جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09120899917 در تماس باشید.


تاریخ : 31/3/1383 کلاسه پرونده : 81/372 شماره دادنامه : 116

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری
طبق ماده 3 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاههای دولتی مصوب 1366 ، دستگاههای مذکور در ماده4 قانون فوق الذکر می توانند مشمولین قانون تامین اجتماعی را که حداقل 35 سال سابقه خدمت قابل قبول از لحاظ بازنشستگی داشته باشند راسا براساس مقررات مربوط بازنشسته نمایند .بنا به جهات فوق الذکر و عنایت به مقررات فصل هفتم قانون تامین اجتماعی در باب بازنشستگی ، قسمت اخیر بند 5 بخشنامه شماره 21 مستمریها و همچنین بخشنامه شماره 7 مستمریها در قسمتی که بازنشستگی اجباری مشمولین قانون تامین اجتماعی را با 30سال سابقه خدمت مجاز اعلام کرده است . مغایر قانون و خارج از حدوداختیارات سازمان تامین اجتماعی در وضع مقررات دولتی تشخیص داده می شود و مستندا به قسمت دوم ماده25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می گردد .
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری - دری نجف آبادی

شماره هـ/81/372 28/4/1383
مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری .
شاکی : آقای علی اکبر خبازها - آقای علیرضا فرهادی .
موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 7 و بند 5 بخشنامه شماره21 مستمریها سازمان تامین اجتماعی .
مقدمه : شکات بشرح دادخواستهای تقدیمی اعلام داشته اند ، شرکتهای دولتی در خصوص بازنشستگی مستخدمین مشمول قانون تامین اجتماعی خود بدون رعایت ضوابط مندرج در قانون مذکور ( براساس ضوابط حاکم بر مستخدمین مشمول استخدام کشوری" href="/tags/24322/قانون-استخدام-کشوری/" class="link">قانون استخدام کشوری ) اقدام می نمایند و آنها را جهت برقراری مستمری بازنشستگی به واحدهای اجرائی سازمان تامین اجتماعی احاله می نمایند . اتخاذ و اجرای این روش علاوه بر بروز تنش که برای مستخدمین ذیربط و سازمان پیش می آورد متضمن بار مالی غیرقابل پیش بینی برای سازمان مزبور و تعدی به حقوق سایر بیمه شدگان نیز می باشند .لذا با ذکر دلائل ومستندات قانونی بشرح ذیل :
1ـ یکی از گروههای دولتی مشمول تامین اجتماعی مستخدمین شرکتهای دولتی هستند این گروه با تصویب مقررات استخدامی شرکتهای دولتی مصوب 1352 مشمول مقررات مذکور قرار گرفتند که در فصل پنجم مقررات مذکور ترتیبات خاصی جهت احتساب سوابق مقررات حاکم بر بازنشستگی و نوع صندوق بازنشستگی مستخدمین پیش بینی گردید که تا تیرماه 1355 مجر بود . در سال 1355 با انحلال صندوق حمایت مستخدمین شرکتهای دولتی و ادغام در سازمان تامین اجتماعی به استناد تبصره4 ماده11 قانون تشکیل وزارت بهداری و بهزیستی مصوب 1355 قانون تامین اجتماعی جایگزین مقررات مندرج در فصل پنجم مقررات استخدامی مذکور گردید .
2ـ علیرغم اینکه در سال 1365 ضوابط و مقررات بازنشستگی حاکم بر مستخدمین دولت با تصویب قوانین جدید با اصلاحات در قوانین قبلی دستخوش تحول گردید بموجب قانون اصلاح تبصره یک ماده74 استخدام کشوری" href="/tags/24322/قانون-استخدام-کشوری/" class="link">قانون استخدام کشوری و الحاقی 3 تبصره به آن مشمولین قانون تامین اجتماعی از شمول آن مستثنی شدند .
3ـ از دی مـاه 1366 بموجب تبصره یک قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی و دستگاههای دولتی مصوب1366 مقررات بازنشستگی پیش از موعد صرفا درباره کارمندانی که کتبا درخواست می نمودند اجراءمی گردید لیکن مستند به ماده3 همین قانون حداقل سابقه برای بازنشسته نمودن کارمندان مشمول قانون تامین اجتماعی توسط دستگاهها موکول به داشتن 35سال سابقه خدمت و پرداخت حق بیمه بوده . 4ـ قانون اصلاح مقررات بازنشستگی و وظیفه استخدام کشوری مصوب سال 1368 نیز نحوه بازنشستگی کارمندان را با افزایش دامنه شمول به مستثنی شدگان قانون استخدم کشوری تسری داد . لیکن چون این قانون خاص نمی توانسته است با قانون تامین اجتماعی به عنوان یک قانون عام در برابر قانون خاص منافات داشته باشد و بلحاظ مدلول آن اساسا دلالتی بر مشمولین قانون تامین اجتماعی نداشته و در نتیجه هیچگونه تغییر در روند بازنشستگی جاری که در بند4 توضیح داده شد ایجاد ننموده است . مضافا به اینکه به استناد ماده2 قانون یاد شده موضوع اشتغال بیش از 30سال خدمت به طور کلی نفی نگردیده لیکن ادامه آن منوط به شرایطی گردیده و اجرای آن مستلزم توجه به ضوابط حاکم بر صندوق بازنشستگی کارکنان مشمول است با توجه به مراتب دو نوع مقررات مفروض و حاکم بربازنشستگی مستخدمین شرکتهای دولتی است؛
1ـ مقررات مربوط به بازنشستگی مشمولین استخدام کشوری" href="/tags/24322/قانون-استخدام-کشوری/" class="link">قانون استخدام کشوری .
2ـ مقررات مربوط به بازنشستگی مشمولین قانون تامین اجتماعی در حالی که شرکتهای دولتی کماکان نسبت به بازنشسته نمودن مستخدمین مشمول قانون تامین اجتماعی با 30سال سابقه خدمت بدون شرط سنی ( مشابه مستخدمین مشمول استخدام کشوری" href="/tags/24322/قانون-استخدام-کشوری/" class="link">قانون استخدام کشوری ) اقدام به برقراری مستمری بازنشستگی به واحدهای اجرائی سازمان ارسال می نمایند و این امر مخالف موازین قانونی مذکور در فوق می باشد . لذا به منظور توقف این رویه خلاف قانون استدعا دارد بخشنامه شماره 7 مستمریها و بند5 بخشنامه21 مستمریها سازمان تامین اجتماعی ابطال گردد .
معاون حقوقی و امور مجلس سازمان تامین اجتماعی در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 23959/د7100/ مورخ 20/8/1382 اعلام داشته اند ، اعتراض شکات متوجه روندی است که به موجب آن سازمان در اجرای بخشنامه های 7و21 معترض عنهما بازنشستگی مستخدمین رسمی شرکتهای دولتی را که از حیث رژیم حمایتی مشمول قانون تامین اجتماعی هستند با 30سال سابقه خدمت مورد قبول قرار می دهد ، توضیح اینکه بموجب ماده30 قانون نحوه تعدیل نیروی انسانی دستگاههای دولتی مصوب 1366 ، دستگاههای مذکور در ماده 4 این قانون می توانند کارمندانی را که حداقل 30سال سابقه خدمت قابل قبول ازلحاظ بازنشستگی داشته باشند ، راسا براساس مقررات مربوط بازنشسته نمایند . بموجب حکم مندرج در قسمت انتهایی همین ماده ( حداقل مذکور در این ماده برای مشمولین تامین اجتماعی 35سال خواهد بود ) .
2ـ مراد از حکم اخیر این است که مستخدمین دستگاههای دولتی که از حیث رژیم حمایتی مشمول قانون تامین اجتماعی هستند تنها زمانی می توانند راسا و براساس درخواست دستگاه بازنشسته شوند که حداقل 35سال سابقه خدمت داشته باشند . بدیهی است لحاظ شرط 35سال سابقه برای این قبیل مستخدمین بمنظور اتخاذ رویه یکسان و همسو با سایر مشمولان قانون تامین اجتماعی بوده و در واقع همسو با مقررات عام تامین اجتماعی از جمله تبصره 3 ماده76 و ماده 77 قانون تامین اجتماعی بوده است .
3ـ حال اعتراض شکات به این موضوع است که چرا علیرغم نصوصات قانونی فوق الذکر ، سازمان با صدور بخشنامه های معترض عنهما ، بازنشستگی مستخدمین مشمول تامین اجتماعی دولتی را با 30سال قبول نموده و با معرفی مستخدمین مزبور توسط دستگاهها ، آنان را بازنشسته می نمایند؛ در حالی که حداقل سابقه لازم جهت بازنشستگی ( بدون درخواست مستخدم و با معرفی دستگاه ) 35 سال تمام می باشد .در پاسخ به اعتراض مذکور به نظر می رسد اطلاق شرط 35سال ( برای بازنشستگی بدون تقاضای مستخدم ) منصرف به موردی می باشد که فرد یادشده ، مستخدم دولت نباشد زیرا اولا محل کار اینگونه افراد ( واحدهای دولتی ) با کارگران عادی مشمول قانون کار متفاوت است . ثانیا ایجاد هماهنگی و عدم تبعیض میان مستخدمین دولت مقتضی این انصراف می باشد . لذا به منظور ایجاد رویه یکسان در رابطه با مستخدمین دولت مشمول استخدام کشوری" href="/tags/24322/قانون-استخدام-کشوری/" class="link">قانون استخدام کشوری و مستخدمین دولت مشمول نظام تامین اجتماعی ، چاره ای جز این نبوده است که اجرای حداقل 35سال بازنشستگی بدون تقاضا را در رابطه با دو دسته مستخدمین دولت و غیرمستخدمین دولت ، به دوشکل متفاوت پیاده نمود . همانگونه که گفته شد اگر چه تفکیک مزبور بالصراحه در قانون تامین اجتماعی بعمل نیامده است با این حال اصل عدم تبعیض میان مستخدمین دولت و عامل محل کار چنین تفکیکی را ایجاب می نماید .
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق به ریاست حجت الاسلام و المسلمین دری نجف آبادی و با حضور روسای شعب بدوی وروسا و مستشاران شعب تجدیدنظر تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء بشرح آتی مبادرت به صدور رای می نماید .
نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
116
تاریخ تصویب :
1383/03/31
تاریخ ابلاغ :
1383/05/10
دستگاه اجرایی :
موضوع :