جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09113740313 در تماس باشید.


کلاسه پرونده : 20/23680
شماره دادنامه : 363/2
تاریخ رسیدگی : 21/6/1371
فرجامخواه : ریاست معظم دیوان عالی کشور در اجرای ماده 35 قانون تشکیل دادگاههای کیفری یک ودو بادرخواست متهم ردیف دوم
فرجامخواسته : دادنامه شماره 22/8/868/833/73 صادره ازشعبه 27 دادگاه کیفری یک ...
مرجع رسیدگی : شعبه دوم دیوان عالی کشور
هیئت شعبه : آقایان ...

خلاصه جریان پرونده " در تعقیب گزارشها و دادنامه های قبلی (تعداد 8 دادنامه ) از جمله شماره 507/132/6/69 اجمالا" بنابه حکایت اوراق پرونده و کیفرخواست شماره 320 28/6/64دادسرای عمومی ... آقایان (دوبرادر) 1 (ع ) فرزند... 21 سلاه 2 (م ) فرزند ... 18سلاه به اتهام شرکت در قتل عمدی (س ) 3 (ب ) فرزند ... 45 ساله به اتهام معاونت در قتل مزبور4 حاجی (ح ) فرزند ... 52 ساله به اتهام اخلال در نظم و آسایش عمومی 5 (ر) فرزند... 16 ساله به اتهام توهین به ... تحت تعقیب قرار گرفته اند که در حال حاضر پرونده در خصوص متهم ردیف دوم مطرح است و در خصوص متهمین ردیف اول و دوم با توجه به شکایت شکات (والدین مقتول و همسرش ) و گواهی پزشکی قانونی (ص 45 در خصوص علت فوت (خفگی ) و شهادت شهود (که اجمالا" خصومت بین طرفین را تایید و وقوع قتل توسط (خانواده متهمین ) را قطعی و بدون تردید اعلام نموده اند)و اظهارات ضد و نقیض متهمان ردیف اول تا سوم و وجود خصومت بین طرفین وصورتجلسه تحقیق محلی و گزارشهای گروهان ژاندارمری ... بزهکاری آنان محرز اعلام (شده ) و طبق ماده 8 قانون حدود و قصاص درخواست رسیدگی و صدور حکم شده است.
اجمال اظهارات ... پدر مقتول در مراحل اولیه تحقیق به این صورت است که می گوید: (پدرآقای (م ) در نزاعی که در آن فرزندم شرکت داشت به قتل رسیده بود و از وی شکایت شده بود و سه ماه هم زندانی بود . لذا (م ) و (ع ) با فرزندم دشمنی و اختلاف داشتند و(م ) فرزندم را چند با تعقیب کرده بود و پسرم از محل متواری شده بود تا اینکه برای سربازی احضار شد و به محل آمد و در شب حادثه رفته بود ماشین را روشن کند . وقتی من رسیدم دیدم داخل ماشین دستمالی را که برای پاک کردن ماشین است به گردنش بسته بودند .دستمال را باز کردم و او را صدا زدم 0 جوابی نشنید .جسدرا آوردیم پس از معاینه گفتندخیلی وقت است فوت کرده 0از(م )و(ع ) شکایت دارم که به تحریک (ب ) پسرم را به قتل رساندند .)
مادر مقتول به نام ... علیه متهمان ردیف اول تا سوم شکایت کرده است و همسر مقتول به نام ... گفته است (م ) قاتل است.شهود متعددی گواهی کرده اند که (خانواده متهمان ) وی را کشته اند و بعضی گفته اند (همه می گویند آقای ب دستور داده و (م ) و(ع ) وی را کشته اند .)
برادر مقتول می گوید سه روز قبل از واقعه قتل (م )به وی گفته است که (برادرت ) را خواهم کشت. عیال مقتول در اظهارات و شکایت خود می گوید: (یک روز قبل از قتل آقای (م )شوهرم راتا خانه مان دنبال کرد .)
صورتجلسه و استشهادیه محلی که مسجلین آن اعضای شورای اسلامی محل و ریش سفیدان محلی می باشند تایید کرده اند که مقتول ازترس ... (آنها) به قریه ... نمی آید و (غ )... اظهارمی دارد:(ساعت 2بعد از نصف شب که در گاراژ بیدار بودم دیدم آقایان (م ) و پس ازحدود یک ساعت (س ) (مقتول ) از طرف رودخانه به حل آمد و پس ازآمدن او آقایان (م )...وی را گرفته بود من به گاراژ آقای (الف ) نگاه می کردم دیدم دستمال در گردن ...(مقتول ) بسته بودند . پس از بیست دقیقه آقایان (م ) و (ب ) از کافه بیرون آمدند و در گاراژ را بستند . پس از آن نمی دانم کجارفتند .)
حاج (ف ) می گوید... مقتول را (م ) و (ب ) خفه کرده اندوسایر شهود مطالبی را گفته اند یک ... با جری تشریفات قانونی به موضوع رسیدگی و پس از اجرای مراسم قسامه توسط پدر و عموی مقتول نسبت به (م ) که وی را قاتل منحصر به فرد اعلام کرده اند و کسب نظریه مشاور دادگاه طی نظریه مورخ 27/9/64وفق مورد 1و5و43 قانون قصاص اظهارنظر به قصاص نفس متهم ردیف دوم آقای (م ) و برائت متهمین ردیف اول و سوم نموده است و پرونده جهت رسیدگی کلی به این شعبه ارجاع شده که طی دادنامه شماره 2001071/11/64 پس ازذکر گزارشی اجمالی (درباره ) جریان پرونده مرقوم داشته است :
(مستندات لوث در پرونده قید نشده است و مقررات مواد37 و38 قانون حدود و قصاص اعمال نگردیده است ، لذا نظریه معد رسیدگی و تنفیذ نمی باشد لذا مقرر می دارد پرونده جهت تکمیل ورسیدگی وصدورنظریه قانونی به دادگاه تالی ارسال گردد .)
چون دادگاه رسیدگی کننده به نظر خود باقی بوده است پرونده به شعبه 27 کیفری یک ... ارجاع شده و آن دادگاه اعلام داشته که نظر دیوانعالی کشور رفع نقض بوده است. لذا شعبه 16دادگاه کیفری یک ... مجددا" اقدام به رسیدگی کرده و طی نظریه مورخ 17/8/65 به عنوان نظریه تکمیلی مجددا" اظهار نظر به قصاص متهم موصوف نموده است. وکیل متهمان مجددا" طی لایحه ای نسبت به جریان قسامه ایراد گرفته است و پرونده به این شعبه ارجاع شده است و طی دادنامه شماره 623/162/7/65پس از اشاره به جریان پرونده چنین رای داده است :
(با توجه به محتویات پرونده واینکه دادگاه کیفری یک ...رفع نقص از پرونده بعمل آورده و نظر استنباطی با اصول و موازین قضائی جاری مطابقت داشته و مقررات مواد37و38 قانون حدود و قصاص اعمال گردیده است اشکال به نظر نمی رسد و معد تنفیذ می باشد و در اجرای ماده 288 قانون اصلاح موادی از قانون آیین دادرسی کیفری پرونده به دادگاه صادرکننده آن جهت انشاء رای ارسال می گردد .)
دادگاه نیز طی شماره 17873/8/65 انشاء رای به اعدام متهم موصوف نموده است و وکیل متهم طی لایحه ای نسبت به رای صادره اعتراض و تجدیدنظرخواهی کرده و مدعی شده که (م ) در آن شب درمحل نبوده و مرتکب قتل نشده است.
پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است که طی دادنامه شماره 733/222/7/66 با اشاره به نظریه عضو شورای عالی قضائی در رابطه با طرح پرونده در اداره فنی مستند به فتوای حضرت امام قدس سره (تحریرالوسیه ، ج 2،28) دایر به اینکه چنانچه مدعی علیه انکار حضور خود را در محل قتل حین القتل بنماید قول وی با یمین مسموع است و لوث ساقط می شود و طبق قول مدعی علیه حضور خودرا در محل قتل انکار نموده است ایراد و اشکال بر رای صادره وارد به نظر می رسد، لذا رای فرجامخواسته نقض و رسیدگی مجدد استظهار به یکی ازشعب دادگاه کیفری یک ارجاع می گردد و شعبه 27 دادگاه کیفری یک ... باجری تشریفات قانونی به موضوع رسیدگی کرده و با کسب نظریه مشاور با تکا به اجرای قسامه از سوی اولیای دم طی نظریه مورخ 11/8/67 نظریه قصاص نفس متهم موصوف آقای (م ) داده است و پرونده مجددا" جهت رسیدگی شکلی به این شعبه ارجاع گردیده که طی دادنامه شماره 990/212/10/67 با اشاره به مستندات مذکور در دادنامه قبلی و دستور ارسال پرونده به همان دادگاه وفق ماده 287 قانون اصلاح ... مقرر داشته دادگاه در اطراف صحت و سقم ادعای متهم به اینکه در زمان وقوع قتل در منزل حضور داشته و از آن خارج نشده است تحقیق نموده نیز در صورتی که مدعی اقامه بینه شرعی نماید که متهم در محل قتل حین القتل حضور داشته شهادت آن را نیز استماع و با توجه به نتیجه تحقیقات انجام یافته اظهارنظر نموده و پرونده را جهت بررسی ثانوی به این شعبه اعاده نمایند .
دادگاه در خصوص موارد بالا بررسی و تحقیق کرده وتلویحا"نظریه قبلی خود را کرار و تاکید و اعلام داشته که پرونده در اجرای ماده 288 قانون اصلاح ...جهت طرح در هیئت عمومی دیوان عالی کشور ارسال گردیده است.
مجددا" پرونده در این شعبه مطرح شده وطی شماره 251/182/7/68 چنین رای داده است :
(با توجه به مدلول اوراق پرونده و انجام تحقیق در خصوص حضور متهم در صحنه حین القتل از طرف شعبه 17 دادگاه کیفری یک ...چون نقص مورد نظر رفع وبهر کیفیت مراتب مورد بررسی قضائی قرار گرفته است ، لهذانظریه مورخ 11/8/67 شعبه 27 دادگاه کیفری یک ... تنفیذ و پرونده در اجرای ماده 287 قانون اصلاح ... جهت انشای حکم اعاده می گردد .)
پس از عودت پرونده دادگاه طی دادنامه شماره 8/833/2272/8/68 طبق مواد 1و2 و5 قانون قصاص آقای (م ) را به قصاص نفس محکوم نموده است. وکیل متهم نسبت به رای صادره اعتراض کرده و پرونده مجددا" به این شعبه ارجاع شده است که طی دادنامه شماره 642/252/8/68 با ابرام رای مزبور پرونده رااعاده نموده است و از سوی وکیل متهم موصوف طی لایحه ای درخواست اعمال ماده 35 شده است و این شعبه طی ...شماره 119/2 پرونده را غیرقابل طرح در دیوان عالی کشوراعلام کرده و نظر داده است که در اجرای ماده 35 پرونده باید از طریق دبیرخانه دیوان عالی کشور به نظر مقامات ذیصلاح برسد . لیک باز هم پرونده به همین شعبه اعاده شده که طی شماره 507/132/6/69 اعلام شده که تجدیدنظرخواهی برای بار دوم از نظرقانونی توجیه نیست ، ولی چون احکام صادره بر سبیل لوث و قسامه بوده و مطلب ظنیه محل تامل و حضور متهم در صحنه نیز مورد ایرادمی باشد معترض به حکم می تواند از طریق اعمال ماده 35 قانون تشکیل دادگاههای یک و دو اقدام قانونی معمول دارد و در این رابطه اقداماتی صورت گرفته است و طی شماره 49998/2/70 باموافقت ریاست معظم دیوان عالی کشور و نیز با اشاره به دادنامه شماره 507/132/6/69صادره از سوی این شعبه پیشنهاد اعمال ماده 35 مورد اشاره شده است. اینک با تعیین وقت رسیدگی ماهوی و احضار متهم از زندان و ارسال نظریه ریاست محترم دیوان عالی کشور در اعمال ماده 35 مزبور برای آنان در وقت مقرر هیئت شعبه به تصدی امضاءکنندگان دیل وبا حضور آقای ... دادیار دادسرای دیوان عالی کشور تشکیل است.متهم ... و وکیل نامبرده و اولیای دم (والدین مقتول ) حضور دارند .با استماع توضیحات و مدافعات نامبردگان ... و کسب نظریه آقای دادیار ختم رسیدگی اعلام و به شرح آتی انشاء رای می نماید:
(بسمه تعالی 0 آنچه مسلم و غیرقابل انکاراست وطرفین نسبت به آن اعتراف کرده اند اینکه بین فامیل (ص ) خاصه (ع ) و (م ) با مقتول اختلاف و عدوات شدید ناشی از کشته شدن پدر آنان وجود داشته است وحتی شهود متعددی شهادت داده اند که مقتول از ترس آنها در آن رفت و آمد نمی کرده و حتی بنابه تهدیدو پیشنهاد آقای (م ) از آن روستا کوچ کرده بوده و به این ترتیب به موجب ذیل مساله یک صفحه 527 جلد 2 تحریرالوسیه وماده 239 قانون مجازات اسلامی مورد از موارد لوث ( طرف موضوع ) نیز بدون تردید آقایان خانواده (ص )می باشد و بنابه شهادت عده ای از جمله دو نفر که مشخصات آنان در گزارش قید گردید آقایان (ع ) و(م ) و (ب ) در محل وقوع قتل مشاهده شده اند . مضافا" اینکه قرائن فراوانی حاکم از تبانی آنان جهت ارتکاب قتل درپرونده وجود دارد و با این اوصاف ادعای متهم موصوف مبنی بر عدم حضور در صحنه قتل مسموع نیست.البته این موضوع روشن است که قتل انتسابی با عنایت به نحوه وقوع آن و نظریه پزشکی قانونی در خصوص چگونگی قتل و تقارن سنی بین متقول و متهم موصوف (م ) مسلما" توسط یک نفرصورت نگرفته بلکه حداقل دو نفر به نحو شرکت در آن دخالت و مباشرت داشته اند و دو نفرازشهودمورداشاره ( آقایان (غ ) و حاج (ف ) ) به طور قطع شهادت داده اند که دو نفر... (مقتول ) را به قتل رسانده اند و هر دو شاهد متفقا" متهم موصوف (م ) را به عنوان یکی از آن دو نفر ذکر کرده اند و (در) خصوص شریک در قتل یعنی فرد دوم بین اظهارات شهود مورد اشاره تردید است بین (ع ) و (ب ) یغنی قتل موضوع پرونده به نحو شرکت صورت گرفته که یکی از شرکا در قتل بر اساس شهادت شهود (م ) و شریک دیگر مردد است بین (ع ) و (ب ) و نتیجتا" با عنایت به قسامه اقامه شده از سوی اولیای دم آنان حد قصاص یک نفر را دارند و یا انیکه دو نفر را با پرداخت یک دیه کامله با اجرای سایر شرایط آن قصاص نمایند و به لحاظ ترک شکایت اولیای دم نسبت به (ع ) و (ب ) ... و برائت آنان درمراجع قضائی قبلی وفق موازین فقهی (تحریرالوسیله ، ج 2، ص 531،مساله 2و3) اولیای دم می توانند نسبت به همان فردی که اقامه قسامه کرده اند و دلایل کافی بر حضورش در جریان و صحنه قتل وجود داشته است درخواست قصاص نمایند مشروط بر اینکه نصف دیه کامله را در حق او قبل ازاجرای قصاص بپردازد ( به متقضای ماده 297 قانون مجازات اسلامی وتبصره ذیل آن ) و اضافه می شود که قرائن و دلایل مطروحه از سوی اولیای دم جهت حصول قطع نسبت به قاتل عرفا" کافی به نظر می رسد و قسامه آنان با وصف عمد و از روی یقین صورت گرفته است و از این حیث نیز ایرادی به نظر نمی رسد و در خصوص شرط قصاص موضوع به اولیای دم در جلسه دادگاه تفهیم شد به اینکه در صورت احراز نظر قضائی مبنی بر وقع قتل به مباشرت دو نفر به نحو شرکت و اینکه آنان بر اساس ادعا و شکایت خود توام با نظر قضائی صرفا" در صورت پرداخت یک دوم دیه کامله حق قصاص فرد مورد قسامه را خواهند داشت و آنان قبول کردند که قبل از اجرای قصاص یک دوم دیه ار در حق متهم موصوف بپردازند . علی هذا مستندا" به موازین و مقررات مورد اشاره و مواد204و205و206و239و244 قانون مجازات اسلامی متهم موصوف (آقای (م ) فرزند...فعلا" 25 سلاه ) به جرم شرکت درقتل عمدی مرحوم با شرط پرداخت نصف دیه کامله مرد مسلمان از نوع توافقی با غیر متعذرالوصول توسط اولیای دم در حق وی قبل از اجرای حکم به قصاص نفس محکوم می گردد و اولیای دم پس ازانجام شرط فوق ماذون به قصاص مباشرتا" اوتوکیلا" اونیابتا" می باشند مگر در صورت حصول تراضی و توافق طرفین به هر کیفیت که موضوعا" قصاص منتفی خواهد شد . این رای قطعی است پرونده جهت اقدامات قانونی بعدی به دادسرای عمومی ... زیر نظر شعبه ... دادگاه کیفری یک ... ارجاع می گردد .)

مرجع :
قانون مجازات اسلامی درآیینه آرا دیوان عالی کشور(قتل عمد)جلد2
تالیف یداله بازگیر ،انتشارات ققنوس ،چاپ اول ، 1376
45
نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
363
تاریخ تصویب :
1371/06/21
تاریخ ابلاغ :
دستگاه اجرایی :
موضوع :