×

واژه موات جمع موتبه معنی آنچه جان ندارد. مقابل حیوان ونبات است و در اصطلاحات ملکی به زمینی گفته می شود که محصول و سودی نداشته باشد به سبب نداشتن آب یا شدت و کثرت حرکت آب در آن یا به علل دیگری که مانع از انتفاع زمین شود. هر چند که از نظر عقلی زمین موجودی جاندار نیست اما با توجه به ظرفیت، توان و نیز نوع کاربری و شیوه بهره وری بر اساس مصوبه مجلس در نوعی از دسته بندی قانونی به 4  نوع زمین دایر- اراضی آیش – اراضی بایر- و اراضی موات تقسیم میشود.

انواع زمین موات:

الف) اراضی موات: زمینهایی است که سابقه احیاء و بهره‌برداری ندارد و به صورت طبیعی باقی مانده است.

ب) اراضی دایر: زمینهای احیاء شده‌ای است که مستمراً مورد بهره ‌برداری است.

ج) اراضی آیش: زمین دایری است که به صورت متناوب طبق عرف محل برای دوره معینی بدون کشت بماند.

د) اراضی بایر: زمینهایی است که سابقه احیاء دارد ولی بعلت اعتراض و عدم بهره‌ برداری برای مدت 5 سال متوالی بدون عذر موجه متروک ‌مانده و یا بماند.

زمین مواتی که مالک مشخص دارد، اگر به ارث یا هبه و مانند آن به ملکیّت وی درآمده است، تملّک آن به احیا جایز نیست، و اگر به احیا تملّک کرده است، در این که در ملک احیا کننده نخست باقی میماند یا به ملکیّت احیا کننده دوم در می‌آید، اختلاف است.

در صورت اول (تملّک به غیر احیا) و نیز دوم (تملّک به احیا) بنا بر قول به خارج نشدن زمین از ملک احیا کننده نخست در این که برای دیگری احیای زمین بدون اذن مالک جایز است و به احیا حق اولویّت پیدا میکند و باید اجرت زمین را به مالک اول یا وارث او بپردازد یا آن که برای احیا، اذن مالک اول واجب است و در صورت خودداری وی، از حاکم شرع اذن بگیرد، و در صورت عدم امکان، جایز است زمین را احیا کند و اجرت زمین را به مالکش بپردازد، اختلاف است.

همچنین زمین مواتی که مالک آن ناشناخته است، بر بودن آن در ملک امام علیه السّلام، ادّعای اجماع شده است در نتیجه احیا کننده آن با احیا مالک می‌شود.

بررسی اراضی موات طبق کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری

کمیسیون مذکور مرکب از 3 نفر نماینده از جانب مسکن و شهرسازی می باشد که با بررسی اعتراضات وارده و کارشناسی قضیه و بررسی موضوع ادعای معترض و تطابق آن با نقشه های هوایی با لحاظ دو قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن مصوب 5/4/58 و نیز قانون زمین شهری مصوب 22/6/66 نسبت به موضوع تعیین تکلیف و رای صادر می نماید.

مطابق با قوانین یاد شده در واقع مالک و معترض می بایست در این کمیسیون با تمسک به ادله مختلف اعم از نظریه کارشناس رسمی دادگستری، نقشه های هوایی، استشهاد محلی، اسناد مالکیت و شیوه دخل و تصرف خود در زمین احیاء و عمران و آبادی زمین مورد نظر خود به تاریخ قبل از 5/4/1358 ( تاریخ تصویب قانون لغو مالکیت اراضی موات شهری و کیفیت عمران آن) را اثبات نماید. کمیسیون مزبور نیز چنانچه سابقه عمران و احیاء را قبل از مورخ 4/58 احراز کند.

در واقع زمین موات محسوب نگردید و مکلف به استرداد زمین مذکور و ابطال اسناد خود است. آراء صادره از کمیسیون مذکور قابل اعتراض در دادگاه عمومی حقوقی محل و سپس قابل تجدید نظر در دادگاه تجدید نظر استان خواهد بود. اما چنانچه اراضی موات خارج از حریم شهر واقع شده باشند وزارت کشاورزی که اختیارات خود را به اداره منابع طبیعی محول نموده، عهده دار تشخیص موات بودن و تولیت قضیه خواهد بود.

مرجع تشخیص اراضی موات خارج از حریم شهر هیئت 7 نفره وزارت کشاورزی متشکل از 2 نماینده وزارت کشاورزی، 2 نفر نماینده جهاد کشاورزی، 1 نفر حاکم شرع، 1 نفر نماینده وزارت کشور و 2 نفر از اهالی متعهد محل شهر و روستا و شورای محل است که بعداً در سال 1370 با سازمان امور اراضی ادغام گردیده می باشد که با لحاظ قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن مصوب 30/9/1356 نسبت به تشخیص موات بودن و ابطال اسناد مالک و اخذ سند مالکیت به نام دولت اقدام می نماید.

چنانچه مالک یا معترضی نیز مدعی مالکیت اراضی مذکور و عدم موات بودن آن گردد نیز می بایست سابقه عمران و احیاء و آبادی زمین متنازع فیه را قبل از تاریخ  30/9/65 ( تاریخ تصویب قانون مرجع تشخیص اراضی موات و ابطال اسناد آن) در مرجع یاد شده اثبات نماید. آراء صادره از مرجع اخیر الذکر قابل اعتراض در دادگاه حقوقی محل و سپس دادگاه تجدید نظر استان خواهد بود.

لذا وکیل ملکی موسسه حقوقی وکالت آنلاین با سال ها تجربه در زمینه حقوق ملکی و پرونده ملکی و اشراف به کلیه قوانین و آیین نامه های کلیدی و راه گشای مرتبط و اجرایی در کلیه مراجع یاد شده همراه و پشتیبان شما تا زمان احقاق حقوقتان خواهد بود. با ما همراه باشید.

دکتر حمید احمدی راد

تهران، تهران، تهران، خیابان قائم مقام فراهانی، نبش بیمارستان تهران کلینیک، کوچه آزادگان، پلاک ۹ ، واحد ۱۶

02128427685 09121786653

دکتر حمید احمدی راد وکیل پایه یک دادگستری و عضو کانون وکلای دادگستری مرکز دکترای حقوق خصوصی از دانشگاه شهید بهشتی


ندا اقوامی

تهران، تهران، انتهای اشرفی اصفهانی،سیمون بلوار،نبش خیابان زارع،پلاک 4،مجتمع استاد شهریار طبقه دوم جنوبی

02144800364 02144874143 09124585704

ندا اقوامی وکیل پایه یک دادگستری کارشناس ارشد متخصص در دعاوی حقوقی: قراردادها،شرکت ها،خانواده، تجاری(چک ، سفته و ...)، ارث، امور حسبی


مریم عرب رحمتی پور


مرجانه فشنگچی


علی بیگ زاده

خوزستان، اهواز، اهواز - کیان آباد بین خیابان 14 و 15 غربی - ساختمان هشت بهشت طبقه 3 واحد 6

06133389165 09166041449

علی بیگزاده وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


مهدی مطلبی

تهران، تهران، خیابان قائم مقام فراهانی خیابان دهم پلاک ۹واحد۲

02188546028 02188736182 02188735878 09122792790

مهدی مطلبی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


مهدی مظفری


حسین صفائی

تهران، تهران، تقاطع خیابان ولیعصر و خیابان فاطمی روبروی مترو جهاد پلاک ۱۵ طبقه سوم

02188993160 09128486085

حسین صفائی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


فاطمه ایزدی فیروز اباد

تهران، رباط کریم، رباط کریم اول بلوار امام خمینی جنب بانک ملی پاساژ نیکنام طبقه اول واحد۲

02156411362 09124126383

فاطمه ایزدی فیروز اباد وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی متخصص امور خانواده حقوقی کیفری وثبتی


رضا عبدالمحمد


وحید دهنوی

کرمانشاه، کرمانشاه، پارکینگ شهرداری خیابان حاج محمد تقی اصفهانی روبه رو ی آزمایشگاه رازی ساختمان ابن سینا طبقه 5واحد 3

08337235675 09188575383

وحید دهنوی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی کسب رتبه برتر آزمون جامع وکالت پذیرش کلیه دعای حقوقی ، کیفری ، خانواده و مهاجرت


علی رفیعی

تهران، تهران، تهران - خیابان مطهری - بعد از مترو مفتح -خیابان علی اکبری- خیابان نقدی -پلاک 17 - طبقه سوم

02146018353 09124447724

علی رفیعی وکیل پایه یک دادگستری و مشاورحقوقی قبول وکالت و مشاوره در دعاوی حقوقی، کیفری و خانواده علایم تجاری و طرح صنعتی


بهنام جعفری


محسن یکتن خدایی


فرزاد مختاری

تهران، تهران، تهران - صادقیه - خ آیت ا... کاشانی - ابتدای شاهین جنوبی - مجتمع تجاری اداری ساحل - ورودی ۱- ط۳ - واحد ۶ -

09123262648

فرزاد مختاری کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم شناسی قبول وکالت در دعاوی حقوقی،کیفری، شهرداری ،دادگاه انقلاب و خانواده


فرید مظفری

تهران، تهران، تهران میدان فردوسی خیابان قرنی پلاک73طبقه دوم واحد پنجم

09125777025

فرید مظفری وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


مصطفی محمدپور

خوزستان، بندرماهشهر، بندر امام خمینی بلوکیا خ سعیدی نبش سعیدی ۴

09121192348

مصطفی محمدپور وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


سارا بهمن پور

کردستان، سنندج، سنندچ خیابان مولوی کوچه طلوع ساختمان دایان طبقه دوم واحد 10

09183770357 09183770357

سارا بهمن پور وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی عضو کانون وکلای دادگستری


آیلین محمدی رفیع


مجید قاری زاده عباس ابادی

کرمانشاه، رفسنجان، خیابان کارگر شمالی کوچه کارگر ۴۲داخل کوچه سمت راست درب اول

034434260012 09133935645

مجید قاری زاده عباس ابادی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی


دکتر مریم سلیمانی

تهران، تهران، یوسف آباد خیابان اسدآبادی بین خیابان دهم ودوازدهم پلاک ۹۴ طبقه ۴ واحد ۱۴

02188480562 09121908732

دکترمریم سلیمانی وکیل پایه یک ۱۷ سال سابقه وکالت متخصص، چک،ملکی،قراردادها،کالاهبرداری،جعل اسناد و خیانت در امانت


دکتر غلامرضا میرزایی نژاد


سیدمیثم حسینی


دکتر غلامرضا میرزایی نژاد


حامد اسکندری

فارس، شیراز، شیراز، فلکه گاز، ۱۰۰ متر به سمت میدان اطلسی، طبقه فوقانی بانک رفاه کارگران، واحد یک، دفتر وکالت حامد اسکندی

09171114836 09171114836

حامد اسکندری، وکیل پایه یک دادگستری شیراز متخصص دعاوی حقوقی کیفری خانواده،کیفری اراضی


پدرام شریف


جعفر مرادی پور

فارس، شیراز، شیراز خیابان استقلال.نرسیده به چهارراه هوابرد نبش کوچه ۳۷ پلاک۶۶ طبقه اول. دفتر وکالت جعفر مرادی پور

09171160084

جعفر مرادی پور وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی متخصص در امور کیفری. حقوقی خانواده. ثبت. واملاک..منابع طبیعی.اراضی وقفی


مجیدرضا اسد صالحی