×

منظور از جعل هویت رایانه‌ای چیست؟

احتمالا اگر با دنیای اینترنت و شبکه‌های اجتماعی سروکار دارید، نام صفحات جعلی یا فیک پیج‌ها (Fake Pages) به گوش‌تان خورده است. روزانه عده زیادی از افراد با مقاصد مختلف دست به ساخت صفحاتی با مشخصات جعلی می‌زنند و از طریق آن به فعالیت در فضای مجازی مشغول می‌شوند.

زمانی که این صفحات جعلی با مشخصاتی عمومی و یا مبهم و ناشناخته ساخته شوند، غالبا مشکل حقوقی خاصی در میان نیست اما ساخت صفحات جعلی زمانی مشکل‌ساز می‌شود که نام و مشخصات صفحه، به شخص حقیقی یا حقوقی خاصی تعلق داشته باشد و به نوعی صفحه جعلی خود را به جای یک شخصیت واقعی جا بزند.

در تعریف جرم سرقت رایانه‌ای، قانون جرایم رایانه‌ای تاکید می‌کند که هر کس به طور غیرمجاز داده‌ها و اطلاعات متعلق به دیگری را برباید، جرم سرقت رایانه‌ای را مرتکب شده است و می توان از طریق وکیل جرایم رایانه ای بر علیه آن اقدام کرد.

در خصوص جعل هویت رایانه‌ای می‌توان تحلیل کرد که اگر فرد خاطی اطلاعات خاص شخص دیگر را مانند، نام و نشانی، تاریخ تولد، تصاویر و صوت و… به سرقت برده باشد و از طریق آن با جعل هویت رایانه‌ای، اقدام به ساخت صفحه‌ای جعلی کند، به جرم سرقت رایانه‌ای موضوع ماده ۱۲ قانون جرایم رایانه‌ای محکوم می‌شود.

جعل عنوان و جعل هویت

جعل عنوان و جعل هویت جزو رایج ترین جرایمی است که در فضای مجازی با آن مواجه می‌شویم. از ایجاد پیج های جعلی با نام افراد مشهور تا ساخت اکانتهای جعلی از افراد به قصد آزار و اذیت یا اخاذی و یا استفاده از عناوین جعلی علمی و سیاسی و امنیتی و قضایی، برای کلاهبرداری از افراد، شایع ترین موارد جعل عنوان و جعل هویت در فضای مجازی هستند.

جعل یا سرقت عنوان و هویت عبارت است از تصاحب یا ادعای داشتن هویت شخص دیگر. جعل عنوان یا جعل هویت معمولا با اهدافی نظیر کسب مال، دریافت خدمات است و یا ارتکاب جرم، مورد استفاده قرار می‌گیرد. سرقت مشخصات هویتی می‌تواند موجب فراهم شدن زمینه برای رفتارهای غیرقانونی همچون تروریسم، جاسوسی و مهاجرت غیرمجاز شود و یا به عنوان یکی از وسایل متقلبانه برای ارتکاب کلاهبرداری رایانه ای یا در حدشروع به ارتکاب این جرم مطرح شود.

جعل عنوان و جعل هویت، چه مربوط به شخصیت های حقیقی باشد و چه مربوط به شخصیتهای حقوقی، بدون طرح شکایت، قابل پیگیری نیست. به جز موارد بسیار حاد و بزرگ، که مدعی العموم جهت جلوگیری از آسیب مادی ا معندی یا به خطر افتادن نظم و منیت عمومی به موضوع وارد می‌شود، معمولا شما در مواجهه با موارد جعل عنوان و جعل هویت، باید اقدام به طرح شکایت نمایید. برای طرح این شکایت از جعل عنوان، به یاد داشته باشید که جرم جعل هویت رایانه‌ای به دلیل ماهیت خاص و تلفیقی خود، حاوی نکات حقوقی زیادی است و برای آنکه پدیده جعل هویت در فضای مجازی را بررسی کنیم و بتوانیم شکایت دقیق و حقوقی درباره آن بنویسیم، نیاز داریم تا برخی از عناوین جرایم رایانه‌ای مرتبط با این عنوان را تحلیل کنیم.

جرم کلاهبرداری رایانه‌ای و ارتباط آن با جعل هویت رایانه‌ای

جرم کلاهبرداری رایانه‌ای مطابق ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌ای در حالتی اتفاق می‌افتد که فرد با تغییر غیرمجاز در اطلاعات و داده‌های دیگری، اقدام به کسب منافع یا امتیازات مالی کند. به نظر می‌رسد در غالب موارد، هدف از ساخت صفحه جعلی و جعل هویت شخصی دیگر، کسب منافع مالی باشد و از این جهت می‌توان جعل هویت رایانه‌ای را با جرم کلاهبرداری رایانه‌ای نیز پیوند داد.

سایر جرایم مرتبط با جعل هویت رایانه‌ای

نکته بسیار مهمی که در خصوص جعل هویت رایانه‌ای وجود دارد این است که ممکن است شخصی که اقدام به جعل هویت رایانه‌ای می‌کند، فارغ از وقوع جرم سرقت و جعل رایانه‌ای، مرتکب جرایم دیگری بوسیله صفحه جعلی خود شود.

مثلا ممکن است شخصی که صفحه جعلی یک هنرمند را ساخته است، با استفاده از آن صفحه، اقدام به آزار و اذیت افراد، توهین و افترا، هتک حیثیت، اخاذی، کلاهبرداری و… کند که این جرایم نیز با توجه به قوانین کیفری ایران قابلیت مجازات مستقل را دارا هستند.

جمع بندی نکات عنوان جعل هویت رایانه‌ای

به عنوان نتیجه‌گیری می‌توان ادعا کرد که جعل هویت رایانه‌ای، هر چند به طور رسمی در قانون جرایم‌ رایانه‌ای جرم‌انگاری نشده است اما این جرم در حالت معمول متشکل از جرایمی مانند سرقت رایانه‌ای، کلاهبرداری کامپیوتری و یا جعل رایانه‌ای است و از باب وقوع این جرایم می‌توان جعل هویت رایانه‌ای را قابل مجازات دانست.

همچنین وقوع جرایم دیگر با منشا جعل هویت رایانه‌ای همواره قابل تصور است. چرا که هدف سازندگان صفحات مجازی به نام و عنوان اشخاص مشهور، غالبا سوءاستفاده‌های مالی و یا هتک حیثیت و بدنام کردن این افراد است و از این جهت می‌توان انتساب جرایم دیگر را نیز محقق دانست.

مجازات جعل هویت رایانه‌ای در خصوص جرایمی مانند سرقت و کلاهبرداری و جعل رایانه‌ای، مطابق مواد مرتبط با این عناوین در قانون جرایم رایانه‌ای صورت می‌گیرد و در رابطه با جرایم دیگر مانند افترا، آزار و اذیت، اخاذی، نشر اکاذیب و ... رجوع به قانون مجازات اسلامی چاره‌ساز خواهد بود.

دکتر حسین مروج


مرجانه فشنگچی


دکتر حمید احمدی راد

تهران، تهران، تهران، خیابان قائم مقام فراهانی، نبش بیمارستان تهران کلینیک، کوچه آزادگان، پلاک ۹ ، واحد ۱۶

02128427685 09121786653

دکتر حمید احمدی راد وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز دکترای حقوق خصوصی از دانشگاه شهید بهشتی


ندا اقوامی

تهران، تهران، انتهای اشرفی اصفهانی،سیمون بلوار،نبش خیابان زارع،پلاک 4،مجتمع استاد شهریار طبقه دوم جنوبی

02144800364 02144874143 09124585704

ندا اقوامی وکیل پایه یک دادگستری کارشناس ارشد متخصص در دعاوی حقوقی: قراردادها،شرکت ها،خانواده، تجاری(چک ، سفته و ...)، ارث، امور حسبی


مریم عرب رحمتی پور


علی بیگ زاده

خوزستان، اهواز، اهواز - کیان آباد بین خیابان 14 و 15 غربی - ساختمان هشت بهشت طبقه 3 واحد 6

06133389165 09166041449

علی بیگزاده وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


مهدی مطلبی

تهران، تهران، خیابان قائم مقام فراهانی خیابان دهم پلاک ۹واحد۲

02188546028 02188736182 02188735878 09122792790

مهدی مطلبی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


حسین عطاری

تهران، دماوند، دماوند خیابان شهید بهشتی جنب بانک کشاورزی پاساژ گلستان طبقه دوم واحد ۱ دفتر حسین عطاری وکیل پایه یک داد گستری و مشاور حقوقی

02176323443 09124321990

حسین عطاری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


سعید انصاری منش


یعقوب داداش نژاد

آذربایجان غربی، ارومیه، خیابان کشتگر(دانش۱)، ساختمان الماس غرب، طبقه اول، واحد ۱۰۳

04432251806 09144811705

یعقوب داداش نژاد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی قبول وکالت پرونده های حقوقی، کیفری، خانواده


سالار رحیمی

قم، قم، قم، 45 متری صدوق - نبش کوچه 34 - پلاک 2- طبقه 2

09123533933

سالار رحیمی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


احمد نوری سوآ

تهران، تهران، تهران بلوار آفریقا خیابان والی نژاد پلاک ۳ واحد ۳

02186085154 09121222831

احمد نوری سوآ کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی مدیر موسسه حقوقی عدل گستر نوری سوآ


حسن محجوب

اصفهان، اصفهان، خیابان نیکبخت مجتمع اداری نیکبخت طبقه ٤ واحد ١٠٦

03136614506 09132198072

حسن محجوب وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


محمد رضازاده اشکذری


دکتر میثم ویسی


مهدی نصیری راد


مهدی جعفرزاده مزاری

تهران، تهران، تهران خیابان سهروردی خیابان ابن یمین نبش کوچه ۲۲ پلاک ۵۶ طبقه پنجم واحد۹

02188500721 02188500722 09123099018

مهدی جعفرزاده مزاری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


مهدی مظفری


حسین صفائی

تهران، تهران، تقاطع خیابان ولیعصر و خیابان فاطمی روبروی مترو جهاد پلاک ۱۵ طبقه سوم

02188993160 09128486085

حسین صفائی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


فاطمه ایزدی فیروز اباد

تهران، رباط کریم، رباط کریم اول بلوار امام خمینی جنب بانک ملی پاساژ نیکنام طبقه اول واحد۲

02156411362 09124126383

فاطمه ایزدی فیروز اباد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی متخصص امور خانواده حقوقی کیفری وثبتی


سیدمیثم حسینی


دکتر مریم سلیمانی

تهران، تهران، یوسف آباد خیابان اسدآبادی بین خیابان دهم ودوازدهم پلاک ۹۴ طبقه ۴ واحد ۱۴

02188480562 09121908732

دکترمریم سلیمانی وکیل پایه یک ۱۷ سال سابقه وکالت متخصص، چک،ملکی،قراردادها،کالاهبرداری،جعل اسناد و خیانت در امانت


دکتر غلامرضا میرزایی نژاد


مسعود اسلامی مهر


دکتر غلامرضا میرزایی نژاد


حامد اسکندری

فارس، شیراز، شیراز، فلکه گاز، ۱۰۰ متر به سمت میدان اطلسی، طبقه فوقانی بانک رفاه کارگران، واحد یک، دفتر وکالت حامد اسکندی

09171114836 09171114836

حامد اسکندری، وکیل پایه یک دادگستری شیراز متخصص دعاوی حقوقی کیفری خانواده،کیفری اراضی


پدرام شریف