جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09132429546 در تماس باشید.


تاریخ 9/4/75 شماره دادنامه 59 کلاسه پرونده 72/159

رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری
نظربه اینکه الزام متقاضیان تفکیک به دادن تعهد درخصوص واگذاری رایگان قسمتی ازاراضی ملکی خود به منظورتامین فضای آموزشی وخدماتی وغیره خلاف اصل مالکیت وقوانین مربوط به آن وخارج ازحدود اختیارات قوه مجریه دروضع مقررات دولتی است ،لذا بند3 بخش دوم از دستورالعمل آماده سازی اراضی متعلق به نهادها... مستندا به ذیل ماده 25 قانون دیوان عدالت اداری ابطال می شود.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری -اسماعیل فردوسی پور
* سابقه *

شماره ه/72/159 4/6/1375
مرجع رسیدگی :هیات عمومی دیوان عدالت اداری .
شاکی :شرکت تعاونی مسکن جهادسازندگی استان مازندران
موضوع شکایت وخواسته : ابطال بندهای سوم ازبخش دوم وپنجم ازبخش سوم دستورالعمل آماده سازی اراضی متعلق به نهادها،ارگانها،تعاونیهاو اشخاص حقیقی وحقوقی درکلیه شهرهاوشهرکهای کشور.
مقدمه : شاکی دردادخواست تقدیمی اعلام داشته اند:شهرداری ساری ایضا کمیسیون ماده پنج شورایعالی شهرسازی ومعماری استان مازندران بعنوان پیش شرط برای موافقت نمودن باتفکیک وکاربری یک قطعه زمین ابتیاعی این تعاونی علاوه برتعهد واگذاری 25% ازملک موصوف مستندابه بند(5)بخش دوم این دستورالعمل بوسیله زمین شهری وازرقبه موصوف شهرداری ساری نیزبه استنادبندسوم ازبخش دوم دستورالعمل فوق الذکرمبادرت به اخذتعهد واگذاری چهارهزارمترمربع نموده است :نظربه اینکه
اولا دو بند مارالذکر با هیچیک ازموادقانونی ومقررات موضوعه منطبق نبوده وفاقدوجاهت قانونی است .
ثانیا برخلاف قاعده تسلیط وشرع می باشدعلیهذاباالتفات به مراتب فوق استدعاداریم نسبت به ابطال بندهای فوق الوصف حکم شایسته راصادرفرمایند.
مدیرکل حقوقی وامورمجلس وزارت مسکن وشهرسازی درپاسخ به شکایت مذکورطی نامه شماره 12611/230-18/7/73 اعلام داشته اند:
1- بند پنجم بخش سوم دستورالعمل موردشکایت درمدت اعتبارماده 9 قانون زمین شهری مصوب شهریورماه 66 به تجویزتبصره های یک و9 ماده مزبوربتصویب رسیده بود،باانقضامهلت اعتبارماده یادشده بند مزبوربشرح بخشنامه شماره 1456/1-12/3/72 وزیرمحترم وقت وزارت مسکن وشهرسازی ازتاریخ انقضامهلت اعتبارماده 9 قانون زمین شهری ،موضوعامنتفی اعلام گردیده ، و درحال حاضرقابلیت اجرا ندارد تا درخواست ابطال آن قابلیت طرح داشته باشد.
هیات عمومی محترم دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 106-105 مورخ 20/6/72صادره درپرونده های کلاسه 69/148و70/69 شکایت شکات دیگر راجع به ابطال بند مزبوررابه لحاظ انتفاموضوع قابل طرح ورسیدگی ندانسته است ، رد شکایت شاکی نسبت به بندمرقوم به لحاظ منتفی شدن موضوع مورد تقاضاست
2- بشرح مواد14و15 قانون زمین شهری مصوب شهریورماه 1366 تفکیک زمین های شهری موکول به رعایت ضوابط ومقررات وزارت مسکن و شهرسازی است . بندسوم بخش دوم دستورالعمل موردشکایت به تجویزمورد مذکوروموادمربوط به آماده سازی پیش بینی شده ،درآئین نامه اجرائی قانون مزبورتنظیم شده وخارج ازحدوداختیارات وزارت مسکن وشهرسازی ومخالف قانون نمی باشد.
ضوابط ومقررات شهرسازی ایجاب می نمایدبه هنگام آماده سازی زمینهای بزرگ شهری جهت احداث مسکن ویاعرضه وواگذاری قطعات تفکیکی به دیگران برای احداث ساختمان علاوه برمعابرقسمتی اززمین برای امورآموزشی وخدماتی متناسب باطرح ومساحت زمین تخصیص داده شودوواحدهای آموزشی وخدماتی هم احداث ومورداستفاده ساکنین قرارگیرد.نظربه اینکه مالکین زمینهای مذکورحاضربه احداث ساختمانهای آموزشی وخدماتی نمی باشندوناچاردولت و شهرداری حسب موردبایستی اقدام به ایجادتاسیسات متناسب آموزشی و خدماتی برای استفاده ساکنین واحدهای مسکونی بنماید،واگذاری زمینهای آموزشی وخدماتی به دولت وشهرداریهاامرضروری ولازمه شهرسازی است ،لذا ردشکایت شاکی دراین موردنیزموردتقاضاست .
فقهای محترم شورای نگهبان درخصوص ادعای شاکی مبنی برخلاف شرع بودن دستورالعمل موردشکایت طی نامه شماره 840-13/10/74 و 0569/21/75 26/3/75 اعلام داشته اند:
عطف به نامه شماره ه/72/159-29/5/74موضوع ادعای خلاف شرع بودن بند(3)بخش دوم بند(5)بخش سوم دستورالعمل آماده - سازی اراضی متعلق به نهادها، ارگانها، تعاونیها و اشخاص حقیقی وحقوقی درکلیه شهرهاوشهرکهای کشوردرجلسه مورخ 13/10/74 فقهای شورای نگهبان مطرح وموردبحث وبررسی قرارگرفت ونظرآقایان فقهابدین شرح اعلام می گردد: "درصورتی که دریافت وجه درموردسئوال فقط بموجب دستورالعمل وآئین نامه انجام گیرد،نه بموجب قانون باموازین شرعی مغایراست ".
هیات عمومی دیوان عدالت اداری درتاریخ فوق به ریاست حجه الاسلام والمسلمین اسماعیل فردوسی پوروباحضورروسای شعب دیوان تشکیل وپس از بحث وبررسی وانجام مشاوره بااکثریت آرابشرح آتی مبادرت به صدوررای می نماید.

مرجع :
روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
چهارشنبه بیست وپنجم مهرماه 1375 سال پنجاه ودوم - شماره 15038

7
----------------------------------------------
بسمه تعالی
دستورالعمل آماده سازی اراضی متعلق به نهادها، تعاونی ها و اشخاص حقیقی و حقوقی در کلیه شهرها و شهرکهای کشور
در اجرای مواد 14 و15 قانون زمین شهری و مواد 42 و 43 آئین نامه اجرائی قانون زمین شهری ضوابط آماده سازی اراضی و تفکیک اراضی متعلق به نهادها و ارگانها و تعاونیها و اشخاص حقیقی و حقوقی که مالک اراضی بایر و دایر بوده و یا افراز اراضی خود را داشته باشند بشرح زیر تعیین و ابلاغ می گردد:
بخش اول : مدارک مورد لزوم برای امر تفکیک و آماده سازی که از طریق مالک یا مالکین باید تهیه و به ادارات کل مسکن و شهر سازی که از طریق مالک یا مالکین باید تهیه و به ادارات کل مسکن و شهرسازی استان مربوط تسلیم گردد.
1 - بند مالکیت زمین
2 - مدارک لازم دال بر عدم نیاز دولت و شهرداریها به زمین مذکور برای طرحهای خدماتی و عمومی در صورتیکه کاربری زمین غیر مسکونی باشد، چنانچه کاربری مسکونی داشته و در شهرهای 22 گانه باشد ارائه مدارک لازم دال بر عدم نیاز ادارات کل زمین شهری الزامی است.
3 - ارائه طرح آماده سازی شامل قطعات تفکیکی و معابر و محل خدمات آموزشی و عمومی مورد نیاز.
4 - تعیین منابع اعتبار اجرای طرح آماده سازی.
5 - ارائه رای کمیسیون ماده 12 دال بر دایر یا بایر بودن ملک.
6 - ارائه مجوز تبدیل در موارد لزوم طبق ماده 63 آئین نامه.
بخش دوم: ضوابط مورد عمل برای قبول طرح تفکیکی و آماده سازی.
1 - انطباق با نقشه های جامع و تفصیلی یا هادی شهر و رعایت ضوابط شهرداریها در ارتباط با تفکیک کاربری.
2 - اخذ تعهد آماده سازی زمین شامل بر وکف و آسفالت معابر و جمع آوری آبهای سطحی و سایر تاسیسات زیر بنایی حسب ضرورت از مالک یا مالکین زمین.
3 - تعهد واگذاری رایگان زمینهای آموزشی و خدماتی به دولت و شهرداری متناسب با طرح توسط مالک یا مالکین.
سوم : ضوابط رسیدگی و تصویب طرحها
ادارات کل مسکن و شهرسازی پس از دریافت تقاضا و مدارک مورد نیاز و حصول اطمینان از عدم مغایرت طرح پیشنهادی با مشخصات طرحهای توسعه شهری نسبت به صدور موافقت اصولی پروژه پیشنهادی برای زمین های تا مساحت ده هکتار اقدام می نماید و پروژه هایی که مساحت آنها بیش از ده هکتار باشد پس ازبررسیهای اولیه و ضمن اظهارنظر برای تصویب نهایی به کمیته فنی مسکن وزارتخانه و معاونت امور ممکن ارسال دارند.
عملیات آماده سازی اینگونه اراضی شامل عملیات زیر بنایی موضوع بند الف ماده 41 آئین نامه اجرائی مورد استناد حسب ضرورت خواهد بود.
مراحل تصویب طرحهای آماده سازی مذکور مشابه اراضی دولت توسط ادارات کل مسکن و شهرسازی صورت می گیرد. پس از تصویب طرح آماده سازی مالک موظف به اخذ تصویب طرح تفکیکی از شهرداری است لیکن تنظیم صورتجلسه تفکیکی منوط به اجرای آماده سازی بشرح بند ذیل است.
مالک بایستی گواهی لازم دایر بر انجام آماده سازی را از اداره کل مسکن و شهرسازی اخذ به شهرداری و ادارات ثبت ارائه دهد تا ادارات ثبت نسبت به تفکیک اقدام و پس از انتقال رایگان اراضی آموزشی و خدماتی به دولت و شهرداری نسبت به صدور مجوز فروش و یا صدور پروانه اراضی اقدام گردد.
مالک یا مالکین اراضی واقع در 32 شهر موظفند حداقل 50% قطعات را پس از آماده سازی براساس قیمت تمام شده آماده سازی به اضافه قیمت منطقه ای زمین و ده درصد سود سرمایه گذاری به متقاضیان معرفی شده سازمان زمین شهری واگذار نمایند. مالک در مورد بقیه قطعات مجاز به واگذاری به سایر افراد است.
پلاکهائی که تا هزار متر مربع مساحت داشته و متعلق به یک مالک باشد و یا تا سه هزار متر مربع و متعلق به مالکین مشاعی (مشروط بر اینکه سهم هر مالک بیش از یکهزار متر مربع نباشد) و در صورتیکه بایر بودن آنها برابر مقررات مربوطه محرز گردد مستقیماًاز طرف شهرداریها قابل تفکیک و صدور پروانه طبق ضوابط شهرداریها میباشد و در صورت موات بودن فقط تا حد نصاب فوق پس از تایید ادارات کل زمین شهری تفکیک و صدور پروانه بلا اشکال است.
زمین های بایری که مساحت آنها تا یک هکتار و در غیر 32 شهر باشد با ارائه مدارک و رعایت ضوابط فوق الذکر ازطرف شهرداریها مستقیماً بررسی و تفکیک آنها بلامانع می باشد.
سراج الدین کازرونی
وزیر مسکن و شهرسازی
نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
59
تاریخ تصویب :
1375/04/09
تاریخ ابلاغ :
1375/07/25
دستگاه اجرایی :
موضوع :