جائفه چیست؟ بررسی مفهوم جائفه و دیه آن در سال 1404

جائفه یا آسیب به جوف نوعی جراحت جدی است که با نفوذ هرگونه وسیله به درون بدن انسان، از جمله شکم، سینه، پشت یا پهلو ایجاد می شود و از نظر شرعی موجب یک سوم دیه کامل است. اهمیت این موضوع در فقه و قانون نه تنها به دلیل عمق و محل زخم، بلکه به دلیل امکان آسیب به اعضای درونی بدن است. این نوع جراحت با هر شیء تیز، چه ضخیم مانند چاقو و چه نازک مانند سوزن، تحقق می یابد.

جراحت جائفه به چه معنایی است؟

در پاسخ به سوال جائفه چیست باید گفت که آسیب به جوف نوعی جراحت است که به درون بدن انسان وارد می شود و عمق آن سطحی نیست. این جراحت می تواند در شکم، سینه، پشت یا پهلو ایجاد گردد و شامل انواعی مانند دامیه و موضحه می شود. در صورتی که وسیله ای از یک طرف وارد بدن شده و از طرف دیگر خارج شود، دو جراحت محسوب می گردد. 

اگر در اثر این جراحت به اعضای درونی بدن آسیب برسد یا آن عضو از بین برود، علاوه بر دیه این جراحت جدی، دیه یا ارش آسیب وارده نیز محاسبه می شود. این نوع جراحت می تواند با هر وسیله تیز ایجاد شود و تفاوتی ندارد که وسیله ضخیم مانند چاقو باشد یا نازک مانند سوزن، همچنین این جراحت بر استخوان ایجاد نمی شود و تنها بافت گوشت مورد نظر است.

در حقوق جائفه چگونه تعبیر می شود؟

جائفه در حقوق و در رویه قضایی بدین صورت است که هرگاه وسیله ای به بدن وارد شود و از طرف دیگر خارج گردد و در مسیر آن استخوان نیز شکسته شود، دو نوع مجازات جائفه تعیین می شود:

• یکی برای جراحت جوف
• دیگری برای شکستگی استخوان

در صورتی که استخوان دیه مشخص نداشته باشد، ارش آن تعیین می شود. همچنین اگر جراحت های سطحی مانند موضحه، هاشمه یا منقله به درون بدن سرایت کنند، عنوان آسیب به جوف پیدا می کنند و دیه آن ها جداگانه محاسبه می شود. در این زمینه وکیل دیات و قصاص، بسیار کمک کننده خواهد بود.

جراحت جوف در قانون

طبق ماده ۷۱۱ قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲)، جراحت جوف، جراحتی است که با هر وسیله و از هر جهت به شکم، سینه، پشت یا پهلو وارد شود. در این صورت دیه چاقو جائفه، یک سوم دیه کامل خوهد بود. اگر وسیله از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج شود، دو جراحت ایجاد شده و دیه آن دو سوم دیه کامل خواهد بود. 

ماده ۷۱۲ قانون مجازات اسلامی بیان می کند که اگر جراحات موضحه، هاشمه یا منقله به درون بدن فرو روند، علاوه بر دیه اولیه، دیه جراحت جوف نیز ثابت می شود. در این موارد وکیل جرایم علیه اشخاص، می تواند بهترین کمک به شما باشد.

مفهوم فقهی جراحت جوف

جراحت جوف جراحتی است که آلت جرح به درون بدن انسان نفوذ کند و عمق آن سطحی نباشد. این نفوذ می تواند در شکم، پهلو، سینه یا گودی گلو باشد و در صورت سرایت جراحت به درون مغز، آن را دامغه می نامند. 

جائفه چند درصد دیه است ؟

برای پاسخ به سوال جائفه چند درصد دیه است، باید گفت دیه این نوع جراحت در دیدگاه فقهای امامیه، همانند میزان دیه در نظر قانون است و رویه قضایی دارد. در این زخم قصاص ثابت نیست، زیرا اجرای قصاص ممکن است جنایت بیشتری به جان جانی وارد کند.

دیه جائفه چقدر است؟

سوال دیه جائفه چیست، یکی از سوال های پرتکرار است که در پاسخ به آن باید گفت که دیه جائفه 1404 یک سوم دیه کامل خواهد بود. در حالتی که وسیله ای از یک طرف بدن وارد و از طرف دیگر خارج شود، دو جراحت آسیب به جوف ایجاد می گردد و در نتیجه دیه آن دو سوم دیه کامل خواهد بود. 

این میزان دیه مستقل از مواردی است که جراحات موجب آسیب به اعضای داخلی بدن شوند بنابراین اگر جراحت جوف باعث صدمه به سایر جوارح گردد، ارش آن به دیه آسیب به جوف افزوده می شود. در صورتی که هیچ آسیبی به اعضای داخلی بدن نرسد، دیه یا ارش اضافی برای آن لازم نیست.

بررسی زخم های غیر جراحت جوف

زخم غیر جراحت جوف به جراحاتی گفته می شود که به جوف بدن نفوذ نکرده اند. در صورتی که این زخم ها به طور عمدی ایجاد شوند، فقهای امامیه معتقدند اجرای قصاص تنها زمانی امکان پذیر است که باعث هلاکت جانی نشود و دقیقا به اندازه جراحت قابل اجرا باشد. 

اگر عضوی که آسیب دیده دیه مشخصی نداشته باشد، ارش آن توسط حاکم شرع به روش حکومتی تعیین می گردد. اما اگر عضو دارای دیه شرعی معین باشد، نسبت آن با دیه کامل مشخص می شود و دیه جراحت بر اساس همان نسبت از جراحت مشابه شجاج تعیین می شود.

تفاوت جائفه و نافذه در چیست؟

یکی از اصلی ترین کمک هایی که وکیل کیفری می تواند به شما کند، کمک به شما در دریافت دیه مناسب است. در جدول زیر تفاوت جائفه و نافذه را بررسی کرده ایم:

نمونه ای از پرونده آسیب به جوف

در نیمه شب مورخ 25/10/74 افراد پایگاه مقاومت بسیج روستای بایعکلا در حال نگهبانی و گشت زنی بودند که متهم علی اصغر و یک نفر دیگر به نام جبار فرزند داود در محل حاضر شدند. متهم پس از لحظه ای دور شدن به تنهایی بازگشته و با حمله به شاکی و استفاده از چاقو، پهلوی چپ او را مجروح کرده است.

• روند پررسی این پرونده:
  در این پرونده، دادگاه عمومی نکا به بررسی شکایت آقای اسحاقعلی فرزند داود علیه علی اصغر فرزند عبدالحسین پرداخت. اتهام متهم ایراد ضرب و جرح با چاقو به پهلوی چپ شاکی بود که بر اساس گزارش واحد اطلاعات سپاه و شهادت شاهدان، جراحت وارد شده از نوع جراحت آسیب به جوف و توسط وسیله نوک تیز ایجاد شده بود.
• مجازات این پرونده:
  با کمک وکیل دادگاه ‌های کیفری (کیفری یک و دو) و با توجه به شهادت شاهدان، گزارش پزشکی و پذیرش ارتکاب جرم توسط متهم، دادگاه او را گناهکار شناخته و بر اساس ماده 482 قانون مجازات اسلامی و بخشنامه شماره 3311 وزارت دادگستری، محکوم به پرداخت یک سوم دیه کامل به ارزش ریالی معین شد. همچنین به علت شدت عمل و ایجاد اخلال در نظم عمومی، دادگاه حکم به شش ماه حبس تعزیری متهم، با احتساب ایام بازداشت قبلی، صادر کرد.

جمع بندی

جائفه جراحتی است که با نفوذ وسیله به درون بدن در شکم، سینه، پشت یا پهلو ایجاد می شود و دیه آن یک سوم دیه کامل است. اگر وسیله از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج شود، دو جراحت و دیه دو سوم ایجاد می شود. اگر اعضای داخلی آسیب ببینند، دیه یا ارش جداگانه محاسبه می شود.

سوالات متداول

جائفه چند درصد است؟

دیه جراحت آسیب به جوف، ثلث دیه کامل است. اگر وسیله از یک طرف بدن وارد و از طرف دیگر خارج گردد، دو جراحت آسیب به جوف ایجاد شده و دیه آن دو سوم دیه کامل خواهد بود.

دیه جائفه چند شتر است؟

بر اساس منابع فقهی و روایت آمده در «فی الجائفه ثلث الدیه، ثلاث و ثلاثون من الابل»، دیه جراحت آسیب به جوف برابر با ۳۳ شتر تعیین شده است.

نمونه پرونده جائفه 

به تاریخ : 26/12/1374
شماره دادنامه :94 26/12/1374
کلاسه پرونده : 899/2/74 عمومی کل ک
مرجع رسیدگی کننده : شعبه دوم دادگاه عمومی نکا
شاکی : اسحاقعلی فرزند داود
متهم : علی اصغر فرزند عبدالحسین
نوع اتهام : ایراد ضرب و جرح

گردشکار: پس از وصول شکوائیه و ثبت به کلاسه 899/2/74عمومی کل ک و طی مراحل تحقیقات لازم سرانجام دادگاه عمومی بخش نکابه تصدی امضاءکنندگان زیر تشکیل و پس از بررسی محتویات پرونده ختم رسیدگی اعلام بشرح آتی مبادرت به انشاءرای می نماید0

رای دادگاه
به حکایت محتویات پرونده از افراد پایگاه مقاومت بسیح روستای بایعکلا بمنظور حفظ امنیت و حراست از اموال روستائیان اقدام با نگهبانی و گشت زنی شبانه در روستامی نمایند که ناگاه درنیمه شب مورخ 25/10/74 افراد پایگاه روبرو با دوتن از جوانان محل به اسامی آقایان علی اصغر فرزندعبدالحسین و جبار فرزند داودمی گردند و ضمن پرس جو از آنان راجع به انگیزه بیرون بودنشان در آن ساعت نیمه شب و نیز دلالت آندو به رفتن به منزلشان یکی از افرادنگهبان پایگاه بنام آقای ایوب مشهور به اسحاقعلی که برادر یکی از دو قدم زن شبانه بنام جبار بوده است علاوه بر مه او(برادرش )به مصاحبت با رفیق همراهش آقای علی اصغر با پند واندرز وی را به رفتن به منزل راهنمائی می نماید که در ایناثنا عل اصغر پس از لحظه ای دور شدن به تنهائی مراجعت کرده و با مخاطب قراردادن اسحاقعلی او را نزد خود فرا خوانده و بناگاه با چاقو به وی حمله ور شده و پهلوی چپش را مجروح می سازد بگونه ای که برای درمان ناگزیر مدتی در بیمارستان بوعلی ساری بستری می گردد0 علی ایحال با توجه به شکایت مجنی علیه و گزارش واحد اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نکا و شهادت افراد پایگاه مقاومت روستای بایعکلا که حاضردرلحظه درگیری بوده و به صراحت ایراد جرح و دیدن چاقو نزد مهم رابیان داشته اند و نیز با نگرش به متن گواهیهای پزشکی که جرح وارده به پهلوی چپ آقای اسحاقعلی را وسیله آلت نوک تیز و برنده اعلام و آنرااز نوع >>جائفه << توصیف نموده است و اب توجه باقرار صریح متهم در جلسه اخیر دادگاه به ایراد جرح با چاقو به پهلوی چپ شاکی لذا دادگاه بنابه جهات مذکور آقای علی اصغر فرزند عبدالحسین 21 ساله مسلمان فاقد پیشینه موثر کیفری اهل ومقیم روستای بایعکلا را گناهکار شناخته و با انطباق عمل ارتکابی مهم با نبد الف ماده 482 قانون مجازات اسلامی از آنجائیکه مهم در اجرای مفاد بخشنامه شماره 3311 29/6/74 وزارت دادگستری از بین دیات سه گانه بهاء شتر را بعنوان مقیاس انتخاب نمده است لذا بهاستناد ماده مرقوم حکم به محکومیت متهم موصوف به پرداخت یک سوم دیه کامل به ارزش ریالی تعیین شده در بند الف بخشنامه شماره مارالذکر در خق آقای اسحاقعلی صادر و اعلام می دارد و در خصوص اتهام دیگر متهم دائر به تهدی با چاقو نسبت به آقای سیف الله به لحاظ محتویات پرونده به لحاظ فقد دلیل به برائتش اظهارنظر می گردد و اما راجع به اتهام ایراد جرح با چاقو از آنجاتتئیکه عمل ارتکابی متهم از جمله اعمال زشت وناپسند بوده واز انزجار بیحد جامعه برخوردار است و نیز با توجه به اینکه در مرئی و منظر عده ای که با داشتن روجیه خدمت و ایثار و در حال نگهبانی و پاسداری از اموال و عرض مردم روستا بوده اند انجام و موجب اخلال نظم جامعه و خوف مردم و سلب روحیه خدمت شده واز طرفی سبب تجری مهم و دیگران می باشد لذا دادگاه او را مستوجب تعزیر از نوع حبس دانسته بااستناد به تبصره 3 ماده 269 قانون مجازات اسلامی حکم به محکومیتش به تحمل شش ماه حبس تعزیری با احتساب ایام بازداشت قبلی صادر و اعلام می گردد رای صادره حضوری بوده و از تاریخ ابلاغ ظرف مدت بیست روز قابل تجدیدنظردر محاکم مرکز استان است 0
رئیس شعبه دوم دادگاه عمومی نکا

مرجع :
کتاب گزیده آراء دادگاههای کیفری ،تدوین نورمحمدصبری ،انتشارت
فردوسی ، چاپ سپیدرود،/ 78 ، چاپ اول

116

نوع : آراء و نظریات

شماره انتشار : 94

تاریخ تصویب : 1374-12-26

تاریخ ابلاغ :

دستگاه اجرایی :

موضوع :

منبع : وب سایت قوانین دات آی آر (معاونت آموزش دادگستری استان تهران)

گواهی پزشکی قانونی به تنهایی کافی برای اثبات ایراد ضرب و جرح با چاقو توسط متهم نیست     درخواست مهلت برای پرداخت وجه چک فقط تاقبل ازصدورقرارمقدوراست