جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09127606810 در تماس باشید.


شماره ویژه نامه: 567
شنبه،7 اردیبهشت 1392
سال شصت و نه شماره 19847 آیین‌نامه احداث، توسعه، بهره‌برداری و مدیریت فرودگاه‌های غیرنظامی
شماره19062/ت47491هـ 3/2/1392
وزارت راه و شهرسازی
هیئت وزیران در جلسه مورخ 18/1/1392 بنا به پیشنهاد شماره 02/100/76522 مورخ 7/8/1390 وزارت راه و شهـرسازی و به استناد ماده (22) قانون هواپیمایی کشوری ـ مصوب 1328ـ و تبصره (2) ماده (5) اصلاحی قانون هواپیمائی کشوری ـ مصوب 1367ـ آیین‌نامه احداث، توسعه، بهره‌برداری و مدیریت فرودگاه‌های غیرنظامی را به شرح زیر تصویب نمود:

آیین‌نامه احداث، توسعه، بهره‌برداری و مدیریت فرودگاه‌های غیرنظامی
ماده1ـ در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:
1ـ سازمان: سازمان هواپیمایی کشوری.
2ـ ایکائو: سازمان بین‌المللی هواپیمایی کشوری.
3ـ کنوانسیون: کنوانسیون بین‌المللی هواپیمایی کشوری (کنوانسیون شیکاگو1944).
4ـ استانداردها و توصیه‌های ایکائو: الزامات و توصیه‌های ایکائو که در قالب ضمایم کنوانسیون ارایه شده است.
5 ـ ضمیمه شماره (14) کنوانسیون: ضمیمه شماره (14) کنوانسیون حاوی استانداردها و توصیه‌های ایکائو در زمینه فرودگاه.
6 ـ دستورالعملهای مربوط: ضوابط مدون سازمان، مرتبط با موضوع این آیین‌نامه.
7ـ نشریه اطلاعات هوانوردی: نشریه‌ای که توسط یا با مجوز سازمان منتشر می‌شود و در بردارنده اطلاعات حاکم بر هوانوردی است و برای ناوبری هوایی ضروری می‌باشد.
8 ـ وسیله پرنده: وسیله‌ای که بتواند در نتیجه عکس‌العمل هوا بجز عکس‌العمل هوا در برابر سطح زمین خود را در هوا نگاه دارد.
9ـ فرودگاه: منطقه‌ای مشخص بر روی زمین یا آب شامل ساختمان‌ها، تأسیسات و تجهیزات نصب شده که از کل یا بخشی از آن حسب مورد جهت نشست، برخاست و حرکت زمینی انواع وسایل پرنده و حمل و نقل هوایی بار، مسافر و محموله‌های پستی استفاده می‌شود و شامل انواع زیر می‌باشد:
الف ـ فرودگاه داخلی: فرودگاهی که در شرایط عادی صرفاً برای انجام پروازهای داخلی تعیین شده است.
ب ـ فرودگـاه بین‌المللی: فرودگـاهی که دارای الـزامات، تجـهیزات و تسهیلاتی از جمله گمرک، گذرنامه، بهداشت عمومی و قرنطینه گیاهی و حیوانی برای پروازهای بین‌المللی می‌باشد.
پ ـ فرودگاه مرز هوایی: فرودگاهی داخلی که حسب مورد با تأمین الزامات، تجهیزات و تسهیلاتی از جمله گمرک، گذرنامه، بهداشت عمومی و قرنطینه گیاهی و حیوانی، برای پروازهای بین‌المللی استفاده می‌شود.
ت ـ فرودگاه ویژه: فرودگاهی که صرفاً برای کاربری‌های خاص از جمله آموزشی، تفریحی، ورزشی، آزمایشهای پروازی وسایل پرنده و خدمات هوایی کشاورزی استفاده می‌شود.
ث ـ فرودگاه مشترک: فرودگاهی که هواپیماهای نظامی و غیرنظامی براساس ضوابط و مقررات مربوط، مجاز به عملیات در آن می‌باشند.
ج ـ فرودگاه بالگرد: سطح یا منطقه‌ای مشخص روی زمین یا سازه که کل یا بخشی از آن برای نشست، برخاست و حرکت زمینی بالگرد استفاده می‌شود.
10ـ باند: منطقه‌ای مستطیل شکل در فرودگاه که برای نشست و برخاست وسایل پرنده تعیین شده است.
11ـ آستانه باند: قسمت شروع باند که برای نشستن وسایل پرنده استفاده می‌شود.
12ـ منطقه‌ایست راه وسایل پرنده: منطقه‌ای هم عرض و در انتهای باند که به منظور توقف وسایل پرنده به هنگام انصراف از برخاست تعیین شده است.
13ـ حریم باند: ناحیه مستطیل شکل محیط بر باند و منطقه ایست راه با ابعاد به شرح زیر که به منظور کاهش خطر آسیب‌دیدن وسایل پرنده‌ای که از باند خارج می‌شوند و محافظت از وسایل پرنده در هنگام عملیات نشست و یا برخاست بکار گرفته می‌شود:
الف ـ برای باندهای با طول باند (800) متر و یا بیشتر، (360) متر از هر دو سر باند و از طرفین محور باند (150) متر برای باندهای دارای دستگاه کمک ناوبری و (75) متر برای باندهای بدون دستگاه کمک ناوبری.
ب ـ برای باندهای با طول کمتر از (800) متر، (60) متر از ابتدای هر دو سر باند و از طرفین محور باند (75) متر برای باندهای دارای دستگاه کمک ناوبری و (40) متر برای باندهای بدون دستگاه کمک ناوبری.
14ـ منطقه ایمن انتهای باند: منطقه‌ای متقارن در جوار خط مرکزی باند و بلافاصله بعد از (60) متری انتهای باند که به منظور کاهش خطرات و صدمات به وسایل پرنده در هنگام خروج از باند تعیین شده است.
15ـ خزش راه: مسیر تعیین شده برای خزش وسایل پرنده در فرودگاه.
16ـ حریم خزش راه: ناحیه‌ای که برای محافظت از وسایل پرنده در هنگام خزش و برای کاهش خطر ورود آسیب‌احتمالی به وسایل پرنده در اثر خروج از مسیر خزش تعیین شده است.
17ـ توقفگاه وسایل پرنده: بخشی از فرودگاه که عملیات سوار و پیاده کردن مسافران، بارگیری و تخلیه بار و محموله‌های پستی، سوخت‌گیری، توقف، تعمیر و نگهداری وسایل پرنده در آن محل انجام می‌گیرد.
18ـ محوطه مانور پروازی: محوطه حرکت بجز محوطه توقفگاه که برای نشست، برخاست و خزش وسایل پرنده استفاده می‌شود.
19ـ محوطه حرکت: بخشی از فرودگاه شامل محوطه مانور پروازی و توقفگاه وسایل پرنده که برای نشست و برخاست و خزش وسایل پرنده به کار می‌رود.
20ـ مسیر دسترسی: مسیر مخصوص وسایل نقلیه در محوطه حرکت.
21ـ علایم راهنما: تابلوها، نقاشی‌ها و اشیایی (به صورت متغیر یا ثابت) که به منظور راهنمایی و ارایه اطلاعات در محوطه حرکت بکار گرفته می‌شود.
22ـ بخش هوایی (ایرساید): محدوده‌ای در فرودگاه شامل محوطه حرکت و تجهیزات و ساختمانهای آن، مسیر راه‌های دسترسی و سالن ترانزیت فرودگاه که دسترسی به آنها نیاز به مجوز دارد.
23ـ بخش زمینی (لندساید): محوطه‌ها و اماکن متصل پیوسته در تصرف فرودگاه بجز بخش هوایی.
24ـ حریم فرودگاه: محدوده‌ای در اطراف فرودگاه که مشمول اعمال محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های موضوع ضوابط و مقررات داخلی یا بین‌المللی مربوط می‌باشد.
25ـ مانع: تمام و یا قسمتی از اشیای متحرک و ثابت دایمی یا موقت که در محوطه حرکت یا حریم فرودگاه یا بالاتر از سطحی قرار دارند که برای محافظت از پرواز تعیین شده است.
26ـ تسهیلات فرودگاهی: خدمات و امکاناتی که موجب ارتقای سطح مطلوبیت فرودگاه با هدف افزایش ایمنی، امنیت، کیفیت و سرعت جابجایی بار و مسافر می‌شود.
27ـ تجهیزات زمینی فرودگاهی: وسایل مخصوص تعمیر، نگهداری و ارایه خدمات روی زمین به وسایل پرنده.
28ـ خـدمات پشتیبانی زمـینی فرودگاهی: خدمات مرتبط با پذیرش و سوار و پیاده کردن مسافر، تخلیه و بارگیری و سرویس‌دهی به هواپیماها که روی زمین انجام می‌شود.
29ـ ارایه‌کنندگان خدمات پشتیبانی زمینی فرودگاهی: اشخاص دارای صلاحیت مجاز به ارایه تمام و یا قسمتی از خدمات پشتیبانی زمینی فرودگاه.
30ـ سامانه مدیریت ایمنی فرودگاهی: ساختار سازمانی مورد نیاز، مسؤولیت‌ها، خط‌مشی، فرآیندها و الزامات به منظور تحقق ایمنی و استفاده ایمن از فرودگاه.
31ـ نظام‌نامه فرودگاه: سندی شامل اطلاعات مرتبط با موقعیت مکانی، تسهیلات، خدمات، تجهیزات، دستورالعمل‌های عملیاتی مربوط، ساختار سازمانی و مدیریت فرودگاه مربوط از جمله نحوه اعمال سامانه مدیریت ایمنی فرودگاه که به تصویب سازمان می‌رسد.
32 ـ برنامه حفاظتی و امنیتی فرودگاه: برنامه‌ای که به منظور تأمین حفاظت و امنیت بخشهای مختلف فرودگاه از جمله داخل و پیرامون محوطه حرکت وسایل پرنده و تجهیزات کمک ناوبری، اشخاص، بار و محمولات پستی در فرودگاه، تدوین می‌شود.
33ـ گواهینامه فرودگاهی: گواهینامه‌ای که براساس نظام‌نامه فرودگاه مربوط و با رعایت ضوابط سازمان، توسط سازمان صادر می‌شود.
34ـ مالک فرودگاه: اشخاصی حقیقی یا حقوقی که براساس قوانین و مقررات کشور، مالکیت یک فرودگاه را به عهده دارند.
35ـ بهره‌بردار فرودگاه: مالک یا شخصی که از جانب او مسؤولیت تمام فعالیت‌های فرودگاه را به عهده دارد.
36ـ مدیر فرودگاه: شخصی که توسط بهره‌بردار فرودگاه براساس ضوابط سازمان، منصوب و مسؤولیت اداره یک فرودگاه را به عهده دارد.
37ـ طرح جامع: سند در برگیرنده نیازها و الزامات موجود و پیش‌بینی نیازهای آتی ساخت و بهره‌برداری از فرودگاه براساس مطالعات اجتماعی، سیاسی، جغرافیایی و اقتصادی مستند.
ماده2ـ احداث و بهره‌برداری از هر فرودگاه در کشور با رعایت قوانین و مقررات مربوط، مستلزم اخذ مجوز از سازمان می‌باشد.
تبصره1ـ نحوه صدور، تمدید، تعلیق و لغو مجوز موضوع این ماده و یا ایجاد هرگونه محدودیت به موجب دستورالعملی خواهد بود که توسط سازمان تدوین و به تأیید وزیر راه و شهرسازی می‌رسد.
تبصره2ـ سازمان موظف است شرایط بقاء و تمدید مجوز موضوع دستورالعمل تبصره (1) را در مجوز مربوط درج و ملاک عمل قرار دهد.
ماده3ـ ضوابط مربوط به تعیین حریم، انواع طبقه‌بندی، طراحی، احداث، تجهیز، توسعه و بهره‌برداری فرودگاه‌ها، توسط سازمان تدوین و ابلاغ می‌گردد.
ماده4ـ سازمان در طول مدت احداث و یا توسعه فرودگاه نسبت به رعایت ضوابط و استاندارهای فرودگاهی نظارت می‌نماید و متقاضی نیز مکلف است همکاری لازم را در این خصوص با سازمان به عمل آورد.
ماده5 ـ مراحل اخذ مجوز احداث فرودگاه به شرح زیر می‌باشد:
الف ـ ارایه طرح امکان سنجی و مکان‌یابی توسط متقاضی به سازمان شامل نکات فنی، عملیاتی، ارزیابی زیست محیطی، توجیه اقتصادی با رعایت کامل اصول پدافند غیرعامل و کاربری‌های مصوب شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران.
ب ـ بررسی طرح موضوع بند (الف) توسط سازمان و اعلام نتیجه به متقاضی (صدور موافقت اصولی یکساله یا عدم تأیید آن) ظرف شش ماه از تاریخ وصول طرح مذکور.
ج ـ تهیه طرح جامع و اخذ تأییدیه دستگاه‌های مربوط و ارایه آن به سازمان در زمان اعتبار موافقت اصولی.
د ـ بررسی اسناد موضوع بند (ج) توسط سازمان و اعلام نتیجه (صدور مجوز احداث یا عدم تأیید درخواست متقاضی) به متقاضی ظرف سه ماه از تاریخ وصول اسناد مذکور.
تبصره1ـ موافقت اصولی موضوع بند (ب) با تأیید سازمان حداکثر به مدت یکسال و فقط برای یکبار قابل تمدید است.
تبصره2ـ متقاضی احداث فرودگاه مکلف است ظرف یکسال پس از اخذ مجوز، عملیات اجرایی احداث فرودگاه را آغاز و براساس برنامه زمانبندی ارایه شده در طرح جامع به پایان برساند، در غیر این صورت مجوز مذکور باطل می‌شود.
ماده6 ـ فرودگاه‌های بین‌المللی و مرز هوایی با رعایت قوانین و مقررات مربوط، با پیشنهاد وزارت راه و شهرسازی و تصویب هیئت وزیران تعیین می‌گردند.
تبصره ـ تأیید احراز شرایط موضوع این ماده در خصوص هر یک از فرودگاه‌های مذکور، بر عهده سازمان می‌باشد.
ماده7ـ هر فرودگاه باید متناسب با نوع کاربری و طبقه‌بندی آن دارای تجهیزات هوانوردی و فرودگاهی، سامانه‌ها و تسهیلات لازم به شرح زیر باشد:
الف ـ تجهیزات هوانوردی شامل تجهیزات ارتباطی، کمک ناوبری، نظارتی و هواشناسی.
ب ـ تجهیزات فرودگاهی شامل تجهیزات پشتیبانی زمینی فرودگاهی (هندلینگ)، اطلاعات پرواز، روشنایی و علایم کمک بصری محوطه جابجایی، برف‌روبی و یخ زدایی، بازرسی بار و مسافر، سوخت رسانی، دفع پرندگان و حیات وحش، پشتیبانی نجات و آتش‌نشانی فرودگاهی، چراغها و حصارهای حفاظتی و علایم راهنمایی حمل و نقل هوایی بار و مسافر.
ج ـ سامانه‌ها شامل سامانه مدیریت ایمنی، تعمیر و نگهداری پیشگیرانه فرودگاهی و مدیریت تنظیم جریان ترافیک هوایی.
د ـ تسهیلات فرودگاهی شامل خدمات مراقبت پرواز، پشتیبانی زمینی (هندلینگ)، خدمات نجات و آتش‌نشانی، هواشناسی، گمرک، گذرنامه، قرنطینه، مسیر دسترسی در محوطه حرکت و ترمینالی مسافران.
تبصره ـ سایر تجهیزات، سامانه‌ها و تسهیلاتی که برای انجام فعالیت فرودگاه‌ها ضروری می‌باشد توسط سازمان، به تفکیک نوع کاربری و طبقه‌بندی فرودگاه تعیین و ابلاغ می‌شود.
ماده8 ـ سیاست‌گذاری و نظارت در خصوص نحوه ارایه خدمات پشتیبانی زمینی در فرودگاه‌های کشور، به عهده سازمان می‌باشد.
ماده9ـ تهیه و انتشار دستورالعمل‌های مربوط به فعالیت‌های فرودگاه‌ها با رعایت ضوابط و مقررات ابلاغی سازمان انجام می‌شود.
ماده10ـ اعمال هرگونه محدودیت در یک فرودگاه توسط بهره‌برداران فرودگاه که موجب تعطیلی دایم یا موقت یا کاهش حداقل پنجاه درصد ظرفیت پذیرش مسافر فرودگاه گردد، مستلزم کسب مجوز از سازمان می‌باشد.
تبصره1ـ سازمان مکلف است ظرف پانزده روز پس از وصول درخواست، اعلام نظر نماید. عدم اعلام نظر ظرف مدت مقرر، به منزله موافقت می‌باشد.
تبصره2ـ موارد غیرقابل پیش‌بینی و اضطراری با تشخیص بالاترین مقام فرودگاه و اطلاع به سازمان از شمول حکم این ماده مستثنی می‌باشد. اینگونه موارد باید به اطلاع سازمان برسند.
ماده11ـ الزامات مربوط به ساختار و وظایف، نیروی انسانی، تجهیزات و سایر موارد مربوط به فرودگاه‌ها توسط سازمان و با رعایت سایر قوانین و مقررات مربوط تدوین، ابلاغ و بر اجرای آن نظارت می‌شود.
ماده12ـ سازمان مکلف است ظرف یک سال پس از ابلاغ این آیین‌نامه نسبت به ایجاد سامانه جمع‌آوری اطلاعات مربوط به فرودگاه‌ها اقدام نماید.
تبصره ـ فرودگاه‌ها موظفند اطلاعات موضوع این ماده را در اختیار سازمان قرار دهند.
ماده13ـ مدیر فرودگاه که توسط بهره‌بردار تعیین می‌گردد باید علاوه بر صلاحیت‌های عمومی مندرج در قوانین و مقررات مربوط، دارای شرایط تخصصی ابلاغی از طرف سازمان نیز باشد.
ماده14ـ مرجع صدور مجوز فعالیت و ابلاغ ضوابط ارائه خدمات پشتیبانی زمینی فرودگاه، سازمان می‌باشد.
تبصره ـ ارائه دهندگان موجود خدمات پشتیبانی زمینی فرودگاه که تا قبل از ابلاغ این آیین‌نامه در زمینه خدمات مذکور فعالیت داشته‌اند موظفند ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، فعالیت‌های خود را با مفاد آن تطبیق دهند.
ماده15ـ سازمان موظف است بر تمامی فعالیت‌هایی که در فرودگاه انجام می‌شود نظارت نماید.
تبصره1ـ بازرسان سازمان باید علاوه بر احراز صلاحیت‌های عمومی، صلاحیت‌های تخصصی و امنیتی فرودگاه‌ها (حسب مورد) را احراز و از سازمان مجوز دریافت نمایند.
تبصره2ـ سازمان می‌تواند انجام امور بازرسی و ممیزی از فرودگاه‌ها را به صورت کلی یا جزیی به اشخاص صاحب صلاحیت موضوع تبصره (1) واگذار نماید. مجوز فعالیت اشخاص مذکور به صورت موقت و قابل تمدید صادر می‌شود.
تبصره3ـ صلاحیت‌های تخصصی موضوع تبصره (1) و آموزشهای مربوط به آن به تفکیک موارد توسط سازمان تدوین و ابلاغ می‌شود.
ماده16ـ فرودگاه‌ها قبل از بهره‌برداری ملزم به دریافت گواهینامه فرودگاهی می‌باشند.
تبصره ـ فرودگاه‌های عملیاتی موجود موظفند ظرف مدتی که سازمان تعیین می‌کند خود را با مفاد این آیین‌نامه تطبیق دهند.
ماده17ـ پرواز هرگونه وسایل پرنده کنترلی، مدل، بدون سرنشین، تفریحی و موارد مشابه در حریم فرودگاه، براساس ضوابط سازمان انجام می‌شود.
ماده18ـ هماهنگی بین بخش‌های هوانوردی نظامی و غیرنظامی در فرودگاه‌ها، براساس ضوابط تخصصی بهره‌برداری پروازی غیرنظامی از فرودگاه‌های نظامی و بالعکس، موضوع ماده (7) مصوبات چهارصد و شصت و ششمین جلسه شورای عالی امنیت ملی مورخ 13/5/1386 می‌باشد.
ماده19ـ رزمایش‌ها و نمایش‌های هوایی با مجوز سازمان و هماهنگی فرودگاه مربوط انجام می‌شود.
ماده20ـ برنامه حفاظتی و امنیتی فرودگاه باید توسط بهره‌بردار فرودگاه تدوین و به تصویب سازمان برسد.
ماده21ـ سازمان موظف است نسبت به بازرسی مستمر در خصوص تجهیزات هوانوردی و فرودگاهی، سامانه‌ها، تسهیلات در فرودگاه‌ها و سطوح بی‌خطری پرواز اقدام و در صورت احراز شرایط ناایمن در تمام یا بخشی از فرودگاه‌ها، نسبت به محدود کردن عملیات فرودگاه و یا غیرعملیاتی نمودن آن، حسب مورد اقدام نماید.
تبصره ـ فرودگاه‌ها علاوه بر رعایت مقررات مربوط به سطوح بی‌خطری پرواز در داخل فرودگاه موظفند هرگونه تخلف از مقررات مذکور در حریم فرودگاه را نیز در کمترین زمان به سازمان گزارش نمایند.
معاون اول رییس جمهور ـ محمدرضا رحیمی

نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
19847
تاریخ تصویب :
1392/1/18
تاریخ ابلاغ :
1392/1/18
دستگاه اجرایی :
موضوع :