جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09107644194 در تماس باشید.


مصوب ربیع الثانی 1325 قمری

فصل اول - در تشکیل انجمنهای ایالتی
1 - ایالت قسمتی از مملکت است که دارای حکومت مرکزی و ولایات حاکم نشین
جزو است .
2 - در مرکز هر ایالتی انجمنی موسوم به انجمن ایالتی به تفصیل ذیل
تشکیل می شود.
3 - اعضای انجمن ایالتی مرکب می شود از منتخبین کرسی ایالت و توابع آن
و مبعوثینی که از انجمنهای ولایتی فرستاده می شوند.
4 - عده منتخبین کرسیهای ایالت دوازده نفر خواهد بود و عده مبعوثینی
که از ولایات جزو به کرسی ایالت فرستاده می شوند موافق عده ولایات حاکم نشین
جزو خواهد بود به این معنی که هر یک از انجمنهای ولایتی فقط یک نفر از
میان خودشان به اکثریت آرا به اطلاع حکومت انتخاب نموده با اعتبارنامه به
امضای انجمن ولایتی به انجمن ایالتی می فرستند.
5 - ایلاتی که در قلمرو ایالتی سکونت دارند می توانند یک نفر منتخب به
انجمن ایالتی به فرستند.
شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان در شهرها
6 - انتخاب کنندگان اعضا انجمنهای ایالتی در شهرها باید دارای شرایط
ذیل باشند اولا تابعیت ایرانیه ثانیا اکمال بیست و یک سال اقلا ثالثا داشتن
ملک یا خانه در آن ایالت یا دادن مالیات مستقیم .
7 - اشخاص ذیل حق انتخاب ندارند اولا اشخاصی که به واسطه جنحه یا
جنایتی مجازات قانونی دیده اند ثانیا اشخاصی که معروف به فساد عقیده و به
ارتکاب قتل یا سرقت باشند ثالثا اشخاص ورشکسته به تقصیر رابعا طایفه
نسوان خامسا اشخاص خارج از رشد.
8 - اشخاص ذیل از شرکت در انتخابات به شرط ممنوعند اولا حکام و معاونین
آنها در محل حکومت ثانیا عمال نظمیه شهری که در آن انتخابات به عمل می آید
ثالثا مامورین نظامی بری و بحری داخل در نظام .
9 - شرایط انتخاب شدن همان شرایط انتخاب کردن است به علاوه باید
انتخاب شدگان سواد فارسی کامل داشته باشند و سنشان کمتر از سی سال نباشد و
داخل خدمت دولتی نباشند.
10 - اشخاصی که انتخاب می شوند باید قبل از وقت یا خودشان داوطلب
انتخاب شدن باشند یا به تکلیف انتخاب کنندگان قبول انتخاب شدن را نموده
باشند.
ترتیب انتخاب اعضا در شهرها
11 - در هر شهری که انتخابات به عمل می آید انجمنی برای نظارت در
انتخابات تشکیل می یابد که مرکب از شش نفر از معاریف انتخاب کنندگان شهر و
در تحت نظارت حاکم یا نایب الحکومه یا معاونشان خواهد بود.
12 - پس از تشکیل اعضا انجمن از میان خودشان یک نفر رییس و یک منشی
انتخاب خواهند نمود.
13 - نظم مجلس و حفظ قوانین انتخاب با رییس و نوشتن صورت مجلس با منشی
خواهد بود.
14 - انجمن نظار فقط مشغول امر انتخاب خواهد بود و به هیچ وجه داخل در
گفتگوی دیگری نخواهد شد.
15 - انجمن نظار اعلانی مرتب نموده دو هفته قبل از روز انتخاب که جمعه
خواهد بود در شهر اشاعه می دهد.
16 - اعلان مذکور در ماده فوق مطالب ذیل را دارا خواهد بود:
اول محل و ایام و اوقاتی که انجمن نظار خواهد بود برای دادن تعرفه به
اشخاصی که شرایط انتخاب کردن را دارا هستند دوم مواد شش گانه این قانون را
سوم محل و روز و مدتی را که انجمن نظار حاضر خواهد بود برای گرفتن اوراق
انتخاب از دارندگان تعرفه انتخاب چهارم عده اعضایی که باید انتخاب شوند.
17 - محل اجتماع انجمن نظار حتی المقدور قسمی انتخاب خواهد شد که در
مرکز شهر واقع باشد تا مردم بتوانند به سهولت آزادی ورود کرده تعرفه
بگیرند یا روز انتخاب رای بدهند مثل مساجد یا مدارس .
18 - تعرفه که با نمره و تاریخ به مهر اعضای انجمن نظار به
انتخاب کنندگان داده می شود محتوی اسم خود و پدر و سن و شغل و منزل
انتخاب کننده خواهد بود همچنین تعیین روز و محلی را می نماید که دارنده
تعرفه باید حاضر شده رای خود را بدهد.
19 - انجمن نظار تمام تعرفه هایی را که می دهد به ترتیب نمره در کتابچه
ثبت خواهد نمود و روز انتخاب که فقط یک روز خواهد بود و به وسیله اعلان و
تعرفه معین گردیده انجمن نظار از صبح تا شام در محلی که معین شده حاضر
می شود.
20 - روز انتخاب انجمن اقلا ده ساعت برای تحصیل آرا حاضر خواهد بود
ساعت افتتاح و اختتام مجلس انتخاب قبل از وقت اعلان خواهد شد.
21 - پس از انقضای وقتی که معین شده دیگر ورقه انتخاب از کسی قبول
نخواهد شد.
22 - دادن رای باید مخفی باشد و از این جهت دارنده تعرفه باید قبل از
دخول به مجلس انتخاب مطابق عده ای که اعلان شده است اسم یک یا چند نفر را
که دارای شرایط انتخاب شدن باشند روی یک قطعه کاغذ سفید بی نشان نوشته تا
کند و با خود داشته باشد.
23 - پس از حضور اعضای انجمن و افتتاح مجلس انتخاب در ساعتی که اعلان
شده قبل از شروع به گرفتن اوراق انتخاب رییس انجمن نظار جعبه ای که برای
ضبط اوراق انتخاب است در حضور اعضای انجمن و حاضرین از انتخاب کنندگان باز
نموده خالی بودن آن را می نماید.
24 - دارندگان تعرفه برای ورود به مجلس انتخاب باید تعرفه ورقه انتخاب
خود را در دست داشته باشند.
25 - اشخاصی که تعرفه ندارند حق دخول و مزاحمت را ندارند.
26 - هر یک از دارندگان تعرفه پس از ورود به مجلس انتخاب در کمال
آرامی تعرفه و ورقه انتخاب خود را به رییس خواهند داد.
27 - رییس نمره تعرفه را به صورت بلند می گوید تا یکی از اعضای انجمن
نمره را در کتابچه به ثبت تعرفه پیدا نموده نشان کند پس از نشان آن نمره
رییس تعرفه را به صاحبش رد نموده ورقه انتخاب او را بدون نگاه کردن در
جعبه ای انتخاب می اندازد.
28 - انتخاب کنندگان پس از دادن ورقه انتخاب و پس گرفتن تعرفه در صورت
تنگی جای و اختلال نظم و ترتیب انتخاب و امر رییس از مجلس انتخاب خارج
خواهند شد.
29 - رییس از حضور عده ای از انتخاب کنندگان در مجلس انتخاب مضایقه
نخواهد نمود مگر این که موجب تنگی مکان و معطلی و بی نظمی امر انتخاب بشود
در این صورت اطاعت امر رییس لازم است .
30 - دخول در مجلس انتخاب با داشتن حربه ممنوع است .
31 - پس از انقضای وقت مجلس انتخاب یا نشان شدن تمام نمره ها در کتابچه
ثبت تعرفه رییس ختم انتخاب را به صورت بلند اعلان می نماید و پس از آن دیگر
از کسی ورقه انتخاب قبول نمی شود.
32 - پس از اعلان ختم انتخاب رییس جعبه انتخاب را در حضور اعضای انجمن
نظار و حاضرین از انتخاب کنندگان خالی نموده امر به استخراج اسامی
می نماید.
33 - کار اول تعیین عده اوراق انتخاب خواهد بود و نتیجه آن به توسط
منشی انجمن در صورت مجلس روز انتخاب ثبت می شود.
34 - پس از تعیین عده اوراق انتخاب یکی از اعضا اسامی مرقومه روی
اوراق را یک یکی به صورت بلند می خواند و به یک نفر دیگر از اعضا
می دهد.
35 - منشی مجلس باید اسامی که خوانده می شود در بالای صفحه کاغذی سیاهه
نموده هر چند دفعه که یک اسم مکرر می شود زیر آن برای شماره علامتی بگذارد.
36 - در صورتی که روی اوراق انتخاب بیشتر یا کمتر از عده معینه در
اعلان اسامی نوشته باشند نقضی در امر انتخاب حاصل نخواهد شد در صورت اول
آن عده اسمی که زاید نوشته شده از آخر ورقه خوانده نخواهد شد.
37 - از اوراق آن چه سفید یا لایقر باشد یا آن که صحیحا معرفی انتخاب
شده را نکند یا امضای انتخاب کننده را داشته باشد یا بیش از یک ورق باشد
محسوب نخواهد بود ولی عینا ضمیمه صورت مجلس می شود.
38 - بلافاصله پس از استخراج و شماره آرا رییس نتیجه را به صورت بلند
اعلان می نماید و اوراق انتخاب را پاره و باطل می نماید به استثنای آنهایی
که در ماده فوق ذکر شد که ضمیمه صورت مجلس می شود.
39 - انتخاب شدگان اشخاصی خواهند بود که اکثریت نسبی آرا به طرف ایشان
باشد.
40 - صورت مجلس انتخابات را منشی در دو نسخه تحریر نموده به امضای
انجمن نظار می رساند یک نسخه به حاکم یا نایب الحکومه داده خواهد شد و نسخه
دیگر با کتابچه ثبت تعرفه و اوراق مذکور در ماده 38 در نزدیکی از اعضا که
انجمن نظار معین کند امانت می ماند که پس از تشکیل به انجمن ایالتی یا
ولایتی تسلیم نماید.
41 - در صورت تساوی آرا منتخب به حکم قرعه معین می شود.
42 - در صورتی که تجدید انتخاب لازم شود جمعه آینده خواهد بود.
43 - اگر از انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان کسی در حین انتخاب شکایت
یا ایرادی در امر انتخاب داشته باشد مانع از انجام انتخاب نخواهد شد ولی
شرح آن شکایت باید در صورت مجلس درج شود.
44 - شکایات و ایرادات راجعه به انتخابات باید در ظرف یک هفته بعد از
ختم انتخابات به انجمن نظار اظهار شود تا انجمن رسیدگی نموده حکم خود را
بدهد و نتیجه را ضمیمه صورت مجلس انتخاب نماید.
45 - متشکیان از انتخابات اگر از حکم انجمن نظار راضی نباشند می توانند
پس از افتتاح انجمن ایالتی یا ولایتی شکایات خودشان را در ظرف هفته اول
تجدید نمایند و حکم انجمن ایالتی و ولایتی قطعی خواهد بود.
46 - حق اعتراض و ایراد بر انتخابات را اشخاصی دارند که حق انتخاب
کردن و انتخاب شدن را داشته باشند.
47 - انجمن نظاری یک هفته بعد از انجام انتخابات متفرق خواهد شد.
شرایط انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان بلوک
48 - انتخاب کنندگان و انتخاب شوندگان بلوک باید دارای صفات ذیل باشند
اولا تابعیت ایرانیه ثانیا کمتر نبودن سن از بیست و پنج سال ثالثا داشتن
زراعت و دادن مالیات رابعا معروف نبودن به قتل یا سرقت خامسا داخل نبودن
در خدمت نظامی .
49 - انتخاب شوندگان باید علاوه بر آن چه در ماده فوق ذکر شده کمتر از
سی سال نداشته باشند و در امور محلی صاحب بصیرت و اطلاع باشند و داخل در
خدمت دولتی نباشند.
ترتیب انتخاب اعضا در بلوک
50 - از قریه یک نفر به انتخاب اهل قریه انتخاب می شود و تمام منتخبین
قرا یک بلوک در مرکز بلوک جمع شده با یک نفر منتخب آنجا به اطلاع
نایب الحکومه بلوک یک نفر را به اکثریت آرا از میان خود منتخب نموده به
اعتبارنامه که امضای نایب الحکومه و انتخاب کنندگان را خواهد داشت به انجمن
روانه می دارند و به منازل خود مراجعت می نمایند.
51 - منتخبینی که از طرف اهالی قرا به مرز بلوک برای انتخاب نماینده
فرستاده می شوند باید اعتبارنامه به امضای ریش سفیدان قریه خود داشته
باشند.
52 - منتخبین قرا مختارند اگر بخواهند برای نمایندگی در انجمن از اهل
شهر کسی را انتخاب کنند.
ترتیب انجمن ایالتی
53 - یک هفته بعد از انجام انتخاب در شهرها انجمن ایالتی منعقد گشته
مشغول امور راجعه به خود می شود رای انجمن در غیبت مبعوثین توابع مناط
اعتبار و اجرا است .
54 - انجمن ایالتی اعتراضات به انتخابات را موافق قوانین مقرره رسیدگی
خواهد کرد و باید در ظرف یک ماه پس از رسیدن اعتراضات به انجمن آنها را
قطع و فصل کنند چنانچه رجوع اعتراضات به محاکم عمومی لزوم یابد ابتدای آن
یک ماه از روزی خواهد بود که این ارجاع مقرر می شود رسیدگی و محاکمه انجمن
فقط در ایرادات مرقومه در ورقه اعتراضیه است .
55 - اعضای انجمن ایالتی که انتخاب آنها مورد ایراد است تا زمانی که
ایرادات به ثبوت نرسیده می توانند در اجلاسات حضور به هم رسانیده رای دهند.
56 - هر یک از اعضای انجمن می توانند از عضویت استعفا نمایند و همچنین
انجمن یا شورای ملی می توانند یکی از اعضا انجمن را بعد از ثبوت تقصیر به
حکم قانون از عضویت انجمن معاف دارند.
57 - هر یک از اعضا که شرط عضویت از وی سلب شود به حکومت انجمن از
عضویت معاف می شود.
58 - هر یک از اعضا که در ده اجلاس متوالی بدون عذر موجه در انجمن حاضر
نشود به حکم انجمن از عضویت خارج می شود.
59 - هر عضوی که موافق مواد فوق از عضویت معاف شده باشد می تواند در
این خصوص به مجلس شورای ملی شکایت کند تا به شکایت او رسیدگی شود.
60 - هر عضوی که می خواهد از عضویت استعفا نماید باید استعفا خود را
کتبا و صریحا به رییس انجمن عرضه دارد تا از طرف انجمن به توسط حکومت
اقدامات لازمه در انتخابات عضو دیگری به جای او بشود.
61 - مدت دوره انتخابیه اعضای انجمن های ایالتی چهار سال خواهد بود و
پس از انقضای دو سال اول نصف از اعضا به حکم قرعه از عضویت خارج و عوض
آنها انتخاب می شود از این به بعد در راس هر دو سال آن نیمه ای از اعضا که
دوره چهار سال عضویت آنها به سر آمده به موجب انتخاب جدید تبدیل یا تجدید
می شود.
62 - در صورتی که عضوی قبل از انقضای دوره انتخابیه به سبب استعفا یا
معاف شدن از انجمن خارج بشود عوض او باید در ظرف یک ماه از محل خود
انتخاب شده در انجمن حاضر بشود و انجمن ایالتی باید مواظب اجرای این امر
باشد.
63 - انجمن ایالتی در تمام سال منعقد خواهد بود ولی در سه ماه تابستان
در هر ماه ثلث اعضا به حکم قرعه حق تعطیل دارند.
64 - در موقع افتتاح انجمن اعضایی که حاضر هستند یک نفر رییس یک نفر
نایب رییس و دو منشی از میان خود به اکثریت آرا برای یک سال انتخاب
خواهند نمود و در این موقع باید اقلا سه ربع از اعضا حضور داشته باشند.
65 - انجمن های ایالتی موافق نظامنامه داخلی امور داخلی خود را مرتب
خواهند کرد.
66 - انجمنهای ایالتی می توانند یک یا چند نفر از اعضا انجمن را برای
رسیدگی به اموری که راجع به آنها است مامور نمایند.
67 - روسای شعب مختلفه ادارات دولتی در ایالت باید اطلاعات کتبی و
شفاهی که انجمن بخواهد و راجع به آن ایالت باشد بدهند.
68 - انجمن ایالتی می تواند مستقیما بدون واسطه حاکم مکاتبه با شعبات
مختلفه ادارات دولتی در ایالت بنماید به استثنای اداراتی که در تحت ریاست
خود حاکم واقعند که در این صورت طرف مکاتبات خود حاکم خواهد بود.
69 - حاکم یا معاون او حق حضور و نطق در اجلاسات انجمن ایالتی دارد مگر
در مواردی که به محاسبات حکومتی رسیدگی می شود.
70 - اجلاسات انجمن علنی است ولی بر حسب خواهش پنج نفر از اعضا یا حاکم
یا رییس با رعایت اکثریت آرا می توان مجلس محرمانه بدون حضور تماشاچی
تشکیل داد.
71 - اشاعه صورت مجلس محرمانه موقوف برای کسی است که انجمن محرمانه را
خواسته است .
72 - نظم داخلی انجمن به عهده رییس است هر یک از اعضا که بر خلاف نظم
انجمن رفتار نماید به حکومت خود انجمن موافق نظامنامه داخلی مجازاتش مقرر
می شود و اگر از غیر اعضا حرکتی مخالف انتظامات مجلس ظهور کند رییس
می تواند به توسط مامورین نظمیه که در تحت اطاعت او هستند مقصر را اخراج
یا توقیف کند و عده مامورین نظمیه برای انجمن ایالتی از شش الی دوازده
نفر و برای انجمن ولایتی از دو الی شش نفر مقرر است .
73 - در صورتی که در انجمن جنحه یا جنایتی واقع شد صورت واقعه را رییس
امضا می کند و به محکمه که در این باب باید حکم کند می رساند.
74 - در صورتی که برای حفظ نظم داخلی انجمن حضور دسته از مامورین
نظامی یا نظمیه لازم باشد رییس می تواند به قدر کفایت آنها را از حاکم
بخواهد.
75 - در صورتی که بیش از نصف اعضا حاضر باشند شروع به مذاکرات می شود.
76 - برای تحصیل رای اقلا حضور دو ثلث اعضا لازم است .
77 - در صورتی که عده اعضا در اجلاسی از عده مقرره کمتر باشد مذاکرات و
کسب رای موکول به مجلس آینده می شود و در اجلاس ثانی بدون مراعات عدد
مذاکرات می شود و اکثریت آرا حاضرین مناط اعتبار خواهد بود و در صورت مجلس
انجمن اسامی غائبین باید نوشته شود.
78 - در صورتی که ربع اعضا حاضر خواهش کنند کسب رای مخفی می شود.
79 - در صورت تساوی آرا رای رییس به منزله دو رای محسوب است در انتخاب
اشخاص حتما رای مخفی گرفته می شود و نتیجه رای و عده رای دهندگان باید در
صورت مجلس ثبت گردد.
80 - همه روزه صورت مجلس رسمی به طور خلاصه باید مرتب و محرر شود و در
ظرف چهل و هشت ساعت بعد از اختتام هر اجلاسی آن صورت به روزنامه نویسان در
صورت مطالبه داده شود.
81 - روزنامه های محلی هر گاه عقاید خود را در خصوص مذاکرات انجمن
خواسته باشند طبع نمایند باید قسمتی از صورت مجلس انجمن را که مربوط به
آن است نیز درج نمایند و الا مورد مواخذه و موافق قانون انطباعات مجازات
می شوند.
82 - صورت مجالس باید به توسط یکی از منشیان نوشته شده در ابتدای اجلاس
آینده به امضای رییس و منشی برسد و این صورت باید محتوی باشد بر مذاکرات
و اسامی اعضایی که داخل در مباحثه شده اند و خلاصه اظهارات آنها.
83 - کلیه اشخاصی که حق انتخاب دارند یا در ولایات مالیات بده باشند حق
دارنده صورت مجالس علنی را بخوانند و از روی آنها صورت بردارند و به توسط
روزنامجات منتشر سازند.
84 - کلیه مذاکرات و مباحثاتی که خارج از وظیفه انجمن است از درجه
اعتبار ساقط است و به موقع اجرا گذارده نمی شود هر کس حق دارد به این قبیل
اقدامات که خارج از وظیفه انجمن است ایراد و اعتراض کند.
85 - اعلیحضرت همایونی به تصویب وزیر داخله نظر به دلائل موجه می تواند
انجمنی را به موجب فرمان مرخص و در همان فرمان امر به تجدید انتخاب
فرمایند که در ظرف یک ماه امر انتخابات جدیده انجام یابد و باید انجمن
بعد از تکمیل امر انتخابات به فاصله یک هفته تشکیل یابد و منعقد شود.
86 - مردم مختارند که هر کدام از اعضا سابق را که بخواهند و از آنها
رضایت داشته باشند دوباره انتخاب نمایند.
فصل دوم
در وظایف انجمنهای ایالتی
87 - وظایف انجمنهای ایالتی منحصر است به نظارت در اجرای قوانین مقرره
و رسیدگی و قرارداد در امور خاصه ایالت موافق شرح ذیل یا اخطار و
صلاح اندیشی در صرفه و امنیت و آبادی ایالت .
88 - ایجاد قانون از وظیفه انجمنهای ایالتی خارج است .
89 - انجمنهای ایالتی می توانند در کلیه شکایاتی که از حاکم ایالات و
ولایات می رسد رسیدگی کرده هر گاه رفتار حاکم بر خلاف قانون باشد نقض قوانین
را به او اخطار نمایند و در صورت عدم ظهور نتیجه مراتب را به ادارات
مرکزی دولت اظهار داشته احقاق حق متظلمین را بخواهند.
90 - مادامی که ادارات عدلیه تشکیل نشده در صورتی که کسی از حکمی که
درباره او از یکی از محکمه های عرفیه صادر شده باشد به انجمن شکایت و تظلم
کند انجمن می تواند در همان محکمه امر به استیناف و تجدید رسیدگی کند و
اگر این استیناف رفع شکایت محکوم علیه را نکند انجمن حق دارد رسیدگی در
آن امر را به ادارات مرکزیه ارجاع کند.
91 - انجمن ایالتی حق نظر در وصول و ایصال مالیات به هر عنوان که
موافق قانون مقرر شده باشد دارد تصفیه شکایات راجعه به مالیات و همچنین
تحقیق در باب استدعای تخفیفات و تشخیص امر آفات بر عهده انجمن ها است و
نتیجه تحقیقات به توسط حاکم ایالت باید به وزارت مالیه ابلاغ شود که با
تصویب وزارت مالیه به موقع اجرا گذارده شود.
92 - انجمن ایالتی می تواند در مواردی که برای مصارف محلی از قبیل
راه سازی و تاسیس مدارس و پل سازی و غیره وجهی لازم شود آن وجه را به نسبت
تقسیم مالیات همان محل سرشکن اهالی نماید موافق حدی که در قانون مالیه
مقرر است
93 - انجمن ایالتی می تواند در موقع احتیاج برای احداث پاره تاسیسات
عام المنفعه از قبیل راه و پل و مدرسه و غیرها مبلغی استقراض کند مشروط بر
این که محل ادای آن استقراض از عایدات معمولی یا فوق العاده همان ایالت
باشد و این استقراض بدون تصویب مجلس شورای ملی و امضای ملوکانه صورت پذیر
نخواهد شد.
94 - در صورتی که انجمن اخذ مالیاتی فوق العاده علاوه بر حدود مقرره لازم
داند باید موافق قانون اساسی به تصویب مجلس شورای ملی برسد.
95 - مالیات فوق العاده فقط به محلی تعلق می گیرد که فایده تاسیسات
مذکوره در مواد فوق راجع به آن است چنانچه فایده تاسیسات راجع به تمام
ایالت باشد مالیات هم سرشکن تمام ایالت می شود و اگر فائده آن به بلد یا
بلوکی خاصه تعلق گیرد مالیات مزبور هم فقط از همان بلد یا بلوک گرفته
خواهد شد.
تنبیه - وجوهی که به موجب مواد فوق بر سبیل فوق العاده سرشکن اهالی
می شود باید به نسبت مالیاتی باشد که پس از ممیزی جدید مقرر خواهد شد.
96 - قراردادهای انجمن در امور ذیل به اکثریت آرا واجب الاجرا است مگر
آن که حاکم در مدت بیست روز پس از صدور حکم اخطار کند که قرارداد انجمن
مخالف قانون یا خارج از وظیفه انجمن است و نسخ آن را بخواهد اگر انجمن
متقاعد نشد حاکم باید ناسخ آن قرارداد را در ظرف دو ماه به تصویب مجلسین
و صحه همایونی صادر نماید و الا قرارداد انجمن باید به موقع اجرا گذارده
شود.
97 - قراردادهای مذکوره در ماده فوق از قرار ذیل است :
(اول ) در خصوص خرید و فروش و معاوضه اموال منقوله و غیر منقوله
ایالتی به استثنا ابنیه حکومتی و محکمه ها و مدارس و محبس ها و عمارات
نظمیه و اشیا منقوله متعلق به آنها
(دوم ) در ترتیب اداره و نگاهداری اموال منقوله و غیر منقوله
(سوم ) در اجاره و استجاره مستغلات و املاک برای صرفه یا رفع حاجت ایالت
(چهارم ) در خارج کردن عمارت یا ملکی از تصرف اداره و به تصرف اداره
دیگر دادن به استثنا ابنیه حکومتی و محکمه ها و مدارس و محبس ها و عمارات
نظمیه که باید با تصویب ادارات مرکزی باشد
(پنجم ) در رد و قبول عطایا نسبت به ایالت مشروط بر آن که اعتراضی بر
آنها نشده باشد
(ششم ) در بیمه کردن عمارت و ابنیه ایالتی
(هفتم ) در اداره شوارع ایالتی و رسیدگی به نقشها و بازدید کارهایی که
برای ساختن و تعمیر راه های ایالتی لازم است و در تعیین اداراتی که ساختن و
مرمت این راه ها به آنها باید واگذار شود و در باب طرق شوسه و غیره که در
تحت امتیاز خارجه یا داخله است وظیفه انجمن فقط نظارت است بر این که به
شروط مقرره امتیازنامه عمل شده باشد و در صورتی که انجمن تخلفی از مواد
امتیازنامه معلوم دارد باید ملاحظات خود را بدون مداخله به وزارت فواید
عامه اطلاع دهد
(هشتم ) در اداره شوارع عمومی که منافع آنها به چندین ولایت می رسد و
تعیین بلوکاتی که باید شرکت در ایجاد و نگاهداری آن راه ها بنمایند و
تعیین وجه سالیانه پس از تحصیل آرا انجمنهایی که در این امر شرکت دارنده
و تقسیم وجوهی که دولت یا ایالت از برای کلیه این قبیل راه ها می دهد و
تعیین اداراتی که ساختن این شوارع به آنها واگذار می شود و تبدیل بیگاری ها
به وجوه نقدیه
(نهم ) در ایجاد وسائل عبور و حمل و نقل از قبیل کشتی های کوچک و کرجی
جهت عبور از رودخانه ها و غیرها تعیین حق العبور
(دهم ) در رسیدگی به نقشه و بازدید کلیه کارهایی که مخارج آنها از
وجوه ایالت داده می شود و تعیین اداره ای که اجرای این کارها به عهده او
محلول خواهد شد
(یازدهم ) در رسیدگی به اظهارات اهالی بلوکات و قرا و قصبات و شرکتها
و اشخاص مختلفه برای کمک نقدی در انجام کارهایی که منافع ایالتی دارد
(دوازدهم ) در تعیین سهم نقدی ایالت در مخارجی که منافع آنها هم به
ایالت هم به بلوکات می رسد
(سیزدهم ) در حفظ حقوق علایق و املاک ایالتی در محکمه ها
(چهاردهم ) در رسیدگی به محاسبات مریضخانه های ایالتی و همچنین قرارداد
با مریضخانهای متفرقه در خصوص پذیرفتن مرضای فقرا
(پانزدهم ) در اداره دارالایتام
(شانزدهم ) در تعیین سهم بلوکات جهت مخارج مریضخانه ها و دارالایتام و
تشخیص ماخذ این تقسیم
(هفدهم ) در تاسیس و اداره کردن دارالعجزه ایالتی
(هیجدهم ) در تاسیس و اداره صندوق وظیفه برای مامورینی که حقوق آنها
از وجوه ایالتی پرداخته می شده و به واسطه پیری و ناتوانی و قدمت خدمت
معاف از خدمت شده اند و همچنین برای ورثه اشخاصی که در سر خدمت وفات
کرده اند
(نوزدهم ) در معاونت نقدی برای تکمیل تحصیل شاگردان قابل بی بضاعت به
موجب راپرت مفتشین انجمنهای علمی و ادارات مدارس و سلب این امتیاز در
صورت عدم استحقاق یا ظهور تقصیر
(بیستم ) در تاسیس مجلس امتحان برای انتخاب شاگردانی که به آنها جهت
تکمیل تحصیل معاونت می شود
(بیست و یکم ) در رسیدگی به اختلافاتی که مابین دو یا چند بلوک در خصوص
تقسیم مخارج مشترکه حاصل شود
(بیست و دوم ) در رسیدگی به قراردادهای انجمن های بلدی در خصوص برقرار
نمودن یا توقیف یا تغییر دادن مکانها و میدانهایی که جهت بارانداز و فروش
امتعه دائما یا موقتا برقرار می شود
(بیست و سوم ) در قریه را از بلوکی خارج کردن و جزو بلوک دیگر محسوب
داشتن با موافقت انجمنهای ولایاتی
(بیست و چهارم ) در رسیدگی به صورت اسامی اشخاصی که در بلوک حق انتخاب
کردن دارند.
98 - چون انجمن های ایالتی بصیرت در امور و حوائج ایالات دارند لازم است
اولیای دولت قبل از اقدام به تغییرات در ایالات رای انجمن های مزبوره را
بخواهند ولی مجبور به پیروی رای آنها نیستند.
99 - اولیای دولت باید در مسائل ذیل رای انجمن را بخواهند: اول در
صورتی که بخواهند حدود ایالت یا بلوکات و یا مقر حکومت را تغییر بدهند
دوم در صورتی که بخواهند بعضی از مراتع را تبدیل به جنگل نمایند.
100 - صلاح اندیشی در وجوهی که از خزانه دولتی برای مخارج عمومی ایالت
به عنوان کمک داده می شود به عهده انجمن ایالتی است و باید از قرارداد
انجمن بی اندازه تجاوز نشود.
101 - در خصوص اعانه هایی که از طرف ادارات دولتی برای مخارج مساجد و
تاسیسات خیریه یا معاونت در ایجاد یا مرمت مدارس و دارالعجزه و همچنین
کمک به انجمن های زراعتی و فلاحتی می شود انجمن می تواند صلاح اندیشی خود را
رعایت ترتیب اهمیت به ادارات دولتی اظهار نماید.
102 - انجمن ایالتی می تواند به توسط رییس انجمن ایرادات خود را در
اموری که راجع به منافع ایالت است و همچنین اعتراضاتی که در خصوص ترتیب و
حوائج ادارات متعلقه به ایالت دارد به وزارتخانه ها اظهار کند.
103 - در کلیه امور معاشی و اداره انجمن ایالتی می تواند رای خود را
اظهار کند لیکن در امور سیاسی حق مذاکره ندارد.
تنبیه - امور سیاسی عبارت از مسائلی است که راجع به اصول اداره و
قوانین اساسی مملکت و پلتیک دولت باشد.
104 - ایرادات انجمن در خصوص منافع ایالتی به یکی از ملاحظات سه گانه
ذیل راجع تواند شد.
(اول ) این که در اجرای آن امور منافع مخصوصه آن ایالت منظور نشده
باشد
(دوم ) آن که از منافع مخصوصه آن ایالت صرف نظر کرده باشند
(سوم ) آن که به ملاحظه منافع دیگر چشم از منابع آن ایالت پوشیده باشند
فصل سوم - بودجه محاسبات ایالت و ولایت
105 - هر ایالت یا ولایت صاحب بودجه خواهد بود که جمع و خرج معمولی و
فوق العاده آن از قرار تفصیل ذیل است .
106 - جمعهای معمولی بودجه ایالت یا ولایت از این قرار است
(اول ) وجهی که بعد از ممیزی و تعدیل مالیات بر طبق قانون مالیه و بر
حسب حکم دولت و تصویب مجلس شورای ملی از مالیات هر ایالت و ولایتی برای
مخارج محلی آنجا واگذار می شود
(دوم ) منافع اموال ایالتی یا ولایتی
(سوم ) منافع حاصله از حق العبور طرق و معابری که به توسط ایالت و ولایت
ساخته شده و حق اخذ آن را دارند
(چهارم ) سهمی که بلوکات از بابت نگاهداری طرق و شوارع به ایالت یا
ولایت می دهند جمعهای فوق العاده ایالات و ولایات از قرار ذیل است
(اول ) مالیات فوق العاده که بر حسب اقتضای ضرورت و به حکم قانون موقتا
علاوه بر معمول دریافت می شود
(دوم ) وجه استقراض که در موقع لزوم بر حسب قانون استقراض آن تصویب
می شود
(سوم ) عطیات و بخششهایی که به ایالات و ولایات می شود
(چهارم ) قیمت اموال ایالتی که به فروش رسیده باشد
(پنجم ) سایر فواید متفرقه که بر حسب اتفاق ممکن است پیدا شود.
107 - مخارج معمول بودجه ایالت یا ولایت از قرار ذیل است
(اول ) اجاره یا مرمت دارالحکومه و همچنین اثاثیه و مرمت آن
(دوم ) اجاره یا مرمت محل و اثاثیه که برای انجمن معارف لازم است
(سوم ) اجاره یا مرمت قراولخانه ها و محل قراسورانها
(چهارم ) اجاره یا مرمت محاکم عدلیه و اثاثیه آنها
(پنجم ) مخارج طبع و انتشار اعلانات و صورت های لازمه از اسامی اشخاصی که
حق انتخاب در ایالت یا ولایت دارند
(ششم ) کلیه مخارجی که از طرف دولت به عهده ایالت یا ولایت محول است
(هفتم ) ادای اقساط قروض ایالتی .
108 - مخارج فوق العاده بودجه ایالت یا ولایت مخارجی است که به طور
موقتی و اتفاقی ضرورت پیدا می کند.
109 - وجوهی که در یک دوره معامله مالیاتی که عبارت از یک سال شمسی
است به مصرف مقرره در بودجه نرسیده باشد در بودجه سال بعد به عنوان همان
مصرف به خرج منظور می شود و هر گاه در یک دوره دخل بودجه از مخارج مقرره
بیشتر باشد باقی بودجه آن سال در بودجه سال بعد ابوابجمعی می شود انجمن
مصارف آن را معین می نماید.
110 - مامور مالیه هر یک از ایالات یا ولایات باید مواظبت نماید که وجوه
عایدی ایالت وصول شود و مسئولیت امر به عهده او محول است حکم ایصال این
وجوه باید از طرف حاکم به مامور مالیه ابلاغ شود
111 - مامور مالیه باید موافق میزان بودجه و بر طبق حواله حاکم وجوه
مخارج را بپردازد
112 - انجمن ایالتی یا ولایتی بودجه سالیانه را که حاکم ترتیب داده است
رسیدگی نموده به اکثریت آرا اصلاح می نماید و این بودجه پس از آن که در
انجمن تصویب شد باید به تصویب وزارت مالیه برسد
113 - حاکم باید در ماه اول هر سال جز کلیه مخارج سال گذشته را به
انجمن ارائه دهد.
114 - بودجه ایالت باید طبع و مجانا منتشر شود
فصل چهارم - در تشکیل انجمنهای ولایتی
115 - ولایت قسمتی از مملکت است که دارای یک شهر حاکم نشین و توابع باشد
اعم از این که حکومت آن تابع پایتخت یا تابع مرکز ایالتی باشد
116 - در شهر حاکم نشین هر ولایتی انجمنی موسوم به انجمن ولایتی منعقد
می شود
117 - اعضای انجمنهای ولایتی مرکب خواهند بود از منتخبین شهر حاکم نشین
و مبعوثینی که از بلوکات و توابع آن ولایت به انتخاب اهالی آنها فرستاده
می شوند
118 - عده منتخبین شهر حاکم نشین که محل انعقاد انجمن ولایتی است شش نفر
خواهد بود
119 - عده مبعوثینی که از بلوکات و توابع آن ولایت به انجمن ولایتی
فرستاده می شوند مطابق عده بلوکات و توابع آن ولایت خواهد بود
120 - هر یک از بلوکات و توابع ولایتی فقط یک نفر منتخب به انجمن ولایتی
خواهد فرستاد که در بلاد موافق قواعد انتخابات شهرها و در بلوک موافق
ترتیب انتخاب بلوک معین می شود
121 - هر یک از ایالات عمده که در قلمرو ولایتی هستند می توانند یک نفر
منتخب به انجمن ولایتی بفرستند
122 - وظایف و ترتیبات انجمنهای ولایتی در قلمرو هر ولایت که عبارت از
شهر و توابع و بلوکات آن است مطابق خواهد بود با وظایف و حقوقی که برای
انجمنهای ایالتی مقرر شده ولی انجمنهای ولایاتی که جز ایالتی هستند در
مطالب لازمه به انجمن ایالتی که در کرسی آن ایالت تشکیل می شود رجوع خواهند
نمود و ولایاتی که مستقل هستند و در تحت ایالت دیگر نیستند مستقیما به
ادارات مرکزی دولت که در دارالخلافه است طرف می شوند
تبصره - انجمن ایالتی در مرکز ایالت و انجمن ولایتی در شهر حاکم نشین
ولایت برقرار خواهد بود لاغیر
محل مهر مبارک
جناب اشرف اتابک اعظم این نظامنامه انجمن ایالتی و ولایتی ملاحظه شد صحیح
است معمول و مجری دارید
شهر ربیع الثانیه 1325

نوع :
قانون
شماره انتشار :
تاریخ تصویب :
1286/02/01
تاریخ ابلاغ :
دستگاه اجرایی :
موضوع :