعدم صلاحیت به شایستگی خوانده دعوی که هیئت 7 نفری واگذاری زمین است باهیچیک ازمقررات ماده واحده مورداستناددادگاه انطباق نداردواساساهم موردی برای آن وجودنداردفلذاقرارصادره نقض می گردد.ثانیاباتوجه به اینکه دعوی مطروحه بخواسته استردادورفع یدو تحیل 15هکتارزمین می باشدکه خوددعوائی مستقل وقابل طرح دردادگاه است از این جهت اقتضاءداشته که دادگاه درموردتوجه دعوی مزبوریاعدم توجه و بی موردبودن طرح آن بطرفیت خوانده که یک نهادقانونی است وصرفامسئولیت اجرای قوانین راداردواردرسیدگی واتخاذتصمیم مقتضی می نمودبنابه مراتب پرونده جهت اقدام لازم به دادگاه صادرکننده قراراعاده می گردد."
نظریه :بنابرآنچه ذکرشد:
1- درهردوپرونده دعوی برای استرداداراضی که هیئت واگذاری زمین مشمول اراضی کشت موقت تشخیص داده وواگذارنموده اقامه شده است .
2- دادگاه حقوقی 2کنگاوردرهردوموردبه استنادماده واحده قانون واگذاری اراضی کشت موقت مصوب 1365قرارعدم صلاحیت به اعتبارصلاحیت هیئت مزبورصادرکرده است .
3- شعبه 14دیوان عالی کشوراستدلال دادگاهراپذیرفته وقرارعدم صلاحیت راابرام نموده وشعبه 22قرارعدم صلاحیت رابه این استدلال که درقانون اراضی کشت موقت مصوب 1365چنین موردی وجودنداردقرارعدم صلاحیت را نپذیرفته ونقض نموده است که دراین قسمت تعارض وجودداردومسئله توجه دعوی یاعدم توجه دعوی ازاین مقوله خارج است .
4-درقانون واگذاری اراضی کشت موقت مصوب 1365پیش بینی نشده که اعتراض برتشخیص شمول یاعدم شمول اراضی کشت موقت درچه مرجعی رسیدگی شود این موضوع درمخاده 9آئیننامه اجرائی قانون واگذاری اراضی کشت موقت مصوب 29/11/65هیئت وزیران وتبصره آن پیش بینی گردیده وچون درقرارعدم صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی 2دادگستری آئیننامه اجرائی مزبوراستنادشده لذابحث راجع به تجاوزآئیننامه ازقانون وتصویب آن خارج ازحدود اختیارات قوه مجریه موضوع اصل 170قانون اساسی وصلاحیت عام مراجع قضائی دادگستری بایددرهیئت عمومی مطرح وبررسی شود.
معاون اول قضائی دیوان عالی کشور- فتح الله یاوری
به تاریخ روزسه شنبه 30/11/1369جلسه وحدت رویه هیئت عمومی دیوان عالی کشوربه ریاست حضرت آیت الله مرتضی مقتدائی رئیس دیوان عالی کشور وباحضورجناب آقای مهدی ادیب رضوی نماینده دادستان محترم کل کشورو جنابان آقایان روساومستشاران شعب کیفری وحقوقی دیوان عالی کشورتشکیل گردید.
پس ازطرح موضوع وقرائت گزارش وبررسی اوراق پرونده واستماع عقیده جناب آقای مهدی ادیب رضوی نماینده دادستان کل کشورمبنی بر:"با توجه به تبصره ماده 3آئیننامه اجرائی قانون کشت موقت مصوب سال 1365 رسیدگی به اعتراض به نظرهیئت 7 نفره واگذاری زمین باستادمرکزی هیئت واگذاری زمین می باشدلذارای شعبه 14دیوان عالی کشورمبنی برابرام رای دادگاه حقوقی 2کنگاوربرصلاحیت هیئت مزبورموردتائیداست ."مشاوره نموده واکثریت قریب به اتفاق بدین شرح رای داده اند.

مرجع :
مجموعه قوانین سال 1369 صفحه 1043 تا1046
روزنامه رسمی شماره 13441-14/2/1370
3
نوع :
رای وحدت رویه
شماره انتشار :
546
تاریخ تصویب :
1369/11/30
تاریخ ابلاغ :
1370/02/14
دستگاه اجرایی :
موضوع :