جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09136888863 در تماس باشید.

مرجع تصویب: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شماره ویژه نامه: 574
سه‌شنبه،31 اردیبهشت 1392
سال شصت و نه شماره 19868 رأی شماره‌های 61 ـ 65 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری، موضوع تبیین مرجع صالح به تشخیص و تطبیق کار و مشاغل سخت و زیان‌آور
شماره هـ/87/523 16/2/1392
تاریخ دادنامه : 2/2/1392 شماره دادنامه: 61 الی 65
کلاسه پرونده : 87/523، 90/330، 329، 335 و 90/219
مرجع رسیدگی: هیأت عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی : آقایان 1ـ حسین نجفی 2ـ حسین کیوان داریان 3ـ رضا فلاحپور 4ـ سعید مستقل امینه 5 ـ احمدرضا صفائیان 6 ـ سیروس فرازمند 7ـ سیدمهدی الصفی
موضوع شکایت و خواسته : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار : شکات به موجب دادخواستهایی اعلام کرده‌اند که مشاغل آنها به موجب آراء کمیته بدوی تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور اداره کار اصفهان از جمله مشاغل سخت و زیان‌آور اعلام شده است اما شـورای عالی حـفاظت فنی به موجب نظریه مورخ 31/5/1386 شغل آنان را از شمول مشاغل سخت و زیان‌آور خارج کرده است که با تقدیم دادخواست و اعتراض به نظر شورای عالی حفاظت فنی، شعبه 18 دیوان عـدالت اداری به موجب آراء صادر شده به رد شکـایات آنان حکم صـادر کرده است اما شعب 19 و 20 دیوان عدالت اداری در خصوص خواسته مشابه همکاران آنان رأی به حقـانیت شکایات صادر کرده‌اند. شاکـیان با اعلام مراتب رسیـدگی به تعارض را خواستار شده‌اند.
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه 18 دیـوان عـدالت اداری در رسـیدگی به پرونـده‌های شـماره 8909980900009667 ـ 8909980900009707 ـ 8909980900009674 ـ 8909980900009670 ـ 8909980900009669 ـ 8909980900009663 ـ 8909980900010313 با موضوع دادخواست آقایان حسین نجفی حسن آبادی ـ حسن کیوان داریان ـ سیدمهدی الصفی ـ سعید مستقل امینه ـ احمدرضا صفائیان ـ رضا فلاح سیچانی ـ سیروس فرازمند به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی اداره کار و امور اجتماعی و به خواسته اعتراض به تصمیم مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفـاظت فـنی، بـه مـوجب دادنـامه‌های شمـاره 9009970901800500ـ 9009970901800518ـ 9009970901800517 ـ 9009970901800504 ـ 9009970901800531 ـ 9009970901800499ـ 9009970901800503 ـ 31/2/1390، مفاداً به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
راجع به شکایت علیه شورای عالی حفاظت فنی کار به خواسته ابطال رأی ردیف اپراتور مسؤول شیمی مصوبه مورخ 31/5/1386 موضوع اظهارنظر شورا در خصوص لیست متقاضیان ماده 76 قانون تأمین اجتماعی در تأسیسات ملی و مهم استان اصفهان ارسالی طی نامه شماره 124604ـ 12/9/1385 نظر به شرح شکایت و توجه به لایحه ارسالی خوانده و تطبیق شکایت خواهان و دفاع خوانده با مقررات قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی به ماده 76 قانون تأمین اجتماعی و مواد 1 و 2 و 3 و 7 و 8 و بند 3 ماده 9 و 11 آیین‌نامه اجرایی مصوب 26/12/1385 هیأت وزیران ناظر به تعریف کارهای سخت و زیان‌آور، چگونگی تشخیص و سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیان‌آور، چگونگی تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان‌آور بر اساس ضوابط و سیاستگذاری شورای عالی حفاظت فنی از ناحیه کمیته‌های استانی و این که تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور از امور فنی و تخصصی است که با ارجاع امر به کارشناسان مشاغل مربوط قابل شناسایی است همچنین توجه به تفکیک وظایف هر یک از مراجع مذکور بدین ترتیب که شورای عالی حفاظت فنی وظیفه تعیین ضوابط و سیاستگذاری کشوری سخت و زیان‌آور را به عهده دارد و کمیته‌های استانی وظیفه تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان‌آور را به صورت موردی و فردی یا بر اساس ضوابط و سیاستگذاریهای کشوری شورای عالی حفاظت فنی در مشاغل مهم و ملی و همچنین بر اساس نص صریح قانون مطابق با مواد 9 و 10 و 11 را دارند. علی‌هذا و با وصف فوق اولاً: تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور و سیاستگذاریهای کشوری در تأسیسات مهم و ملی از آنجا که امری فنی و تخصصی و بر مبنای نظر کارشناسان فنی صورت می‌گیرد و اظهارنظر قضایی در این قبیل امور فنی و تخصصی و کارشناسی جایگاه قانونی ندارد از طرفی با پیش‌بینی کمیته‌های استانی که وظیفه تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان‌آور را بر اساس ضوابط و مقررات دارد و آراء قطعی این کمیته‌ها قطعی و لازم‌الاجرا است و بر اساس صلاحیت دیوان عدالت اداری منبعث از ماده 13 قانون دیـوان عدالـت اداری این آراء قابـل اعـتراض در دیـوان عدالـت اداری اسـت به عبارتی رابطه کمیته‌های استانی و شورای عالی فنی مثل رابطه شعب دادگاهها اعم از کیفری و حقوقی با مقررات موضوعه مجلس شورای اسلامی است که شخص می‌تواند به رأی دادگاه موافق با مقررات در مرجع تجدیدنظر اعتراض کند ولی ماده قانونی مورد استناد دادگاه و به تبع مجلس شورای اسلامی نمی‌تواند طرف شکایت محکوم علیه واقع شود و مستند به مواد قانونی مذکور و مدلل به استدلال فوق و با لحاظ وحدت ملاک رأی وحدت رویه شماره 61 ـ 23/3/1377 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری مشعر به منع اظهارنظر قضایی در امور فنی و تخصصی شکایت شکات خارج از مصادیق احصایی صلاحیت دیوان عدالت اداری در رسیدگی به آراء قطعی صادر شده از هیأتها و کمیسیونها و کمیته‌ها تشخیص، قرار رد شکایت صادر و اعلام می‌شود. رأی دیوان قطعی است.
ب: شـعبه 20 دیوان عـدالت اداری در رسیـدگی به پرونده‌هـای شـماره 8909980900056197 ـ 8909980900056226 و 89099809 00059357 با موضوع دادخواست آقایان علی رضوانی ـ محمود نصراصفهانی ـ رسول خراسانی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی و به خواسته اعتراض به تصمیم مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی، به موجب دادنامه‌های شماره 9009970902001191ـ 9009970902001193ـ 9009970902001194ـ 13/4/1390، مفاداً به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص دادخواست شکات به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی مبنی بر اعتراض به رأی مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی نظر به مفاد دادخواست و پیوستهای آن که دلالت دارد کمیته بدوی استانی مرجع صالح تشخیص و تـطبیق کارهای سخت و زیان‌آور مشاغل را سخت و زیان‌آور تشخیص داده و با توجه به پاسخ شماره 90060ـ 23/9/1389 مراتب را تأیید کرده لیکن به موجب ماده 8 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 26/12/1385 هیأت وزیران که تنها مرجع تشخیص و تطبیق کارهای سخت و زیان‌آور را کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی قرار داده است. علی هذا شکایت شاکی وارد است و اظهارنظر شورای عالی حفاظت فنی بعد از مصوبه مارالذکر فاقد وجاهت قانونی است حکم به نقض رأی معترضٌ عنه صادر و اعلام می شود. به دلالت ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری رأی قطعی است.
ج: شعبه 19 دیـوان عدالت اداری در رسـیدگی به پرونـده‌های شماره 8909980900017351 ـ 8909980900017354 با موضوع دادخواست آقایان جعفر محمد باغبان ـ اکبر پیرحاجی و به طرفیت وزارت کار و امور اجتماعی و به خواسته اعتراض به تصمیم مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی، به موجب دادنامه‌های شماره 900997090190156ـ 9009970901901567ـ 29/4/1390، مفاداً به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص دادخواست خواهان علیه سازمان خوانده مبنی بر استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیان‌آور با عنایت به مفاد اوراق پرونده و دفاع خوانده و مستنداً به بند ب ماده 76 قانون تأمین اجتماعی و ماده 52 قانون کار نظر به این که اداره طرف شکایت نوع کار شاکی را جزء مشاغل سخت و زیان‌آور شناخته است. فلذا شکایت شاکی را وارد تشخیص و به حقانیت وی حکم صادر و اعلام می شود. این رأی وفق ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری قطعی است.
د: شعبه 19 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900010289 با موضوع دادخواست آقای مهران نریمانی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی کار و به خواسته ابطال ردیف 34 نظریه مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی کار و به موجب دادنامه شماره 8909970901902868 ـ 23/11/1389، به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص شکایت علیه شورای عالی حفاظت فنی کار به خواسته مذکور نظر به این که شغل شاکی به عنوان اپراتور تجهیزات کمکی در نیروگاه شهید محمد منتظری (توانیر) ردیف 169 مصوبه مورد تأیید واقع شده است ولی با وصف شغل مذکور در مدیریت تولید برق شهید منتظری (ردیف 35 مصوبه 2 مورد تأیید قرار نگرفته است نظر به این که ماده یک آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 مصوب سال 1380 در خصوص سخت و زیان‌آور بودن شغل شاکی جاری است و دلیلی که مبین به کارگیری تمهیدات بهداشتی ایمنی در جهت حذف زیان‌آور شغل مذکور باشد اقامه نشده است و از جهتی اداره طرف شکایت ایراد و دفاعی در قبال شکایت وی به موجب لایحه شماره ثبت 2839ـ 24/7/1389 به عمل نیاورده است. دیوان بر این اساس مستنداً به ماده 13 قانون دیوان به وارد دانستن شکایت و ابطال رأی ردیف 35 مصوبه در خصوص عدم سخت و زیان‌آور بودن شغل شاکی در مدیریت تولید برق شهید منتظری حکم صادر و اعلام می دارد. رأی صادر شده وفق ماده 7 قانون دیوان قطعی است.
هـ: شعبه19 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900010283 با موضوع دادخواست آقای بکراس افخمی به طرفیت سازمان کار و امور اجتماعی و به خواسته اعتراض به نظریه مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی، به موجب دادنامه شماره 9009970901900534ـ 14/2/1390، به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص دادخواست خواهان علیه سازمان خوانده مبنی بر استفاده از مزایای مشاغل سخت و زیان‌آور با عنایت به مفاد اوراق پرونده و لایحه خوانده و مستنداً به بند ب ماده 76 قانون تأمین اجتماعی و ماده 52 قانون کار مفاد نامه شماره 2838/337ـ 6/5/1389 شرکت مدیریت تولید برق شهید محمد منتظری اعلام داشته است با وجود این که شغل اپراتور تجهیزات کمکی علی‌رغم تغییر مدیریت نیروگاه تغییری نداشته است ولی شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار قبلاً آن را در ردیف مشاغل سخت و زیان‌آور قرار داده ولی بعد از تغییر مدیریت شغل مذکور را جزو مشاغل سخت و زیان‌آور تأیید نکرده است نظر شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار منطبق با قانون و مقررات نیست و مخدوش است. فلذا شکایت وارد تشخیص و به حقانیت شاکی حکم صادر و اعلام می‌شود. رأی دیوان قطعی است.
و: شعبه 19 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900010349 با موضوع دادخواست آقای رحمت‌اله نیکبخت قهنویه به طرفیت وزارت کار و امور اجتماعی و به خواسته اعتراض به تصمیم مـورخ 31/5/1386 شورای عـالی حفاظت فنـی و ابطال تصمیم مذکور بـه موجب دادنامه شماره 9009970901901474ـ 28/4/1390، مفاداً به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص دادخواست خواهان علیه سازمان خوانده مبنی بر استفاده از مزایای مشاغل سخـت و زیان‌آور با عـنایت به مفاد اوراق پرونده و لایحه خوانده و با استناد به بند ب ماده 76 قانون تأمین اجتماعی و ماده 52 قانون کار نظر به این که اداره طرف شکایت طی لایحه به شماره ثبت 2834ـ24/7/1389 استحقاق شاکی را مبنی بر برخورداری از مشاغل سخت و زیان‌آور تحت عنوان شغل اپراتور تجهیزات کمکی در مدیریت تولید برق شهید منتـظری مـورد تأیید قرار داده است بر این اساس به ابطال مصوبه ردیف 35 در خصوص شورای عالی حفاظت به مدیریت تولید برق شهید منتظری حکم صادر و اعلام می دارد. رأی دیوان قطعی است.
ز: شعبه20 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900017362 با موضوع دادخواست آقای احسان علایی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی اداره کار و امور اجتماعی و به خواسته ابطال نظریه مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی به موجب دادنامه شماره 8909970902001622 ـ 8/10/1389، مفاداً به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص شکایت آقای احسان علایی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی اداره کار و امور اجتماعی استان اصفهان به خواسته ابطال رأی شورای عالی حفاظت فنی اداره کار مبنی بر عدم سخت و زیان‌آور نبودن شغل شاکی نظر به مفاد دادخواست و لایحه طرف شکایت 77433 ـ 23/8/1389 با توجه به ماده 8 آیین نامه اجرایی بند 5 جزء ب ماده واحده قانون اصـلاح تبصره 2 الحـاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبـصره
ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق 2 تبصره ماده 76 مصوب 1371 (مصوب 26/12/1385) هیأت وزیران تنها مرجع تشخیص و تطبیق مشاغل سخت و زیان‌آور کمیته‌های استانی بدوی و تجدیدنظر است که مرجع صالح به اظهارنظر هستند. لذا شکایت را وارد تشخیص و به نقض رأی معترضٌ به حکم صادر و اعلام می شود. رأی دیوان قطعی است.
ح: شعبه20 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 8909980900010152 با موضوع دادخواست آقای مهران گل‌بیدی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی وزارت کار و امور اجتماعی و به خواستـه اعتراض بـه نظریة مـورخ 31/5/1386 بـه مـوجب دادنامـه شمـاره 8909970902001036 ـ 23/8/1389، مفاداً به شرح آینده به صدور رأی مبادرت کرده است:
در خصوص دادخواست آقای مهران گل بیدی به طرفیت شورای عالی حفاظت فنی مبـنی بر ابطال رأی مـورخ 31/5/1386 شـورای عالی حـفاظت فنی و تأیید سخت و زیان‌آور بودن حرفه و مشاغل شاکی با عنایت به محتویات پرونده و پاسخ رسیده از مشتکی‌عنه طی لایحه شماره 76855 ـ 12/8/1389 که اعلام کرده‌اند کمیته استانی ماده 8 آیین‌نامه اجرایی قانون ماده واحده اصلاحی تبصره 2 ماده 76 قانون تأمین اجتماعی و شغل و حرفه شاکی رأی سخت و زیان‌آور تشخیص داده است لیکن شورای عالی حفاظت طبق آیین منسوخ به موجب قانون مزبور در تاریخ 24/12/1384 حکم به مردود بودن تقاضای سخت و زیان‌آور بودن مشاغل و حرفه شاکی اعلام کرده است که توجهاً به ماده واحده فوق‌الذکر تنها مرجع صالح تشخیص و تطبیق کار و مشاغل سخت و زیان‌آور را کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی قرار داده، این که شورای مزبور نیز در جلسه مورخ 31/5/1386 حاکمیت قانون اصلاح مصوب سال 1380 مجمع تشخیص مصلحت نظام را پذیرفته است و از طرف دیگر مانع قانونی برای رسیدگی مجدد کمیته بدوی در ادوار مختلف وجود ندارد. علی‌هذا نظریه مورخ 31/5/1386 خارج از اختیارات قانونی بوده است حکم به وارد دانستن شکایت و ابطال نظر مورخ 31/5/1386 شورای عالی حفاظت فنی در مورد شاکی صادر و اعلام می شود و آراء کمیته‌های استانی لازم الاجراست. رأی دیوان قطعی است.
هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور رؤسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رأی مبادرت می ‎ کند.

رأی هیأت عمومی
اولاً: تعارض در مدلول آراء شعبه 18 با آراء شعب 19 و 20 دیوان عدالت اداری به شرح مندرج در گردش کار محرز است.
ثانیاً: با عنایت به این که به موجب مواد 7 و 8 و جزء الف و ب ماده 9 آیین‌نامه اجرایی ماده واحده قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون اصلاح مواد 72 و 77 و تبصره ماده 76 قانون تأمین اجتماعی مصوب 1354 و الحاق دو تبصره به ماده 76 مصوب 22/12/1380، مصوب 26/12/1385 ، سیاستگذاری کشوری کارهای سخت و زیان‌آور موضوع این آیین‌نامه و همچنین نظارت و هماهنگی بر فعالیت کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر رسیدگی‌کننده به عهده شورای عالی حفاظت فنی است و تطبیق و تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور و رسیدگی به اعتراضات اشخاص بر عهده کمیته‌های بدوی و تجدیدنظر استانی قرار گرفته است، بنابراین اظهارنظر شورای عالی حفاظت فنی با توجه به ماده 7 قانون یاد شده در سال 1386 در مقام تجدیدنظر آراء کمیته‌های بدوی تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور استانی پس از تصویب آیین نامه اجرایی قانون مذکور در سال 1385 خارج از حدود اختیارات شورای عالی مذکور است و آراء شعب 19 و 20 دیوان عدالت اداری مبنی بر وارد دانستن شکایت به لحاظ عدم صلاحیت شورای مزبور صحیح و مطابق مقررات تشخیص می شود. این رأی به استناد بند 2 ماده 19 و ماده 43 قانون دیوان عدالت اداری برای شعب دیوان و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.
رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدجعفر منتظری

نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
19868
تاریخ تصویب :
1392/2/2
تاریخ ابلاغ :
دستگاه اجرایی :
موضوع :