جهت مشاوره تلفنی با وکیل با شماره 09121192093 در تماس باشید.


رای شماره : 1607-16/5/31

رای اصراری هیات عمومی دیوان عالی کشور
دادگاه معامله قبلی متهم راباشاکی به کیفیتی که استدلال نموده معارض بامعامله اخیراوندانسته است ازاین حیث اشکالی برحکم فرجامخواسته واردنیست ازجهات دیگرهم اشکال موثری که مستلزم شکستن حکم مزبورباشد بنظرنمی رسدلذاحکم فرجامخواسته استوارمی گردد.

* سابقه *
معامله معارض - تعارض دو معامله

شخصی به اتهام انجام دو معامله معارض بموجب سند رسمی نسبت به سه دانگ یک دستگاه اتومبیل موردتعقیب قرارگرفته و مجازات او طبق ماده 117 قانون ثبت اسناد دادگاه جنائی تهران درخواست شده است .
جریان کارازاین قراربوده که متهم درتاریخ 15/12/26دردفترخانه شماره 90سه دانگ ازماشین مذکوررابه شخصی به مبلغ چهل وپنجهزارریال به صلح برگزارودرتاریخ 27/3/27دردفترخانه شماره 48تمام شش دانگ همان اتومبیل رابه بانوئی به مبلغ سی وپنج هزارریال فروخته است .
شعبه دوم دادگاه جنائی تهران پس ازرسیدگی به موضوع چنین رای داده است :
متهم به موجب سندابتداکلیه حقوق متصوره درشش دانگ ماشین یادشده رابه مبلغ 75هزارریال بشخص اول صلح ودرمتن سندقیدنموده چون ماشین مزبوره بموجب سندشماره 21564-21/8/26دفترخانه شماره 21به مدت شش ماه درقبال چهل وشش هزارریال نزددیگری رهن است پس ازپرداخت مبلغ مزبوربه وسیله متصالح (شاکی )به مرتهن وابطال سندمذکورماشین موردصلح ملک طلق متصالح باشدوسپس تصرفات مالکانه نمایدودرذیل همان سنددرباب موردصلح توضیح داده وموردصلح راسه دانگ مشاع ازشش دانگ مال الصلح مبلغ چهل وپنجهزار وپانصدریال قیدگردیده ومتهم اعتراف به وصول مبلغ بیست ودوهزارریال و پانصدریال ازمتصالح نموده وبقیه که مبلغ بیست وسه هزارریال است بابت نصف بدهی سندمرتهن نوشته شده است که حاکی است مبلغ مزبوررامی بایستی متصالح به مرتهن بپردازدومتصالح مدعی است متهم (مصالح )باآنکه چنین معامله ای رابااوکرده مع الوصف درتاریخ 27/3/27ماشین رابه مبلغ سی وپنج هزارریال به بانوآنابموجب سندرسمی به انتقال قطعی واگذارنموده که معارض بامعامله اوبوده که بادرنظرگرفتن مفادومدلول سندرسمی تنظیمی بین متصالح ومتهم مشهودمی شودمتصالح موقعی مالک سه دانگ ماشین بوده و می توانسته درآن تصرفات مالکانه نمایدکه بیست وسه هزارریال نصف بدهی متهم رابه مرتهن پرداخته باشدونظربه اینکه درخلال مدت ،شاکی (متصالح )طبق محتویات پرونده چنین وجهی به مرتهن نپرداخته نمی توان اورابه سه دانگ ماشین باشرطی که درسندشده مالک شناخت متهم هم پس ازوقوف به جریان امرو اینکه متصالح 23هزارریال مرتهن رانپرداخته ازشرط مندرج درسندعدول نموده ودرتاریخ سررسیدسندرهنی مرتهن به موجب رونوشت سندتنظیمی دردفتر اسنادرسمی شماره 48باپرداخت دن سندرهنی شماره 21564معامله خودرابا مرتهن فسخ وفک نموده وسپس درتاریخ 27/3/27ششدانگ یک دستگاه ماشین راکه درحقیقت مالک آن شناخته می شودبه بانوآنافروخته باتوجه به قیدو شرطی که درسندصلح شده ومتصالح ازتعهدخودعدول نموده نمی توان معامله با بانوآناراکه پس ازفک رهن انجام پذیرفته معامله معارض تلقی نمودوبنا به مراتب متهم راازبزه انتسابی تبرئه می نماید.
این حکم براثرفرجامخواهی دادستان درشعبه 8دیوان عالی کشوربه ترتیب ذیل شکسته شده است .
اشکال موثربرحکم فرجامخواسته اینست که دادگاه بعنوان اینکه متهم معامله بین خودوشاکی رافسخ کرده وبعدازفسخ نسبت به تمام ماشین بادیگری معامله کرده ومعامله ثانوی رامعارض بامعامله قبلی ندانسته واوراتبرئه کرده است درصورتی که درصلحنامه متبادله بین شاکی ومتهم شرطی برای نفس صلح قیدنشده واینکه یراثرنپرداختن قسمتی ازثمن طریقی تعیین شده تخلف از آن طریق خللی دراصل صلح واردنمی کندوبعلاوه درخودبیان صلحنامه کلیه خسارات اسقاط شده وبرای متهم حق فسخی وجودنداشته است بنابراین حکم بر خلاف قانون صادرشده وشکسته می شودورسیدگی به شعبه دیگرارجاع می گردد.
شعبه اول دادگاه جنائی مرکزکه مرجع رسیدگی پس ازنقض بوده پس از رسیدگی بشرح ذیل مبادرت به اصداررای نموده است ،هرچندسندشماره 5088 15/11/26بصورت صلحنامه بین متهم ومتصالح (شاکی )تنظیم شده باتوجه به مندرجات ومفادسندمزبورواینکه متصالح تاسال 1327که معامله بابانوآنا انجام شده فرصت کافی برای پرداخت بدهی مرتهن که درسندبعهده گرفته بوده داشته هیچ اقدامی ننموده وناگزیرمتهم طبق حکایت پرونده وجه مزبوررا پرداخته است نمی توان استقرارحقی رابااین وصف برای شاکی مسلم دانست تا تعارض بامعامله ثانوی که متهم بابانوآناانجام داده داشته باشدعلیهذا حکم برائت وی ازبزه انتسابی صادرمی گردد.
دادستان استان فرجامخواسته است .پرونده درهیئت عمومی دیوانعالی کشورموردرسیدگی قرارگرفته واکثریت بشرح ذیل رای به استواری رای فرجامخواسته داده اند:

مجموعه رویه قضائی کیهان جلداول جزائی سال 1342
ازصفحه 290 تاصفحه 293

25
نوع :
آراء و نظریات
شماره انتشار :
1607
تاریخ تصویب :
1331/05/16
تاریخ ابلاغ :
دستگاه اجرایی :
موضوع :