جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09131024626 در تماس باشید.


بسمه تعالی
تاریخ 5/9/70 شماره دادنامه 119 کلاسه پرونده 70/122
شاکی : ریاست اداره کل وظیفه عمومی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
موضوع شکایت و خواسته: اعلام تعارض آراء صادره از شعب دوم . چهارم و بیستم دیوان عدالت اداری.
مقدمه: شاکی بشرح نامه شماره 70/942/1/06/401 مورخ 13/7/70 چنین اعلام داشته اند: الف . نسبت به کفالت مشمولانی که ادعای کفالت مادر فاقد شوهر خود را براساس بند الف ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی و بند 2 ماده 124 آئین نامه اجرائی آن مینمایند آراء متضادی بشرح زیر صادر گردیده است: 1. شعبه 20 دیوان عدالت اداری بموجب دادنامه 215 مورخ 26/12/68 مضبوط در پرونده کلاسه 68/641 با این استدلال که چون شاکی تنها فرزند ذکور مادر مطلق خود میباشد هر چند که ماد مشمول شاغل باشد این امر مانع از استفاده مشمول از مزایای کفالت نبوده و اصولاً کلمات مراقب و نگهدارنده دو مفهوم جداگانه داشته و دارای دو معنای متفاوت است و منحصر بمسائل مادی نبوده بلکه مسائل عاطفی و مراقبت غیر مالی و اقتصادی را نیز در بر میگیرد... که نهایتاً حکم به فسخ رای صادره از هیات رسیدگی تجدید نظر صادر نموده است.
2. شعبه دوم دیوان بموجب دادنامه 219 - 4/4/68 مضبوط در پرونده کلاسه 68/81 در وضع مشابه فوق و حتی با اینکه مادر مشمول شاغل نبوده و اعضاء هیات رسیدگی تجدید نظر نظام وظیفه تشخیص داده اند که مادر مشمول قادر باداره امور خود است و شاکی را سرباز شناخته اند مبادرت بصدور رای با این استدلال که رسیدگی در دیوان عدالت اداری ماهوی نبوده و منحصراً از لحاظ شکلی و نقض قوانین رسیدگی مینماید را هیات رسیدگی تجدید نظر را تایید و حکم برد دادخواست شاکی داده است.
ب : نسبت بنحوه اجرای دادنامه های صادره از شعب دیوان عدالت اداری در موارد مشابه نظرات گوناگون اعلام گردیده است:
1. برحسب دادنامه 104 - 8/2/70 صادره از شعبه 4 دیوان عدالت اداری مضبوط در پرونده کلاسه 69/63 شعبه صادرکننده رای ضمن ابطال رای هیات رسیدگی تجدید نظر و هیات رسیدگی تجدید نظر همطراز این اداره عقیده بطرح پرونده مسمولین شاکی در هیات رسیدگی تجدید نظر همعرض دارد.
2. در حالیکه بموجب دادنامه 378 - 28/7/67 صادره از شعبه دوم دیوان عدالت اداری مضبوط در پرونده کلاسه 67/35 شعبه صادر کننده رای ضمن ابطال رای هیات رسیدگی تجدید نظر حکم باستحقاق استفاده شاکی از معافیت کفالت بمادرش صادر مینمایند. نظر این اداره : بطور کلی با توجه بمفاد مواد 1و 24و 26و 27 در مورد کفالت و 41 و تبصره آن و 43 قانون خدمت وظیفه عمومی قانونگذار تشخیص استحقاق و یا عدم استحقاق مشمول از معافیت را بطور کلی در اختیار اعضاء هیات رسیدگی کننده و شورای پزشکی و با شورای عالی پزشکی قرار داده است مگر در مواردی که موعد اعتراض مقید در مواد 28و43 قانون فوق الاشعار سپری شده باشد.
ج . نسبت به کفالت مشمولانی که ادعای کفالت پدر نیازمند بمراقبت خود را براساس بند الف ماده 44 قانون خدمت وظیفه عمومی و قسمت آخر بند یک ماده 124 آئیننامه اجرائی آن مینماید آراء مختلفی بشرح زیر از شعب دیوان عدالت اداری صادر گردیده است
1. بر حسب دادنامه 389 - 21/8/67 صادره از شعبه دوم دیوان عدالت اداری مضبوط در پرونده کلاسه 65/516 در مورد مشمولی که ادعای کفالت پدر خود را نموده و اعضاء هیات رسیدگی با رویت پدر مشمول او را قادر باداره امو رخود دانسته و مباردت به صدور رای سربازی درباره مشمول نموده اند که بشعبه صادرکننده رای با این استدلال... چه آنکه بموجب آن تحصیل نظر شورای پزشکی بعنوان متخصص امر ضروری بوده و با ضرورت تحصیل و کسبل نظریه شورای پزشکی عدم توجه بآن مادامیکه مخدوش نباشد خارج از حدود اختیارات قانونی هیات رسیدگی کننده میباشد... لذا حکم بابطال رای هیات رسیدگی تجدید نظر صادر شده است.
2. بموجب دادنامه 363 - 22/8/69 شعبه 20 دیوان عدالت اداری مضبوط در پرونده کلاسه 69/252 شعبه صادرکننده رای با این استدلال که.... اگر چه بموجب نظر شورای پزشکی نیازی به سرپرستی و مراقبت احراز گردیده لیکن عدم قدرت وی به اداره امور خود به تشخیص هیچیک از هیاتهای بدوی و تجدید نظر و همطراز احراز نگردیده است و بدین ترتیب شرط دوم کفالت همانا تشخیص عدم قدرت پدر باداره امور خود بوسیله هیات رسیدگی باشد تحقق نیافته است و نظر شورای پزشکی بهر صورت جنبه مشورتی داشته و بعنوان شرط اول کفالت بوده که با توام شدن شرط دوم کفالت محقق میگردد که بجهت مذکور حکم برد دادخواست شاکی داده شده است. نظریه این اداره: همواره بر این است که نظریه شورای پزشکی شرط لازم برای کفالت پدر نیازمند به مراقبت بود و شرط کافی آن تشخیص اعضاء رسیدگی کننده است.
د. نسبت بمعاینه مشمولانی که در اجرای ماده 43 قانون خدمت وظیفه عمومی بشورای عالی پزشکی معرفی و مورد معاینه قرار گرفته آراء مختلفی از شعب دیوان عدالت اداری صادر گردیده است :
1. برحسب دادنامه 494 - 15/10/69 صادره از شعبه بیستم دیوان عدالت اداری مضبوط در پرونده کلاسه 68/174 شعبه صادرکننده رای با این استدلال که به شورایعالی در مقام فسخ نظریات شورای پزشکی اصولاً میبایستی استدلال نمایند که به چه نظریه قبلی را فسخ میکند و قانوناً بایستی بمواد قانونی منطبق بر وضعیت پزشکی مشمول استناد نمایدو... که نهایتاً حکم بفسخ نظریه شورایعالی پزشکی صادر نموده است.
2. بموجب دادنامه 380 - 4/6/68 صادره از شعبه دوم دیوان عدالت اداری مضبوط در رپونده کلاسه 66/606 شعبه پادر کننده رای با این استدلال که دیوان عدالت اداری رسیدگی ماهوی نمینماید و از نظر شکلی هم جلسه شورا مذکور طبق ذیل ماده 43 قانون فوق الذکر بوده شکایت را رد نموده است.
و . در مورد مصوبه شورای انقلاب اسلامی در آذر ماده 58 مبنی بر معافیت متولین 1328 لغایت 1337 با توجه بمدارک تحصیلی آنان و اینکه در هنگام تصویب تصویبنامه هیات وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در تاریخ 10/5/58 تعدادی از متولدین مذکور دانشجو بوده و از معافیت تحصیلی برخوردار بوده اند آراء مختلفی از شعب دیوان صادر گردیده که بشرح زیر است
1. بموجب دادنامه 339 - 26/8/66 مضبوط در پرونده کلاسه 65/336 صادره از شعبه دوم دیوان عدالت اداری با این استدلال که... از جهت اعلام ترک تحصیل دائم از ناحیه وی و قرار گرفتن نامبرده در شرایط مندرج در ماده مزبور از حیث رتبه تحصیلی مادون لیسانس بوده است و اکنون که موضوع ترک تحصیل و انصراف دائم از ادامه تحصیل وی منتفی گرددیه و نامبرده با استفاده از مقررات مربوط بوزارت.... اشتغال مییابد استفاده از معافیت دائم موقعیت قانونی نداشته... و حکم برد شکایت شاکی صادر نموده است.
2. برحسب دادنامه 801 - 12/12/68 مضبوط در پرونده 67/69 شعبه دوم دیوان عدالت اداری در مورد مشابه فوق مبادرت بورود شکایت شاکی نموده است.
هـ . نسبت بقطعی یا قابل تجدید بودن آراء صادره از شعب دیوان عدالت اداری در موضوعات مشابه آراء مختلفی صادر گردیده است بدینشرح که:
1. برابر دادنامه 801 - 13/12/68 مضبوط در پرونده 67 /69 شعبه دوم دیوان عدالت اداری در مورد استفاده شاکی پرونده از معافیت مندرج در قسمت . و. این لایحه مبادرت بصدور حکم بر علیه این اداره نموده و رای را قابل تجدید نظر اعلام داشته است.
2. بموجب دادنامه 142 - 2/4/68 مضبوط در رپونده 67/179 شعبه دوم دیوان عدالت در مورد معافیت مندرج در قسمت . و . این لایحه مبادرت بصدور حکم بر علیه این اداره نموده و رای قطعی اعلام داشته است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری, در تاریخ فوق, به ریاست حجه الاسلام حسین محقق قمی قائم مقام دیوان عدالت اداری و با حضور روسای شعب, تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره, بشرح آتی باتفاق آراء, مبادرت به اتخاذ تصمیم می نماید.
رای . بنظر اکثریت اعضاء هیات عمومی دیوان عدالت اداری هیچیک از دو آراء مورد ادعای ریاست اداره کل وظیفه عمومی بشرح مندرج در بندهای الف تا هـ نامه شماره 70/942/10/06/401 - 13/7/70 متعارض نبوده و از مصادیق ماده 20 قانون دیوان عدالت اداری تشخیص نگردید.
قائم مقام دیوان عدالت اداری حسین محقق قمی

نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
119
تاریخ تصویب :
1370/09/05
تاریخ ابلاغ :
دستگاه اجرایی :
موضوع :