×

منظور از جعل هویت رایانه‌ای چیست؟

احتمالا اگر با دنیای اینترنت و شبکه‌های اجتماعی سروکار دارید، نام صفحات جعلی یا فیک پیج‌ها (Fake Pages) به گوش‌تان خورده است. روزانه عده زیادی از افراد با مقاصد مختلف دست به ساخت صفحاتی با مشخصات جعلی می‌زنند و از طریق آن به فعالیت در فضای مجازی مشغول می‌شوند.

زمانی که این صفحات جعلی با مشخصاتی عمومی و یا مبهم و ناشناخته ساخته شوند، غالبا مشکل حقوقی خاصی در میان نیست اما ساخت صفحات جعلی زمانی مشکل‌ساز می‌شود که نام و مشخصات صفحه، به شخص حقیقی یا حقوقی خاصی تعلق داشته باشد و به نوعی صفحه جعلی خود را به جای یک شخصیت واقعی جا بزند.

در تعریف جرم سرقت رایانه‌ای، قانون جرایم رایانه‌ای تاکید می‌کند که هر کس به طور غیرمجاز داده‌ها و اطلاعات متعلق به دیگری را برباید، جرم سرقت رایانه‌ای را مرتکب شده است و می توان از طریق وکیل جرایم رایانه ای بر علیه آن اقدام کرد.

در خصوص جعل هویت رایانه‌ای می‌توان تحلیل کرد که اگر فرد خاطی اطلاعات خاص شخص دیگر را مانند، نام و نشانی، تاریخ تولد، تصاویر و صوت و… به سرقت برده باشد و از طریق آن با جعل هویت رایانه‌ای، اقدام به ساخت صفحه‌ای جعلی کند، به جرم سرقت رایانه‌ای موضوع ماده ۱۲ قانون جرایم رایانه‌ای محکوم می‌شود.

جعل عنوان و جعل هویت

جعل عنوان و جعل هویت جزو رایج ترین جرایمی است که در فضای مجازی با آن مواجه می‌شویم. از ایجاد پیج های جعلی با نام افراد مشهور تا ساخت اکانتهای جعلی از افراد به قصد آزار و اذیت یا اخاذی و یا استفاده از عناوین جعلی علمی و سیاسی و امنیتی و قضایی، برای کلاهبرداری از افراد، شایع ترین موارد جعل عنوان و جعل هویت در فضای مجازی هستند.

جعل یا سرقت عنوان و هویت عبارت است از تصاحب یا ادعای داشتن هویت شخص دیگر. جعل عنوان یا جعل هویت معمولا با اهدافی نظیر کسب مال، دریافت خدمات است و یا ارتکاب جرم، مورد استفاده قرار می‌گیرد. سرقت مشخصات هویتی می‌تواند موجب فراهم شدن زمینه برای رفتارهای غیرقانونی همچون تروریسم، جاسوسی و مهاجرت غیرمجاز شود و یا به عنوان یکی از وسایل متقلبانه برای ارتکاب کلاهبرداری رایانه ای یا در حدشروع به ارتکاب این جرم مطرح شود.

جعل عنوان و جعل هویت، چه مربوط به شخصیت های حقیقی باشد و چه مربوط به شخصیتهای حقوقی، بدون طرح شکایت، قابل پیگیری نیست. به جز موارد بسیار حاد و بزرگ، که مدعی العموم جهت جلوگیری از آسیب مادی ا معندی یا به خطر افتادن نظم و منیت عمومی به موضوع وارد می‌شود، معمولا شما در مواجهه با موارد جعل عنوان و جعل هویت، باید اقدام به طرح شکایت نمایید. برای طرح این شکایت از جعل عنوان، به یاد داشته باشید که جرم جعل هویت رایانه‌ای به دلیل ماهیت خاص و تلفیقی خود، حاوی نکات حقوقی زیادی است و برای آنکه پدیده جعل هویت در فضای مجازی را بررسی کنیم و بتوانیم شکایت دقیق و حقوقی درباره آن بنویسیم، نیاز داریم تا برخی از عناوین جرایم رایانه‌ای مرتبط با این عنوان را تحلیل کنیم.

جرم کلاهبرداری رایانه‌ای و ارتباط آن با جعل هویت رایانه‌ای

جرم کلاهبرداری رایانه‌ای مطابق ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای در حالتی اتفاق می‌افتد که فرد با تغییر غیرمجاز در اطلاعات و داده‌های دیگری، اقدام به کسب منافع یا امتیازات مالی کند. به نظر می‌رسد در غالب موارد، هدف از ساخت صفحه جعلی و جعل هویت شخصی دیگر، کسب منافع مالی باشد و از این جهت می‌توان جعل هویت رایانه‌ای را با جرم کلاهبرداری رایانه‌ای نیز پیوند داد.

سایر جرایم مرتبط با جعل هویت رایانه‌ای

نکته بسیار مهمی که در خصوص جعل هویت رایانه‌ای وجود دارد این است که ممکن است شخصی که اقدام به جعل هویت رایانه‌ای می‌کند، فارغ از وقوع جرم سرقت و جعل رایانه‌ای، مرتکب جرایم دیگری بوسیله صفحه جعلی خود شود.

مثلا ممکن است شخصی که صفحه جعلی یک هنرمند را ساخته است، با استفاده از آن صفحه، اقدام به آزار و اذیت افراد، توهین و افترا، هتک حیثیت، اخاذی، کلاهبرداری و… کند که این جرایم نیز با توجه به قوانین کیفری ایران قابلیت مجازات مستقل را دارا هستند.

جمع بندی نکات عنوان جعل هویت رایانه‌ای

به عنوان نتیجه‌گیری می‌توان ادعا کرد که جعل هویت رایانه‌ای، هر چند به طور رسمی در قانون جرایم‌ رایانه‌ای جرم‌انگاری نشده است اما این جرم در حالت معمول متشکل از جرایمی مانند سرقت رایانه‌ای، کلاهبرداری کامپیوتری و یا جعل رایانه‌ای است و از باب وقوع این جرایم می‌توان جعل هویت رایانه‌ای را قابل مجازات دانست.

همچنین وقوع جرایم دیگر با منشا جعل هویت رایانه‌ای همواره قابل تصور است. چرا که هدف سازندگان صفحات مجازی به نام و عنوان اشخاص مشهور، غالبا سوءاستفاده‌های مالی و یا هتک حیثیت و بدنام کردن این افراد است و از این جهت می‌توان انتساب جرایم دیگر را نیز محقق دانست.

مجازات جعل هویت رایانه‌ای در خصوص جرایمی مانند سرقت و کلاهبرداری و جعل رایانه‌ای، مطابق مواد مرتبط با این عناوین در قانون جرایم رایانه‌ای صورت می‌گیرد و در رابطه با جرایم دیگر مانند افترا، آزار و اذیت، اخاذی، نشر اکاذیب و ... رجوع به قانون مجازات اسلامی چاره‌ساز خواهد بود.

سید حمید حسینی

تهران، تهران، نبرد جنوبی روبروی آتش نشانی نبش چهارراه زمزم پلاک ۱۰۱

02133803922 09122119098

سیدحمید حسینی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


علی خسروی


یونس قبادی


حسین زاهد پاشا

تهران، لواسان، لواسان بلوار امام خمینی،جنب بانک ملت پلاک ۸۹۹ پلاک۲

09128459174 09128459174


علی بیگ زاده

خوزستان، اهواز، اهواز - کیان آباد بین خیابان 14 و 15 غربی - ساختمان هشت بهشت طبقه 3 واحد 6

06133389165 09166041449

علی بیگزاده وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


مهدی مطلبی

تهران، تهران، خیابان قائم مقام فراهانی خیابان دهم پلاک ۹واحد۲

02188546028 02188736182 02188735878 09122792790

مهدی مطلبی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


فرید مظفری

تهران، تهران، تهران میدان فردوسی خیابان قرنی پلاک73طبقه دوم واحد پنجم

09125777025

فرید مظفری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


رضا عبدالمحمد


محسن یکتن خدایی


آیلین محمدی رفیع


وحید دهنوی

کرمانشاه، کرمانشاه، پارکینگ شهرداری خیابان حاج محمد تقی اصفهانی روبه رو ی آزمایشگاه رازی ساختمان ابن سینا طبقه 5واحد 3

08337235675 09188575383

وحید دهنوی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کسب رتبه برتر آزمون جامع وکالت پذیرش کلیه دعای حقوقی ، کیفری ، خانواده و مهاجرت


احمد نوری سوآ

تهران، تهران، تهران بلوار آفریقا خیابان والی نژاد پلاک ۳ واحد ۳

02186085154 09121222831

احمد نوری سوآ کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی مدیر موسسه حقوقی عدل گستر نوری سوآ


محسن خاکسار

فارس، شیراز، شیراز معالی اباد روبه روی کلانتری مجتمع تجاری اداری افتاب کوچک طبقه ششم واحد 601

07136364751 09122443871

محسن خاکسار وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


بهنام جعفری


یعقوب داداش نژاد

آذربایجان غربی، ارومیه، ارومیه. خ کشتگر(دانش ۱) ساختمان الماس غرب

04432251806 09144811705

یعقوب داداش نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی قوه قضائیه


محمد کاظم هاشم نیا شهربابکی


جمشید ابراهیمی رامندی

تهران، تهران، تهران میدان ونک خیابان گاندی جنوبی خیابان 16 پلاک 14 واحد 7

02188886104 09121902976

جمشید ابراهیمی رامندی وکیل پایه یک دادگستری و مشارو حقوقی


فرزاد مختاری

تهران، تهران، تهران - صادقیه - خ آیت ا... کاشانی - ابتدای شاهین جنوبی - مجتمع تجاری اداری ساحل - ورودی ۱- ط۳ - واحد ۶ -

09123262648

فرزاد مختاری کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی قبول وکالت در دعاوی حقوقی،کیفری، شهرداری ،دادگاه انقلاب و خانواده


علی رفیعی

تهران، تهران، تهران - خیابان مطهری - بعد از مترو مفتح -خیابان علی اکبری- خیابان نقدی -پلاک 17 - طبقه سوم

02146018353 09124447724

علی رفیعی وکیل پایه یک دادگستری و مشاورحقوقی قبول وکالت و مشاوره در دعاوی حقوقی، کیفری و خانواده علایم تجاری و طرح صنعتی


محمدعلی محمودی

تهران، تهران، تهران خ شریعتی بالاتر از ظفر روبرو بیمارستان ایرانمهر ک مرشدی پ هشت واحد یک

09123120818

محمد علی محمودی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی قبول وکالت در دعاوی ملکی، کیفری،حقوقی


دکتر مریم سلیمانی

تهران، تهران، یوسف آباد خیابان اسدآبادی بین خیابان دهم ودوازدهم پلاک ۹۴ طبقه ۴ واحد ۱۴

02188480562 09121908732

دکترمریم سلیمانی وکیل پایه یک ۱۷ سال سابقه وکالت متخصص، چک،ملکی،قراردادها،کالاهبرداری،جعل اسناد و خیانت در امانت


مسعود اسلامی مهر


پدرام شریف